Câu 1: Trong hành trình nhân sinh, chúng ta thường mải mê quan sát thế giới nhưng lại quên mất việc soi chiếu nội tâm. Thấu hiểu chính mình không đơn thuần là biết mình thích gì, mà là sự nhận thức thấu đáo về những "đám mây" che mờ hay những "cơn gió" có thể dập tắt ngọn lửa bên trong. Việc hiểu rõ bản thân mang lại những giá trị vô giá. Thứ nhất, nó giúp ta phát huy ưu điểm; khi biết rõ "vốn liếng" của mình, ta có thể tự tin đặt chân vào những lĩnh vực phù hợp để tỏa sáng. Thứ hai, thấu hiểu giúp ta khắc phục hạn chế. Như triết lý về đèn và trăng, ai cũng có những mặt kém, chỉ khi dũng cảm đối diện với khiếm khuyết, ta mới có cơ hội sửa mình để trở nên trọn vẹn. Người hiểu mình sẽ không dễ dàng bị lung lay bởi định kiến, họ sống tự tin vì biết rõ giá trị cốt lõi của bản thân. Để đạt được điều đó, chúng ta cần học cách lắng nghe cảm xúc, không ngừng trải nghiệm và can đảm đón nhận những góp ý chân thành. Cuối cùng, thấu hiểu chính mình chính là chìa khóa để ta sống một cuộc đời ý nghĩa, biến mình từ một "đĩa dầu hao" trở thành một ngọn đèn đủ sức đứng vững trước gió bão cuộc đời.

Câu 2:
Trong dòng chảy của văn học Việt Nam, đề tài về người mẹ và chiến tranh luôn là một mảng màu đầy bi tráng. Nếu như trong thơ Chính Hữu ta bắt gặp hình ảnh người mẹ chờ con bên bếp lửa, thì đến với bài thơ "Chuyện của mẹ" của tác giả Nguyễn Ba, chúng ta lại được lắng nghe một câu chuyện đời thực đầy ám ảnh qua những "lần chia li". Tác phẩm không chỉ là tiếng lòng của người con dành cho mẹ mà còn là một tượng đài bằng thơ tôn vinh sự hy sinh thầm lặng của những bà mẹ Việt Nam anh hùng.
Trước hết, nội dung bài thơ là cuốn nhật ký bằng máu và nước mắt về những mất mát của một gia đình trong thời chiến. Tác giả đã liệt kê năm lần chia li, mà mỗi lần là một nhát cắt vào lòng người mẹ. Lần thứ nhất, mẹ tiễn chồng ra đi để rồi ông hóa thân vào "ngàn lau bời bời nơi địa đầu Tây Bắc". Những lần tiếp theo, người con trai cả trở thành "con sóng nát trên dòng Thạch Hãn", con trai thứ hai nằm lại vườn cao su Xuân Lộc, và người chị gái gửi lại tuổi thanh xuân xanh ngát nơi suối ngàn hỏa tuyến. Những hình ảnh như "ngàn lau", "con sóng nát" hay "cây mốc sống" không chỉ gợi lên sự hy sinh mà còn khắc họa vẻ đẹp bất tử của những người con đã ngã xuống vì độc lập.
Nổi bật giữa những đau thương ấy là hình ảnh người mẹ với tình yêu thương bao la và sự hy sinh tận cùng. Mẹ hiện lên với đôi mắt đã loà vì bao đêm khóc thầm. Dù nỗi đau cá nhân đã quá lớn, nhưng khi người con út trở về trong hình hài thương tật (mất đi đôi chân), mẹ vẫn không thôi lo lắng: "mẹ lo mẹ chết đi/ ai người nước nôi, cơm cháo". Tình mẫu tử ở đây đã vượt lên trên mọi nghịch cảnh. Đặc biệt, thông qua lời an ủi của người con, vị thế của mẹ được nâng tầm trở thành "mẹ của non sông đất nước". Sự hy sinh của gia đình mẹ không còn là nỗi đau của riêng cá nhân mà đã hòa vào dòng máu của dân tộc, góp phần cho sự tồn tại và hồi sinh của đất nước.
Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ tự do với lối viết không hoa đầu dòng, tạo nên một mạch cảm xúc tuôn trảy tự nhiên như lời tâm tình, kể chuyện. Giọng thơ trầm buồn nhưng ẩn chứa sự tự hào, kiêu hãnh. Các biện pháp tu từ như liệt kê, ẩn dụ và nói giảm nói tránh (như "hóa thành ngàn lau", "xanh vào vời vợi") đã giúp làm nhẹ bớt sự khốc liệt của cái chết, thay vào đó là sự thiêng liêng, bất tử. Hình ảnh kết thúc bài thơ: "khoé mắt loà khẽ sáng mấy giọt sương" là một chi tiết nghệ thuật đắt giá, nó là nước mắt của khổ đau nhưng cũng là ánh sáng của niềm tự hào và hy vọng vào tương lai.
Tóm lại, "Chuyện của mẹ" là một bài thơ giàu giá trị nhân văn. Qua ngòi bút của Nguyễn Ba, chúng ta không chỉ thấy được cái giá của hòa bình mà còn thêm thấu hiểu, biết ơn những người mẹ đã hy sinh cả cuộc đời cho Tổ quốc. Bài thơ chính là một nén tâm nhang gửi đến những người đã ngã xuống và là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Câu 1: Văn bản nghị luận

Câu 2: Vấn đề được đề cập là:
- Sự nhìn nhận, đánh giá bản thân và người khác một cách khách quan, bao dung.
- Tác giả nhấn mạnh rằng mỗi cá nhân đều có thế mạnh và khiếm khuyết riêng, từ đó nhắc nhở về tầm quan trọng của việc tự ý thức để hoàn thiện mình.

Câu 3: Tác giả đã khéo léo đan cài các chất liệu dân gian để tăng sức thuyết phục:
- Bằng chứng văn học: Câu ca dao về cuộc đối thoại giữa đèn và trăng (Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng... Sao trăng lại phải chịu luồn đám mây?).
- Bằng chứng thực tế/Triết lý dân gian:
+ Thành ngữ: "Nhân vô thập toàn".
+ Tục ngữ: "Năm ngón tay có ngón dài ngón ngắn".
- Hình ảnh ẩn dụ: "Mây" và "Gió" đại diện cho những thử thách, tác động ngoại cảnh làm lộ ra điểm yếu của mỗi người.

Câu 4:
- Mục đích: Thuyết phục người đọc từ bỏ cái nhìn phiến diện, kiêu ngạo. Khuyên nhủ con người cần biết "người" biết "ta", đặc biệt là phải có dũng khí đối diện với sai lầm của chính mình để sửa đổi.
- Nội dung: Mượn hình ảnh đèn và trăng để khẳng định một chân lý: Không ai hoàn hảo. Việc tự soi xét bản thân là chìa khóa của sự phát triển bền vững cho cả cá nhân lẫn cộng đồng.

Câu 5: Tác giả có cách lập luận rất sắc sảo, giàu tính biểu cảm và sức gợi, cụ thể qua các điểm sau:
- Sử dụng phép đối chiếu (Sự tương quan): Đặt đèn và trăng cạnh nhau để thấy rằng cái "tỏ" của bên này lại là cái "yếu" của bên kia khi đặt trong hoàn cảnh khác nhau.
- Phương pháp quy nạp: Đi từ một ví dụ cụ thể (câu ca dao) đến triết lý phổ quát (chuyện con người, chuyện xã hội). Điều này giúp bài viết gần gũi, không bị giáo điều.
- Hệ thống câu hỏi tu từ: "Đèn ra trước gió được chăng hỡi đèn?", "Sao trăng lại phải chịu luồn đám mây?"... Những câu hỏi này không cần lời đáp mà buộc người đọc phải tự suy ngẫm, tự rút ra bài học cho chính mình.
- Thái độ nhân văn: Cách tiếp cận vấn đề không phê phán gay gắt mà đầy lòng bao dung ("ngón dài ngón ngắn"), tạo cảm giác tin cậy và dễ tiếp nhận cho người đọc.