a. Vẽ biểu đồ

Dạng biểu đồ phù hợp nhất: biểu đồ đường (đường biểu diễn) vì thể hiện sự thay đổi theo thời gian.

* Trục hoành (Ox): Năm (2000, 2005, 2010, 2015, 2020)

* Trục tung (Oy): GDP (tỉ USD)

* Các điểm cần vẽ:

* 2000: 151,7

* 2005: 288,9

* 2010: 417,4

* 2015: 346,7

* 2020: 338,0

* Nối các điểm lại thành đường biểu diễn

* Ghi tên biểu đồ: “Quy mô GDP của Nam Phi giai đoạn 2000–2020”

⸻

b. Nhận xét

* Giai đoạn 2000 – 2010: GDP tăng nhanh, từ 151,7 lên 417,4 tỉ USD (tăng mạnh nhất).

* Giai đoạn 2010 – 2015: GDP giảm rõ rệt (từ 417,4 xuống 346,7 tỉ USD).

* Giai đoạn 2015 – 2020: GDP tiếp tục giảm nhẹ (còn 338,0 tỉ USD).

* Nhìn chung:

* GDP Nam Phi có xu hướng tăng rồi giảm

* Đạt cao nhất năm 2010, thấp nhất năm 2000

1. Đặc điểm khí hậu của Trung Quốc

* Phân hóa đa dạng do lãnh thổ rộng:

* Miền Đông: khí hậu gió mùa (mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều; mùa đông lạnh, khô).

* Miền Tây: khí hậu lục địa khô hạn (ít mưa, biên độ nhiệt lớn).

* Phân hóa theo vĩ độ:

* Phía Bắc: ôn đới.

* Phía Nam: cận nhiệt – nhiệt đới.

* Phân hóa theo địa hình:

* Vùng núi cao (như Cao nguyên Tây Tạng): khí hậu lạnh quanh năm.

➜ Ảnh hưởng đến kinh tế:

* Thuận lợi:

* Phát triển nông nghiệp đa dạng (lúa gạo ở phía Nam, lúa mì ở phía Bắc).

* Phát triển du lịch, lâm nghiệp.

* Khó khăn:

* Thiên tai: bão, lũ, hạn hán → gây thiệt hại sản xuất.

⸻

2. Đặc điểm sông ngòi của Trung Quốc

* Nhiều sông lớn, lượng nước dồi dào ở miền Đông:

* Tiêu biểu: Trường Giang, Hoàng Hà.

* Phân bố không đều:

* Miền Đông: mạng lưới dày đặc.

* Miền Tây: ít sông, nhiều sông nội lưu.

* Chế độ nước theo mùa:

* Mùa mưa: nước dâng cao, dễ lũ.

* Mùa khô: nước cạn.

➜ Ảnh hưởng đến kinh tế:

* Thuận lợi:

* Phát triển nông nghiệp (tưới tiêu).

* Giao thông đường thủy.

* Thủy điện (nhiều nhà máy lớn).

* Khó khăn:

* Lũ lụt, bồi lắng phù sa (đặc biệt ở Hoàng Hà) gây thiệt hại lớn.

* Thiếu nước ở miền Tây hạn chế sản xuất.

⸻

3. Kết luận ngắn gọn

* Khí hậu và sông ngòi Trung Quốc vừa tạo điều kiện, vừa gây trở ngại cho phát triển kinh tế.

* Cần khai thác hợp lí tài nguyên và phòng chống thiên tai để phát triển bền vững.

1. Đặc điểm dân cư của Nhật Bản

* Dân số đông nhưng đang giảm: Nhật Bản từng có dân số lớn, nhưng hiện nay có xu hướng giảm do tỉ lệ sinh thấp.

* Già hóa dân số nhanh: Tỉ lệ người cao tuổi rất cao, thuộc nhóm cao nhất thế giới.

* Tỉ lệ sinh thấp: Do áp lực công việc, chi phí nuôi con cao, lối sống hiện đại.

* Tuổi thọ trung bình cao: Người dân có tuổi thọ thuộc hàng cao nhất thế giới.

* Phân bố dân cư không đều:

* Tập trung đông ở các đô thị, ven biển (như Tokyo, Osaka).

* Vùng núi, nông thôn thưa dân.

* Nguồn lao động có trình độ cao: Người lao động kỷ luật, tay nghề và ý thức tốt.

⸻

2. Ảnh hưởng của cơ cấu dân số đến phát triển kinh tế – xã hội

a. Tích cực 👍

* Chất lượng lao động cao → thúc đẩy phát triển khoa học – công nghệ.

* Người cao tuổi nhiều kinh nghiệm → đóng góp vào quản lý, đào tạo.

* Tuổi thọ cao → thể hiện mức sống và y tế phát triển.

b. Tiêu cực ⚠️

* Thiếu lao động trẻ

→ giảm lực lượng sản xuất, ảnh hưởng tăng trưởng kinh tế.

* Gánh nặng an sinh xã hội lớn

→ chi phí chăm sóc y tế, lương hưu tăng cao.

* Tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại

→ do dân số giảm và già hóa.

* Áp lực lên gia đình và xã hội

→ ít người trẻ phải “gánh” nhiều người già.

⸻

3. Kết luận ngắn gọn (dễ học)

→ Nhật Bản là quốc gia già hóa dân số nhanh, vừa tạo điều kiện phát triển về chất lượng nhưng cũng gây thiếu lao động và áp lực kinh tế – xã hội lớn.

1. Đặc điểm địa hình

* Địa hình cao ở phía Tây, thấp dần về phía Đông

Đây là đặc điểm nổi bật nhất. Trung Quốc giống như “bậc thang” từ cao xuống thấp:

* Bậc 1: Cao nguyên Thanh Tạng (trung bình > 4000 m)

* Bậc 2: Các cao nguyên và bồn địa lớn (Mông Cổ, Hoàng Thổ, Tân Cương…)

* Bậc 3: Đồng bằng rộng lớn ven biển phía Đông

* Nhiều dạng địa hình khác nhau

Bao gồm:

* Núi cao (Himalaya, Thiên Sơn…)

* Cao nguyên (Thanh Tạng, Hoàng Thổ…)

* Bồn địa (Tứ Xuyên, Tarim…)

* Đồng bằng (Hoa Bắc, Hoa Trung, Đông Bắc)

* Núi và cao nguyên chiếm phần lớn diện tích

Khoảng 3/4 diện tích lãnh thổ là đồi núi và cao nguyên → địa hình bị chia cắt mạnh.

* Các dãy núi chạy theo nhiều hướng

Chủ yếu theo hướng Tây–Đông và Tây Bắc–Đông Nam, ảnh hưởng đến khí hậu và giao thông.

2. Đặc điểm đất đai

* Đất đai đa dạng, phân bố không đều

* Miền Đông: đất phù sa màu mỡ (ở các đồng bằng lớn) → thuận lợi trồng trọt

* Miền Tây và Tây Bắc: đất khô cằn, sa mạc (Gobi, Taklamakan)

* Đất hoàng thổ đặc trưng

* Phân bố ở cao nguyên Hoàng Thổ

* Tơi xốp, dễ canh tác nhưng dễ bị xói mòn

* Đất phù sa màu mỡ ở các đồng bằng lớn

* Đồng bằng Hoa Bắc, Hoa Trung, Đông Bắc

* Là vùng nông nghiệp phát triển mạnh

* Đất đai chịu ảnh hưởng mạnh của khí hậu

* Phía Đông: ẩm, thuận lợi nông nghiệp

* Phía Tây: khô hạn, khó canh tác

⸻

3. Kết luận chung

* Địa hình Trung Quốc cao ở phía Tây, thấp dần về phía Đông, đa dạng và bị chia cắt mạnh.

* Đất đai phong phú nhưng phân hóa rõ rệt, trong đó vùng đồng bằng phía Đông có điều kiện thuận lợi nhất cho sản xuất nông nghiệp.

a. Vẽ biểu đồ:

* Dạng phù hợp: biểu đồ cột (hoặc biểu đồ đường).

* Trục hoành: Năm (2000, 2010)

* Trục tung: GDP (tỉ USD)

* Số liệu:

* Năm 2000: 1211,3 tỉ USD

* Năm 2010: 6087,2 tỉ USD

👉 Khi vẽ:

* Nếu vẽ cột: 2 cột tương ứng 2 năm

* Nếu vẽ đường: nối 2 điểm lại với nhau

⸻

b. Nhận xét:

* GDP Trung Quốc tăng rất nhanh trong giai đoạn 2000–2010.

* Tăng từ 1211,3 lên 6087,2 tỉ USD → tăng khoảng 4875,9 tỉ USD.

* Quy mô GDP tăng hơn 5 lần.

* → Cho thấy nền kinh tế Trung Quốc phát triển mạnh mẽ và nhanh chóng trong giai đoạn này.

Nhật Bản duy trì được vị thế cường quốc kinh tế trên thế giới nhờ sự kết hợp của nhiều yếu tố quan trọng:

1. Nguồn nhân lực chất lượng cao

Người lao động Nhật có trình độ, kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và ý thức làm việc rất cao. Giáo dục phát triển giúp cung cấp lực lượng lao động tay nghề giỏi.

2. Khoa học – công nghệ tiên tiến

Nhật Bản luôn đi đầu trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ hiện đại, đặc biệt trong các ngành như điện tử, ô tô, robot,… giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3. Tổ chức quản lý hiệu quả

Doanh nghiệp Nhật có cách quản lý khoa học, chú trọng cải tiến liên tục (Kaizen), giảm chi phí, tăng hiệu quả sản xuất.

4. Vai trò của các tập đoàn lớn

Nhiều công ty nổi tiếng toàn cầu như Toyota, Sony, Mitsubishi đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, có sức cạnh tranh mạnh trên thị trường quốc tế.

5. Chính sách của nhà nước hợp lý

Chính phủ Nhật có chiến lược phát triển kinh tế đúng đắn, hỗ trợ doanh nghiệp, đầu tư vào giáo dục và khoa học – công nghệ.

6. Khả năng thích ứng và vượt khó

Sau các biến cố như Chiến tranh thế giới thứ hai hay thiên tai, Nhật Bản nhanh chóng phục hồi và tiếp tục phát triển mạnh mẽ.

7. Hội nhập kinh tế quốc tế

Nhật Bản tích cực tham gia thương mại toàn cầu, xuất khẩu hàng hóa chất lượng cao, xây dựng được uy tín trên thị trường thế giới.