nghĩa chuyển

Từ " cánh " trong cánh rừng dậm được dùng theo nghĩa chuyển

ví dụ về hiện tượng đa nghĩa của " cánh "

1. Cánh chim

2. Cánh tay

3. Cánh buồm

4. Cánh bướm

5. Cánh hoa

Nghĩa Gốc: mùa xuân

Nghĩa Chuyển: sắc xuân, thanh xuân, tuổi xuân, xuân hạ

  Nghĩa gốc : đôi mắt

Nghĩa chuyển: mắt bé, mắt na

nghĩa gốc: bụng

nghĩa chuyển : Anh ấy tốt bụng , Chạy nhiều, bụng chân rất săn chắc,....

Nghĩa gốc; Bà bị mỏi lưng, đi phải chống gậy.

Nghĩa chuyển: Đàn sáo bay đến lưng trời.

"Ngọn" trong câu a, là nghĩa gốc, câ b, là nghĩa chuyển.

a) "Ngọn" nghĩa gốc ở đây là chỉ đầu, đỉnh của một sự vật, cây cối,...

Nên "ngọn" cây là nghĩa gốc.

b) "Ngọn" trong câu này là nghĩa chuyển. Và chuyển theo nghĩa ẩn dụ.

"Ngọn lửa" ở đây là để chỉ một nguồn ánh sáng, một sự tin tưởng từ người bà dành cho người cháu của mình.

Ba từ chỉ bộ phận con người và sự chuyển nghĩa của chúng:

- Từ mắt: mắt na, mắt dứa, mắt võng, mắt cây, mắt lưới….

- Từ mũi: mũi thuyền, mũi dao, mũi đất, mũi quân

- Từ tay: tay ghế

- Từ cổ: cổ chai, cổ lọ, cổ áo

Mặt người ⟹ Mặt bàn

Mũi ⟹Mũi tên

Lưỡi : lưỡi dao, lưỡi kéo,...

Mũi : mũi tàu, mũi tên, mũi thuyền,...

nghĩa gốc là nghĩa đầu tiên hoặc nghĩa có trước, trên cơ sở nghĩa đó mà người ta xây dựng nên các từ khác.

nghĩa chuyển là nghĩa được hình thành qua cơ sở của nghĩa gốc.

VD:chân của chị ấy rất dài(nghĩa gốc)

chân ghế kia rất gập ghềnh(nghĩa chuyển)

nhớ cho mình một tíck với nha!

- Lưỡi : Lưỡi cày, lưỡi hái, lưỡi liềm, lưỡi câu, lưỡi dao, lưỡi búa, lưỡi mác, lưỡi kiếm…

- Miệng : Miệng hầm, miệng vết mổ, miệng vết thương, miệng hang, miệng hố, miệng bát, miệng núi lửa, miệng hũ, …

- Cổ : Cổ áo, cổ tya, cổ chai lọ, cổ bình hoa, cổ xe, cổ đèn, …

- Tay : Tay áo, tay sai, tay đôi, tay nải, tay chơi, tay ngang, tay lưới, tay vợt, tay trống,…

- Lưng : Lưng đồi, lưng chừng, lưng đèo, lưng cơm, lưng gạo, lưng trời, …

Lưỡi : Lưỡi cày, lưỡi hái, lưỡi liềm, lưỡi câu, lưỡi dao, lưỡi búa, lưỡi mác, lưỡi kiếm…

- Miệng : Miệng hầm, miệng vết mổ, miệng vết thương, miệng hang, miệng hố, miệng bát, miệng núi lửa, miệng hũ, …

- Cổ : Cổ áo, cổ tya, cổ chai lọ, cổ bình hoa, cổ xe, cổ đèn, …

- Tay : Tay áo, tay sai, tay đôi, tay nải, tay chơi, tay ngang, tay lưới, tay vợt, tay trống,…

- Lưng : Lưng đồi, lưng chừng, lưng đèo, lưng cơm, lưng gạo, lưng trời, …