Viết báo cáo nghiên cứu về một vấn đề tự nhiên hoặc xã hội (Phần 2) SVIP

III − THỰC HÀNH

Đề bài: Em hãy thay mặt nhóm để viết báo cáo nghiên cứu về vấn đề tác động của việc sử dụng mạng xã hội đến tình hình học tập của học sinh trường em.

1. Chuẩn bị viết

− Đọc kĩ đề bài, xác định vấn đề cần nghiên cứu và viết báo cáo nghiên cứu.

− Tiến hành nghiên cứu theo quy trình đã nêu ở phần Định hướng.

− Xác định bố cục của báo cáo nghiên cứu cần viết.

− Tập hợp các nội dung chính đã nghiên cứu (kết quả nghiên cứu).

− Chuẩn bị các ngữ liệu (các trích dẫn, tài liệu tham khảo, tranh, ảnh, biểu đồ,...).

2. Tìm ý và lập dàn ý

− Tìm ý cho báo cáo nghiên cứu bằng cách suy luận từ khái quát đến cụ thể:

− Tìm ý cho báo cáo nghiên cứu về vấn đề tác động của việc sử dụng mạng xã hội đến tình hình học tập của học sinh trường em:

+ Khái quát về mạng xã hội:

++ Tên gọi: Facebook, TikTok, Instagram, Thread,...

++ Chức năng:

++ Ưu điểm và hạn chế:

+++ Ưu điểm: Giúp học sinh dễ dàng liên lạc, chia sẻ thông tin với bạn bè, người thân dù ở xa; cập nhật tin tức, sự kiện trong nước và thế giới; nhiều nhóm học tập, tài liệu, khoá học trực tuyến được chia sẻ rộng rãi;...

+++ Hạn chế:

+ Thực trạng: Học sinh trình bày thực tế về vấn đề sử dụng mạng xã hội của trường mình.

+ Giải pháp:

++ Đối với những tác động tích cực:

++ Đối với những tác động tiêu cực:

+++ Xây dựng thời gian biểu hợp lí, giới hạn thời gian online mỗi ngày.

+++ Trang bị kỹ năng bảo mật thông tin cá nhân, tránh bị lừa đảo, xâm phạm quyền riêng tư.

+++ Tự điều chỉnh hành vi, không lệ thuộc vào mạng xã hội.

+++ Khuyến khích học sinh tham gia thể thao, hoạt động ngoại khoá, giao tiếp trực tiếp.

− Lập dàn ý cho báo cáo nghiên cứu bằng cách lựa chọn, sắp xếp các ý theo bố cục ba phần:

3. Viết bài

− Viết báo cáo nghiên cứu theo dàn ý đã lập; chú ý giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đã đặt ra; trình bày kết quả một cách cụ thể, rõ ràng.

− Trong khi viết, kết hợp sử dụng chữ viết với các phương tiện phi ngôn ngữ khác như tranh, ảnh, sơ đồ, bảng biểu, đường dẫn tới các trang web,... để trình bày kết quả nghiên cứu.

− Lập danh mục tài liệu tham khảo và trích dẫn thông tin từ các nguồn tài liệu tham khảo đúng quy cách như đã nêu trong mục Định hướng.

− Dùng từ ngữ chính xác và viết đúng chính tả, ngữ pháp,...

4. Kiểm tra và chỉnh sửa

Đối chiếu bài viết với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý đã lập để:

− Bổ sung các ý còn thiếu và lược bỏ những chi tiết không liên quan hoặc đi lệch vấn đề trọng tâm.

− Rà soát lại bố cục bài viết để bảo đảm tính chặt chẽ và hợp lý.

− Chỉnh sửa lỗi chính tả, lỗi dùng từ, lỗi diễn đạt và cách trình bày để bài viết hoàn chỉnh, rõ ràng.

IV − CÁCH TRÌNH DẪN TRONG BÀI VIẾT

1. Cách thức

Khi người viết muốn dẫn ý kiến của người khác hoặc tư liệu từ nhiều nguồn khác nhau nhằm làm tăng tính khách quan và làm cho nội dung của bài viết có sức thuyết phục hơn.

2. Bài tập

* Bài tập 1: Chỉ ra cách trích dẫn trong đoạn trích sau.

"Tại Việt Nam, hình thức học tập trực tuyến đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, triển khai ngay từ những ngày đầu ứng phó với dịch bệnh theo phương châm: "Tạm dừng đến trường nhưng không dừng học". Việt Nam đã thúc đẩy nhiều biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả dạy học trực tuyến cho học sinh như: gửi công văn hướng dẫn dạy học qua Internet, qua truyền hình, điều chỉnh về nội dung dạy học và ban hành khung pháp lí đảm bảo dạy học trực tuyến [3], [4], [5],..."

(Theo Lê Anh Vinh và nhóm nghiên cứu)

Trả lời:

Đoạn trích sử dụng cách trích dẫn trực tiếp. Đặt nguyên văn câu nói trong dấu ngoặc kép: "Tạm dừng đến trường nhưng không dừng học".

* Bài tập 2: Hãy viết một đoạn văn trong phần "Khái quát về mạng xã hội" theo sơ đồ đã nêu ở ý 2.1, mục "Thực hành", trong đó có ít nhất một trích dẫn cụ thể.

Tham khảo:

Mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến cho phép người dùng kết nối, chia sẻ và tương tác với nhau thông qua các tài khoản cá nhân. Đây là không gian nơi con người có thể đăng tải thông tin, trao đổi ý kiến, hình thành cộng đồng và tham gia vào nhiều hoạt động học tập, giải trí khác nhau. Theo báo cáo của We Are Social (2023), "hơn 70% dân số Việt Nam sử dụng mạng xã hội hằng ngày", cho thấy mức độ phổ biến rộng rãi và ảnh hưởng mạnh mẽ của nó trong đời sống hiện đại. Nhờ tính tiện lợi và khả năng lan truyền nhanh chóng, mạng xã hội ngày càng trở thành một phần quen thuộc trong đời sống của học sinh và giới trẻ hiện nay.