Mình từng coi vật lý là một chủ đề trừu tượng, khó hiểu, và đôi phần phi thực tế, và mình giữ định kiến đó suốt những năm cấp 2, có những phần mình học mà chẳng hiểu gì hết trơn, và những buổi học vật lý hồi đó mình toàn lăn ra ngủ gật. Nguyên nhân có lẽ khá là đơn giản, mình chỉ học mà không có hứng thú với những gì mình học, không biết mục đích những thứ mình học để làm gì, bản chất nó như thế nào và mình cũng lười chẳng tìm hiểu thêm cái gì. Nhưng mà mọi thứ thay đổi từ khi lên cấp 3, khi mình tìm ra cách học của bản thân và sau đây sẽ là tổng hợp những kinh nghiệm mà mình đã tích luỹ được cho đến giờ:
- Có lý do để học: Đây là điều mà hầu như ai cũng nên có khi học một cái gì đó, hãy tìm một lý do nào đó của bản thân chứ không phải của ai khác, nó sẽ giúp mình có động lực, mục tiêu khi học. Về bản thân mình, có lẽ nó khá đơn giản, mình thấy mấy cái giản đồ vật lý nó đẹp theo một cách nào đó, và cái cảm giác nắm được quy luật tự nhiên vận hành nó khá là thoả mãn trí tò mò của bản thân.
- Học hiểu bản chất: Cái này rất quan trọng khi mà học Vật Lý nói riêng và các môn học khác nói chung. Những công thức vật lý loằng ngoằng đôi khi rất dễ hiểu khi ta biết cách mà công thức đó được tạo ra, cách nó hoạt động. Một mẹo nhỏ của mình là mình chỉ cần nhớ những công thức cơ bản, ngắn gọn, và từ đó tự mình biến đổi ra những công thức mà mình thực sự cần khi làm bài, nhưng mà đôi khi để tiết kiệm thời gian thì bạn cũng nên có những công thức nhanh mà công dụng để tiết kiệm thời gian, việc chọn lọc cái nào cần nhớ và cái nào không phụ thuộc vào bản thân mỗi người. Đôi khi cần khá nhiều thời gian để học theo cách này thực sự hiệu quả nhưng theo mình, đây là cách học bền vững nhẩt.
- Học một cách trực quan hơn, hãy dùng trí tưởng tượng hình ảnh cho những vấn đề vật lý phức tạp, chúng sẽ dễ hiểu hơn qua tranh ảnh hoặc giản đồ.
- Đặt câu hỏi, tự hoài nghi về bản thân lý thuyết: Hãy phân tích lý thuyết mình học có gì cấn với bản thân không và đi tìm câu trả lời thoả đáng cho nó, hãy làm điều này thường xuyên, với những lý thuyết mới hay những gì mình đã biết. Mỗi lần những hoài nghi của bản thân được giải đáp cũng là lúc mình hiểu sâu hơn về bản chất của chính kiến thức đó.
- Học kĩ những lý thuyết nền tảng(nhất là lớp 10), vì đây là những lý thuyết nền tảng cho cả lớp 11, 12.
- Tập luyện phân tích vấn đề, làm việc với kí hiệu và những con số phức tạp. Từ kinh nghiệm cá nhân, những vấn đề trong vật lý tuy dễ hơn Toán về độ trừu tượng nhưng lại nặng về phân tích và tính toán.
- Có một nền tảng vững chắc về môn Toán: Điều này khá quan trọng bởi Vật lý theo cá nhân mình cũng chỉ là Toán, nhưng mà dễ hơn chút. Khi học Vật Lý thì thường sẽ cần đến kiến thức toán sau:
+ Đại số(Giải, biến đổi phương trình, tìm giá trị lớn nhất/nhỏ nhất): đây là kĩ năng Toán cần nắm vững nhất khi học Vật Lý bởi hầu như Vật Lý đều xoay quanh những công thức biến đổi có quy luật.
+ Lượng giác: Là nền tảng cho phần dao động điều hoà, sóng.
+ Dãy số: Dành cho những quy trình vật lý có tính truy hồi hoặc tuần hoàn. VD: đổ qua lại nước ở hai bình nóng và lạnh.
+ Giải tích(Tích phân, đạo hàm): Dùng nhiều cho nhiệt và điện.
- Đọc nhiều hơn, tìm hiểu nhiều hơn, học sâu hơn qua sách vở, Internet, hoặc qua những video Youtube. Một số kênh mà mình nghĩ ai học Vật Lý cũng nên xem là:
+ 3Blue1Brown: https://www.youtube.com/@3blue1brown
+ Vật Lý Chill: https://www.youtube.com/@VatLyChill/
+ Sophon: https://www.youtube.com/@sophon-0/
+ Thư Viện Thiên Văn: https://www.youtube.com/@ThuVienThienVan
Và đó là những gì mình rút ra được sau gần 3 năm học Vật Lý, có thể có một số chỗ hơi cá nhân và những sai sót, mong bạn bỏ qua và xem đây chỉ là một trải nghiệm, quan điểm. Cảm ơn bạn vì đã đọc, và chúc bạn một ngày tốt lành.
hay quá bn ơi !!!
cảm ơn bạn đã chia sẻ bí quyết học tập hiệu quả môn Vật Lý nhé!