(4 điểm) Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
TỰ MIỄN
(Tự khuyên mình)
Phiên âm:
Một hữu đông hàn tiều tụy cảnh,
Tương vô xuân noãn đích huy hoàng;
Tai ương bả ngã lai đoàn luyện,
Sử ngã tinh thần cánh khẩn trương.
Dịch nghĩa:
Không có cảnh mùa đông tiêu điều rét mướt,
Sẽ không có mùa xuân ấm áp huy hoàng;
Tai ương rèn luyện ta,
Khiến cho tinh thần ta càng thêm hăng hái.
Dịch thơ:
Ví không có cảnh đông tàn,
Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân;
Nghĩ mình trong bước gian truân,
Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.
(Thơ Hồ Chí Minh, Cảnh Nguyên và Hồ Văn Sơn biên soạn, trang 380-381)
Câu 1 (0.5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài thơ.
Câu 2 (0.5 điểm): Bài thơ được viết theo thể thơ nào?
Câu 3 (1.0 điểm): Xác định và phân tích một biện pháp tu từ trong đoạn thơ sau:
Một hữu đông hàn tiều tụy cảnh,
Tương vô xuân noãn đích huy hoàng;
Câu 4 (1.0 điểm): Tai ương vốn là những điều tiêu cực, song trong bài thơ này, đối với nhân vật trữ tình, tai ương có ý nghĩa gì?
Câu 5 (1.0 điểm): Bài học ý nghĩa nhất anh/chị rút ra từ bài thơ là gì?
1 PTBT Chính đc sử dụng trong bài thơ là biểu cảm kết hợp với tự sự
2 thất ngôn tứ tuyết
3 là tương phản
4. là cơ hội để rèn luyện,thử thách bản thân
5 Khó khăn,thử thách là một phần tất yếu của cuộc sống và là cơ hội đề con người trưởng thành và mạnh mẽ hơn
Câu 1:
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm
Câu 2:
Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt đường luật
Câu 3:
- Biện pháp tu từ: phép đối
+ "Một hữu đông hàn tiều tụy cảnh"
(Ví có cảnh đông tàn tiều tụy)
+ "Tương vô xuân noãn đích huy hoàng" (Thì đâu có cảnh xuân ấm áp huy hoàng)
- Phân tích:
+ Sự đối lập giữa "đông hàn" (mùa đông lạnh lẽo, tiêu điều) và "xuân noãn" (mùa xuân ấm áp, huy hoàng) tạo nên hình ảnh tương phản mạnh mẽ.
+ Hình ảnh này mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: cảnh đông tàn (gian truân, tai ương) là tiền đề để có được mùa xuân huy hoàng (thành công, cuộc sống tươi đẹp).
Câu 4:
- Đối với nhân vật trữ tình, tai ương có ý nghĩa:
+ Đối với nhân vật trữ tình (Hồ Chí Minh), tai ương có ý nghĩa tích cực là cơ hội để rèn luyện và tôi luyện bản lĩnh, tinh thần, ý chí thêm vững vàng, kiên cường.
+ Câu thơ "Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng" thể hiện rõ điều này. Thay vì bi quan, nản lòng, Bác Hồ coi những gian nan trong tù ngục là môi trường để tự thử thách, từ đó khiến tinh thần mình trở nên mạnh mẽ hơn.
Câu 5:
- Bài học ý nghĩa nhất là về tinh thần lạc quan, ý chí kiên cường và thái độ sống tích cực trước nghịch cảnh. Bài thơ dạy chúng ta rằng trong cuộc sống gian truân, thử thách là điều không thể tránh khỏi nhưng chính những khó khăn đó lại là chất xúc tác, là cơ hội để mỗi người tự rèn luyện, trưởng thành và vươn đến thành công, hạnh phúc. Chúng ta cần giữ vững niềm tin, ý chí và không ngừng nỗ lực vượt qua mọi trở ngại trong cuộc sống.