III − THỰC HÀNH VIẾT
Đề bài: Viết bài văn nghị luận bàn luận về vấn đề học sinh với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
1. Chuẩn bị viết
− Chọn một vấn đề xã hội mà hành động, nhận thức của mỗi cá nhân có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển của tập thể hoặc vận mệnh đất nước.
− Sưu tầm các sự kiện thời sự, các tấm gương người thật − việc thật, hoặc các số liệu thực tế tiêu biểu để làm bằng chứng thuyết phục.
2. Tìm ý và lập dàn ý
a. Tìm ý
* Suy nghĩ và tự trả lời các câu hỏi xoay quanh đề tài. Ví dụ:
− Vấn đề cần bàn luận là gì?
− Vấn đề có tầm quan trọng như thế nào?
− Vấn đề có những khía cạnh cơ bản nào? Cần dùng lí lẽ và bằng chứng nào để làm rõ từng khía cạnh?
− Cần có hành động như thế nào sau khi nhận thức về vấn đề.
* Tìm ý cho bài văn nghị luận bàn luận về vấn đề học sinh với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt:
− Vấn đề bàn luận: Học sinh với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
− Tầm quan trọng của vấn đề:
− Những khía cạnh cần bàn luận của vấn đề:
+ Thực trạng:
++ Tích cực: Nhiều bạn trẻ có ý thức học tập, sử dụng tiếng Việt sáng tạo, viết văn hay, yêu thích các tác phẩm văn học dân tộc.
++ Tiêu cực:
+ Hậu quả:
+ Nguyên nhân:
− Hành động sau khi nhận thức vấn đề:
+ Nhận thức: Phải coi việc giữ gìn tiếng Việt là biểu hiện của lòng yêu nước.
+ Hành động:
++ Học tập kỹ các quy tắc ngôn ngữ trong nhà trường.
++ Sử dụng tiếng Việt đúng ngữ cảnh (trang trọng khi cần, thân mật đúng mực).
++ Kiên quyết bài trừ thói văng tục, chửi thề và lạm dụng từ ngoại lai.
++ Lan toả vẻ đẹp của tiếng Việt qua các trang mạng xã hội, các câu lạc bộ văn học.
b. Lập dàn ý
* Dàn ý chung cho kiểu bài nghị luận về một vấn đề đời sống (con người trong mối quan hệ với cộng đồng, đất nước)
− Mở bài: Nêu vấn đề nghị luận.
− Thân bài: Lập luận làm sáng rõ ý kiến và thuyết phục người đọc.
+ Vì sao lại có ý kiến như vậy? (lí lẽ, bằng chứng)
+ Ý kiến đó đúng đắn như thế nào? (lí lẽ, bằng chứng)
+ Liên hệ, mở rộng vấn đề. (lí lẽ, bằng chứng)
− Kết bài: Nêu ý nghĩa của vấn đề nghị luận và phương hướng hành động.
* Dàn ý cho bài văn nghị luận bàn luận về vấn đề học sinh với việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
3. Viết bài
Khi viết bài, học sinh cần chú ý đảm bảo yêu cầu của từng phần trong bài viết:
− Mở bài: Viết thành một đoạn văn, giới thiệu trực tiếp hoặc gián tiếp vấn đề nghị luận.
− Thân bài: Triển khai các ý đã nêu thành dàn ý. Mỗi ý lớn viết thành một đoạn văn, quan tâm đến vị trí của câu chủ đề, sự phù hợp của câu chủ đề với nội dung cần trình bày và mục đích nghị luận.
− Kết bài: Nêu ý nghĩa của vấn đề và phương hướng hành động.
4. Chỉnh sửa và hoàn thiện
Đối chiếu bài viết với yêu cầu của kiểu bài và dàn ý đã lập để:
− Bổ sung các ý còn thiếu và lược bỏ những chi tiết không liên quan hoặc đi lệch vấn đề trọng tâm.
− Rà soát lại bố cục bài viết để bảo đảm tính chặt chẽ và hợp lí.
− Chỉnh sửa lỗi chính tả, lỗi dùng từ, lỗi diễn đạt và cách trình bày để bài viết hoàn chỉnh, rõ ràng.
