Câu 1. (2.0 điểm) Trong cuốn Nhà giả kim, Paul Coelho có viết: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần.”. Em hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về nhận định trên.
Câu 2. (4.0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của văn bản sau đây.
Bảo kính cảnh giới (Bài 33)
Rộng khơi ngại vượt bể triều quan(1),
Lui tới đòi thì(2) miễn(3) phận an.
Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,
Quét hiên ngày lệ(4) bóng hoa tan.
Đời dùng người có tài Y, Phó(5),
Nhà ngặt, ta bền đạo Khổng, Nhan(6).
Kham hạ(7) hiền(8) xưa toan lẩn được,
Ngâm câu:“danh lợi bất như nhàn”
(Đào Duy Anh, Nguyễn Trãi toàn tập, NXB Khoa học xã hội, 1976)
Chú thích:
(1) Triều quan: Quan lớn trong triều đình.
(2) Đòi thì: Từ cổ - thuận ứng với thời thế, thuận theo thời.
(3) Miễn: Chỉ cần.
(4) Lê: Sợ ngại.
(5) Y, Phó: Tức Y Doãn và Phó Duyệt những người có tài bên Trung Quốc.
(6) Khổng, Nhan: Đạo Khổng, đạo Nho.
(7) Kham hạ: Chịu ở dưới, chịu thua, chịu ở địa vị thấp kém.
(8) Hiền: Kẻ sĩ có tài, đức.
Câu 2 :
Câu 1:
Câu nói của Paul Coelho: “Bí mật của cuộc sống là ngã bảy lần và đứng dậy tám lần” nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiên trì trong cuộc sống. Thất bại là điều không thể tránh khỏi, bởi mỗi con người đều phải trải qua những thử thách, khó khăn trên hành trình trưởng thành. Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc ta đã ngã bao nhiêu lần, mà là sau mỗi lần vấp ngã, ta có đủ dũng khí để đứng dậy hay không. Đứng dậy sau thất bại giúp con người rút ra bài học, tích lũy kinh nghiệm và trở nên mạnh mẽ hơn. Nếu dễ dàng bỏ cuộc, ta sẽ không bao giờ đạt được thành công. Trong thực tế, nhiều người nổi tiếng đã từng thất bại nhiều lần trước khi thành công, chính sự kiên trì đã giúp họ chạm tới ước mơ. Vì vậy, mỗi học sinh cần rèn luyện ý chí, không sợ sai, không nản chí trước khó khăn. Câu nói là lời nhắc nhở mỗi chúng ta phải luôn vững vàng, lạc quan và không ngừng cố gắng để vươn tới mục tiêu trong cuộc sống.
Câu 2:
Bài thơ “Bảo kính cảnh giới” của Nguyễn Trãi thể hiện sâu sắc tư tưởng sống thanh cao, coi nhẹ danh lợi và đề cao nhân nghĩa của tác giả.
Trước hết, về nội dung, bài thơ mở đầu bằng tâm thế rời bỏ chốn quan trường:
“Rộng khơi ngại vượt bể triều quan,
Lui tới dời thì miễn phận an.”
Nguyễn Trãi chủ động xa lánh chốn quan trường đầy bon chen, chọn cuộc sống ẩn dật để giữ sự bình yên cho tâm hồn. Đây không phải là thái độ trốn tránh mà là sự lựa chọn của một nhân cách lớn, hiểu rõ thời cuộc.
Hai câu tiếp theo khắc họa cuộc sống giản dị mà thanh cao:
“Hé cửa đêm chờ hương quế lọt,
Quét hiên ngày lệ bóng hoa tan.”
Hình ảnh thiên nhiên tinh tế, giàu chất thơ cho thấy tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên và sống hòa hợp với thiên nhiên của tác giả.
Ở hai câu luận, Nguyễn Trãi bày tỏ quan niệm về cách dùng người và con đường đạo đức:
“Đời dùng người có tài Y, Phó,
Nhà ngặt, ta bền đạo Khổng, Nhan.”
Ông nhắc đến những bậc hiền tài để khẳng định giá trị của người có đức, có tài, đồng thời giữ vững đạo lý Nho gia trong mọi hoàn cảnh.
Hai câu kết thể hiện triết lí sống sâu sắc:
“Kham hạ hiền xưa toan lấn được,
Ngẫm câu: danh lợi bất như nhàn.”
Tác giả khẳng định danh lợi không bằng cuộc sống nhàn tĩnh, an nhiên. Đây là kết tinh của một nhân sinh quan cao đẹp, đề cao giá trị tinh thần hơn vật chất.
Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chặt chẽ, ngôn ngữ hàm súc, hình ảnh giàu tính biểu tượng. Giọng điệu trầm lắng, suy tư giúp thể hiện rõ chiều sâu tư tưởng.
Tóm lại, bài thơ không chỉ là bức tranh về cuộc sống ẩn dật mà còn là lời khẳng định nhân cách cao quý của Nguyễn Trãi: sống thanh bạch, giữ vững đạo lý và coi nhẹ danh lợi. Đây là bài học ý nghĩa cho mỗi con người trong cuộc sống hôm nay.