"Áo chàm chia buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay..."

Những cuộc chia ly đầy lưu luyến luôn là cảm hứng của các nhà thơ, đặc biệt là trong thời kỳ kháng chiến của dân tộc. Hai câu thơ trên trong bài Việt Bắc của Tố Hữu là cảnh chia tay đầy xúc động giữa cán bộ và người dân, ta còn bắt gặp cảnh chia tay đầy dứt khoát của kẻ đi qua bài thơ "Tống biệt hành" của Thâm Tâm. Thâm Tâm viết bài thơ "Tống biệt hành" vào năm 1940, để tiễn đưa một người bạn lên chiến khu Việt Bắc.

Mở đầu bài thơ, tác giả đã mở ra một khung cảnh chia tay giữa kẻ đi và người ở lại:

"Đưa người, ta không đưa qua sông

Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

Bóng chiều không thắm, không vàng vọt

Sao đầy hoàng hôn trong mắt trong?

Đưa người ta chỉ đưa người ấy

Một giã gia đình một dửng dưng..."

Cảnh tiễn đưa là một buổi chiều tà, giữa kẻ đi và người ở lại vô hình tạo ra một sợi dây đầy lưu luyến. Điệp từ "đưa người" được lặp lại nhằm nhấn mạnh việc chia ly này chắc chắn sẽ diễn ra. Thâm Tâm đã sử dụng đại từ "ta và người" để nói lên sự ngang tàn, khẩu khí của một đấng nam nhi. Dù vậy, trong lòng tác giả vẫn phải thốt lên một câu hỏi "Sao có...?", một phép ẩn dụ đầy gợi hình, "tiếng sóng ở trong lòng". Tiếng sóng ở đây chính là nỗi lòng của con người, mà nó cũng chính là nỗi buồn của kẻ chia ly, tiếng sóng không mạnh mẽ nhưng nó cứ dạt dào xô đẩy khiến nỗi buồn của con người dài hơn. Có một sự tương phản đối lập ở đây "không-có" cùng với giọng điệu rắn rỏi trong từng chữ để nhấn mạnh cái "không" thành cái "có", tưởng chừng như nỗi buồn ấy dứt khoát mà ra đi, nhưng ngược lại nó lại càng sâu đậm thêm. Người tiễn đưa là một con người rất hiểu bạn của mình "trong mắt trong", hai tâm hồn như đồng điệu làm một, họ chia sẻ cho nhau. Câu thơ cuối của đoạn mang giọng điệu thật dứt khoát bởi sự kết hợp giữa điệp từ, số từ và sự tương phản "một giã gia đình - một dửng dưng". Chia tay đầy đau xót như vậy, cớ mà sao lòng người có thể dửng dưng vậy được, tưởng chừng như có thể xóa đi được nỗi buồn, nỗi buồn càng khắc sâu thêm.

Qua khổ thơ thứ hai, hình ảnh người ly khách hiện lên thật dứt khoát:

"- Ly khách! Ly khách! Con đường nhỏ

Chí nhớn chưa về bàn tay không

Thì không bao giờ nói trở lại!

Ba năm mẹ già cũng đừng mong!"

Tác giả rất trân trọng người bạn của mình nên ông đã sử dụng từ Hán Việt và còn lặp lại đến hai lần "ly khách". Hình ảnh người ly khách hiện lên thật là một con người gan góc, đầy ý chí quyết tâm. "Con đường nhỏ" đây chính là lý tưởng đầy khó khăn vất vả của người bạn cần phải vượt qua. Người ly khách ấy còn khẳng định một cách quyết liệt: "chưa về", "không bao giờ", "mẹ già đừng mong", qua đó, ta thấy được một thái độ sống chết vì nghĩa lớn của một đấng trượng phu.

Đằng sau sự ra đi ấy, người ly khách đã phải bỏ lại gia đình của mình:

"Ta biết người buồn chiều hôm trước:

Bây giờ mùa hạ sen nở nốt,

Một chị, hai chị cũng như sen

Khuyên nốt em trai dòng lệ sót.

Ta biết người buồn sáng hôm nay:

Giời chưa mùa thu, tươi lắm thay,

Em nhỏ ngây thơ đôi mắt biếc

Gói tròn thương tiếc chiếc khăn tay..."

Mỗi một con người đều có gia đình riêng của mình để chăm sóc, đặc biệt là phụng dưỡng cha mẹ, nhưng người ly khách này đã phải để lại sau lưng tất cả để đi theo chí lớn. Có một sự luân chuyển thời gian ở đây, nó như là một vòng tròn quay lại vạch xuất phát ban đầu trong lòng của những con người ở lại. Một nỗi buồn từ chiều hôm trước đến sáng hôm nay nó không hề vơi vai mà nó lại sâu đậm hơn. Trong gia đình còn có mẹ già, em thơ, hai người chị đã muộn màng, họ buồn lắm muốn níu kéo "em trai dòng lệ suốt", "gói tròn thương tiếc chiếc khăn tay". Tác giả rất đồng cảm với người bạn của mình, biết được sự giằng xé trong nội tâm một bên bổn phận một bên chí lớn. Dù sao đi chăng nữa, người ly khách ấy vẫn kiên định với hướng đi của mình, ta càng thấy rõ tính bi hùng của người chiến sĩ vì nước vì dân của dân tộc ta.

Khổ cuối của bài thơ, giọng thơ như chìm đắm xuống, tâm trạng đầy ngổn ngang:

"Người đi? Ừ nhỉ, người đi thực!

Mẹ thà coi như chiếc lá bay,

Chị thà coi như là hạt bụi,

Em thà coi như hơi rượu say."

"Người đi?" người đã phải đi rồi, đó là một sự thực, phải chăng tác giả cũng đang hoang mang với chính khoảnh khắc ấy. Điệp ngữ dồn dập đến mà đau thắt "coi như", sao có thể coi mẹ già như chiếc lá bay, chị như hạt bụi, em là hơi rượu say, cho thấy đây là một sự lựa chọn đầy trăn trở nhưng vẫn quyết đi. Dù ra đi vì nghĩa lớn đấy, dứt áo một cách dứt khoát, mà tận sâu bên trong con người ấy vẫn là nỗi nhớ nhà nỗi buồn của sự chia ly.

Thâm Tâm đã rất thành công trong việc sử dụng các biện pháp nghệ thuật để miêu tả tâm trạng của người ra đi và kẻ ở lại như điệp từ, số từ, ẩn dụ, so sánh... Những câu thơ đầy dứt khoát, hùng hồn của kẻ đi mà đầy xót xa. Qua đây, ta càng cảm thấy được tấm lòng của tác giả đối với những người vì nghiệp lớn đầy trân trọng và yêu thương.

Tống biệt hành của Thâm Tâm là một trong những bài thơ hay và xúc động trong phong trào thơ mới. Một cuộc chia ly đầy buồn bã bao nhiêu thì càng khẳng định được tâm thế của một tâm hồn có chí lớn ra sao. Những con người có một tâm hồn lớn, một nhân cách lớn như vậy sẽ mãi nằm trong lòng người mang một dấu ấn không bao giờ phai.

Câu 1

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là "ta" - người đưa tiễn.

Câu 2

Cuộc chia tay không xác định không gian. Thời gian là trong chiều hôm nay.

Câu 3

- Chỉ ra được hiện tượng phá vỡ quy tắc ngôn ngữ thông thường là kết hợp từ bất bình thường:

"đầy hoàng hôn trong mắt"; "

đầy" (tính từ): ở trạng thái không còn chứa thêm được nữa, có nhiều và khắp cả;

"'

hoàng hôn" chỉ thời điểm mặt trời lặn, ánh sáng yếu ớt và mở dần.

Tác giá đã đế cho hoàng hôn rộng lớn, man mác buồn đong đầy đôi mắt của người ra đi.

- Tác dụng: góp phần thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của người li khách; thể hiện nỗi buồn man mác vấn vương của li khách một cách đầy lãng mạn; cho ta thấy dường như con người đang cố gắng dùng lí trí kìm nén những xúc cảm trong lòng mình; gợi ra khung cảnh những cuộc chia li thời cổ, góp phần thổi vào câu thơ hơi thở Đường thi.

Câu 4

Hình ảnh "tiếng sóng" xuất hiện trong hai câu thơ:

Đưa người, ta không đưa qua sông, Sao có tiếng sóng ở trong lòng?

• "Tiếng sóng" trong lòng tượng trưng cho tâm trạng xáo động, bâng khung, lưu luyến và vấn vương cùng nỗi buồn man mác khó tả tựa như những lớp sóng đang trào dâng vô hồi vô hạn trong lòng người tiễn đưa.
• Gợi ra khung cảnh những cuộc chia li thời cổ.

Góp phần thổi vào câu thơ hơi thở Đường thi.

Câu 5

- Nêu được một thông điệp mà HS thấy có ý nghĩa nhất đối với cuộc sống:

+ Lí trí và tình cảm có mối quan hệ chặt chẽ, nhưng trong nhiều tình huống, lí trí và tình cảm không thống nhất, khiến con người sẽ hành động, cư xử theo các cách khác nhau, thậm chí đối lập nhau, buộc phải lựa chọn.

+ Con người và nhất là người trẻ cần phải tự lập và có trách nhiệm với cuộc đời của mình.

+ Mỗi người cần có ước mơ, hoài bão, lí tưởng và biết cố gắng phấn đấu vì những ước mơ, khát vọng, lí tưởng ấy.

+ Những cuộc chia li không tránh khỏi buồn thương, nhưng sẽ cho ta hiếu hơn về những tình cảm thật sự chân thành của con người.

+...

- Lí giải một cách hợp lí và thuyết phục.

Cuộc sống của chúng ta là một chuỗi những khó khăn và thử thách. Bản thân mỗi người cũng không ai là hoàn thiện cả. Nhưng dám nhìn thẳng vào sự thật, nhận ra những hạn chế của bản thân và cố gắng vươn lên, chắc chắn thành công sẽ mỉm cười với mỗi người. Ý chí mạnh mẽ và nghị lực kiên cường luôn là người bạn đồng hành trên hành trình tiến đến thành công của chúng ta

Ý chí là năng lực thực hiện những hành động có mục đích, là năng lực khắc phục những khó khăn, thử thách vươn đến thành công. Nghị lực là sức chịu đựng, sự kiên trì, bền bỉ của con người trong công việc và trong đời sống.

Ý chí, nghị lực là bản lĩnh, sự dũng cảm và lòng quyết tâm cố gắng vượt qua thử thách dù khó khăn, gian khổ đến đâu để đạt được mục tiêu đề ra. Người có ý chí và nghị lực là người có ý chí sức sống mạnh mẽ, luôn kiên trì, nhẫn nại vượt qua những khó khăn, chông gai trong cuộc đời để vươn lên, khắc phục hoàn cảnh đi đến thành công

Sức mạnh của ý chí là vô cùng to lớn. Cùng với sự kiên cường của nghị lực, hai yếu tố chắp thêm đôi cánh cho ước mơ của mỗi con người. Có ý chí mạnh mẽ, lòng quyết tâm và nghị lực kiên cường, cùng với tinh thần lạc quan thì sẽ vượt qua mọi khó khăn gian khổ và dẫn đến thành công Người có nghị lực luôn có thể chuyển rủi thành may, chuyển họa thành phúc, không khuất phục số phận và đổ lỗi thất bại do số phận. Họ luôn biết khắc phục hoàn cảnh khó khăn bằng cách tự lao động, mưu sinh, vừa học vừa làm, tự mở cho mình con đường đến tương lai tốt đẹp.

Sống có ý chí và nghị lực mạnh mẽ sẽ giúp con người có đủ sức mạnh đương đầu với khó khăn, và vượt qua thử thách của cuộc sống một cách dễ dàng hơn. Người có ý chí và nghị lực luôn có niềm tin vào bản thân, tinh thần lạc quan để theo đuổi đến cùng mục đích, lí tưởng sống.

Cuộc sống vốn có nhiều khó khăn, sống có nghị lực có thể làm thay đổi được hoàn cảnh số phận, cuộc sống có ích, có ý nghĩa hơn. Người có nghị lực vững vàng sẽ trở thành những tấm gương về ý chí, nghị lực vượt lên số phận. Họ luôn được mọi người ngưỡng mộ, cảm phục, đồng thời tạo được lòng tin ở người khác.

Nếu không có ý chí đủ mạnh mẽ và nghị lực bền bỉ thì làm sao Edison có thể kiên trì sáng tạo bóng đèn điện sau hàng nghìn lần thất bại; Bác Hồ Chí Minh bôn ba thế giới hơn 3 năm, vượt qua không biết bao nhiêu gian khổ tìm đường cứu nước; thầy Nguyễn Ngọc Ký luyện viết chữ bằng chân và trở thành nhà giáo ưu tú; Nick Vujicic người không tay không chân đã chiến thắng số phận khắc nghiệt, trở thành nhà truyền cảm hứng sống nổi tiếng; Stephen Hawking, nhà khoa học nổi tiếng nhất trong lịch sử nước Anh, người hầu như bị liệt toàn thân và phải giao tiếp qua một thiết bị hỗ trợ phát giọng nói trở thành thiên tài của thế kỷ. Tất cả những kì tích ấy đều nhờ vào ý chí kiên định, vững vàng, nghị lực phi thường mà có được.

Cuộc sống luôn đặt ra gian nan, trở ngại để thử thách con người. Bởi vậy, không ngừng rèn luyện ý chí, nghị lực, luôn biết vươn lên, vượt qua khó khăn trong cuộc sống, bạn mới có thể vươn tới thành công. Biết chấp nhận những khó khăn, thử thách, coi khó khăn, thử thách là môi trường để tôi luyện để không bị cuộc sống đánh bại trước khi bạn kịp trưởng thành.

Dù cuộc sống khó khăn có thế nào đi nữa thì chúng ta đừng nên nản lòng, hãy vững tâm bước tiếp về phía trước và khám phá bao điều còn đang chờ đợi chúng ta. Hãy dám nghĩ, dám quyết định và lựa chọn con đường đi cho chính bản thân mình, đừng nên nản lòng. Kiến thức, niềm tin, lòng nhiệt huyết và sự quyết tâm, kiên trì vượt khó sẽ là những người bạn đồng hành không thể thiếu của mỗi người chúng ta trên con đường đời ấy. “Hãy hướng về phía mặt trời, bóng tối sẽ ở phía sau lưng bạn”.

Trong cuộc sống, vẫn còn có nhiều người không có ý chí, nghị lực. Họ là những người chưa làm nhưng thấy khó khăn đã nản chí, thấy thất bại thì hủy hoại và sống bất cần đời. Họ là những người có điều kiện đầy đủ nhưng không chịu học tập, buông thả, không nghĩ đến tương lai. Họ là những người khi gặp khó khăn là buông xuôi, nản chí, phó mặc cho số phận. Những người như thế thật đáng chê trách.

Cuộc sống nhiều gian nan, thử thách thì nghị lực sống là rất quan trọng. Bạn cần phải học cách rèn luyện mình để có thể vững vàng và trưởng thành hơn sau mỗi lần vấp ngã. Hãy rèn luyện bản thân thành người có ý chí và nghị lực để vượt qua mọi chông gai và thử thách trên chặng đường dài. Không ngừng lên án, phê phán những người sống mà không có ý chí và nghị lực, không có niềm tin vào cuộc sống. Luôn học tập những tấm gương sáng để đi tới thành công.

Hầu hết những người thất bại là bởi họ thiếu ý chí chứ không phải thiếu sức mạnh. Chỉ cần có đủ ý chí, bạn sẽ vượt qua tất cả sự nặng nhọc có thể đạt được bất cứ mục tiêu nào. Hãy luôn giữ vững ý chí và nghị lực trong mọi hoàn cảnh. Lúc tâm hồn tràn đầy ánh sáng của một ý chí lớn, một nghị lực lớn, và những cái lớn này chi phối cả đời sống của mình, mọi ý nghĩ và việc làm của mình, thì tự nhiên người ta sẽ rời bỏ cái gì không xứng đáng, những cái nhỏ nhen, và sẽ thấy vui vẻ phấn chấn lạ thường.

câu 1

Biểu cảm Miêu tả

Câu 2

Nỗi đau khổ, tuyệt vọng và sự mất mát trong tình yêu ,cuộc sống

Caau 3

“Sao bông phượng nở trong màu huyết, Nhỏ xuống lòng tôi những giọt châu”

Câu 4

Bộc lộ sự bơ vơ, lạc lõng

Tăng tính biểu cảm

Liên kết với nỗi đau chung

Cau 5

Khởi đầu bằng Khao khát/Thách thức (Cái chết): Bài thơ mở đầu bằng câu hỏi trực diện và dữ dội về cái chết (“Trời hỡi, bao giờ tôi chết đi?”). Đây là điểm neo của nỗi đau.

Triển khai bằng Nỗi đau Tách biệt (Sự mất mát): Sau đó, cảm xúc chuyển sang việc diễn tả hậu quả của sự chia ly (“Họ đã xa rồi”, “Người đi, một nửa hồn tôi mất”)

Đỉnh điểm bằng Sự Hoang mang Hiện sinh: Khổ cuối thể hiện sự khủng hoảng về bản thể, khi ranh giới giữa thực và ảo, sự sống và cái chết bị xóa nhòa (“Tôi vẫn còn đây hay ở đâu?”).

Kết thúc bằng Hình ảnh Tượng trưng Hóa: Mọi nỗi đau dồn nén lại thành một hình ảnh thị giác ấn tượng (phượng nở trong máu, giọt châu), tạo nên một vòng kết thúc khép lại nhưng nỗi đau vẫn còn đó, không được giải quyết.

Bn oi t nx