Tri thức Ngữ văn
TRI THỨC NGỮ VĂN
Cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày vấn đề chủ quan trong văn bản nghị luận
– Văn bản nghị luận cần có sức thuyết phục đối với người đọc, người nghe. Để làm được điều đó, trong cách trình bày vấn đề, người viết cần kết hợp linh hoạt cả cách trình bày khách quan và cách trình bày chủ quan.
Câu hỏi:
Nối để hoàn thiện phần giải thích của hai cách trình bày vấn đề trong văn bản nghị luận.
Câu hỏi:
Cách trình bày vấn đề khách quan có tác dụng gì?
Câu hỏi:
Cách trình bày vấn đề chủ quan có tác dụng gì?
– Ví dụ:
Câu hỏi:
Nghiên cứu đã chỉ ra rằng 65% suy nghĩ của chúng ta mang tính tiêu cực và việc giữ vững tâm trạng tích cực trong thời đại ngày nay thực sự là một công việc bạn phải liên tục thực hiện. Chỉ cần bật ti vi hay mở ứng dụng tin tức trên điện thoại là bạn đã bị "khủng bố" bởi hàng loạt thông điệp gây sợ hãi. Chúng ta được thông báo về một nền kinh tế đang đi xuống, về những vụ án mạng và sự phá sản của các công ty. (Trích Chiến thắng nỗi sợ bên trong bạn, Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất, NXB Dân trí, 2024) Đoạn văn trên là ví dụ cho
Câu hỏi:
Xếp các câu sau vào bảng. (1) Khi nói về việc tìm kiếm mục đích của chúng ta, một số người cho rằng trước tiên bạn cần đặt ra một mục đích để đưa ra những quyết định đúng đắn trong cuộc sống. (2) Tôi không đồng ý với quan điểm này, bởi cách chúng ta hành động để tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống quan trọng hơn việc tự đặt ra một ý nghĩa. (3) Việc tìm kiếm một ý nghĩa chung cho cuộc sống là không thể, bởi mục đích của cuộc sống phụ thuộc vào những quyết định và hành động của bạn. (Trích Mục đích cuộc sống của bạn là gì?, Chiến thắng bản thân là chiến thắng hiển hách nhất, NXB Dân trí, 2024)Cách trình bày vấn đề khách quan
Cách trình bày vấn đề chủ quan
– Trong văn bản nghị luận, ranh giới giữa cách trình bày khách quan và chủ quan không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nhiều khi, dù người viết lựa chọn lối diễn đạt khách quan, nhưng quan điểm và cảm xúc cá nhân vẫn có thể bộc lộ một cách tinh tế qua từ ngữ giàu sắc thái, hình ảnh gợi cảm, các biện pháp tu từ hay qua những kiểu câu như nghi vấn, cảm thán, khẳng định, phủ định,…
– Ví dụ:
Sống trên cõi đời này, con người ta phải có mục tiêu hoặc tham vọng, nếu không sẽ giống như một con thuyền không có bánh lái, cứ lênh đênh bất định, cho đến khi mắc cạn bên bờ biển của sự thất vọng, thất bại và nhụt chí. Tham vọng của ông Ford vượt quá chiều cao của bản thân, ông ấy muốn tạo ra một thế giới mà mọi người đều có thể sở hữu xe hơi. Những thành tựu mà Ford tạo nên đã chứng minh một tôn chỉ của cuộc đời cha: Sự giàu có tỷ lệ thuận với mục tiêu. Nếu con ôm chí lớn và mục tiêu cao vời, núi tài sản của con sẽ cao ngút trời; nếu con chỉ muốn sống ngày nào hay ngày ấy, vậy thì cuộc đời con sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi sự tầm thường.
(Trích 38 lá thư Rockefeller gửi cho con trai, D.Rockefeller, NXB Hồng Đức, 2023)
– Cách trình bày vấn đề khách quan thể hiện ở chỗ tác giả đã chỉ ra một sự thật khách quan, đó là việc người con người "phải có mục tiêu hoặc tham vọng, nếu không sẽ giống như một con thuyền không có bánh lái" và nhắc đến tham vọng của ông Ford (vua xe hơi Henry Ford),...
– Cách trình bày vấn đề chủ quan được thể hiện qua các từ ngữ thể hiện hệ quả của việc sống không có mục đích, cách dùng từ ngữ rất giàu hình ảnh, kết hợp biện pháp so sánh (như một con thuyền không có bánh lái, cứ lênh đênh bất định, cho đến khi mắc cạn bên bờ biển của sự thất vọng, thất bại và nhụt chí), cách so sánh tham vọng của ông Ford (Tham vọng của ông Ford vượt quá chiều cao của bản thân),...
--> Trong trường hợp này, cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày vấn đề chủ quan được kết hợp khéo léo, nhuần nhuyễn như một thủ pháp nghệ thuật để tăng sức thuyết phục cho văn bản.