PHẦN 2: CÂU HỎI TỰ LUẬN
Bài 1: Thông tin và dữ liệu
Câu 1 (Nhận biết - Thông hiểu): Em hãy lấy một ví dụ thực tế về thông tin, dữ liệu và vật mang tin. Phân biệt rõ ba khái niệm này trong ví dụ của em.
Đáp án:
- Ví dụ: Em đọc truyện "Dế Mèn phiêu lưu ký" trong một cuốn sách.
- Phân biệt:
- Vật mang tin: Cuốn sách "Dế Mèn phiêu lưu ký".
- Dữ liệu: Các dòng chữ, các câu văn, hình ảnh minh họa có trong cuốn sách.
- Thông tin: Những hiểu biết em có được sau khi đọc, chẳng hạn như nội dung câu chuyện, các nhân vật, những bài học về tình bạn, lòng dũng cảm...
Câu 2 (Vận dụng): Thông tin "Dự báo ngày mai có bão" có thể ảnh hưởng đến quyết định và hành động của một người dân sống ở vùng ven biển như thế nào? Điều đó cho thấy tầm quan trọng của thông tin ra sao?
Đáp án:
- Ảnh hưởng đến quyết định và hành động: Người dân sẽ có những hành động để phòng chống bão như: chằng chống nhà cửa, di chuyển tàu thuyền vào nơi trú ẩn an toàn, dự trữ lương thực, nước uống và có thể sơ tán đến nơi an toàn theo chỉ dẫn của chính quyền.
- Tầm quan trọng của thông tin: Thông tin chính xác và kịp thời giúp con người đưa ra những quyết định đúng đắn, có những hành động phù hợp để giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.
Bài 2: Xử lí thông tin
Câu 3 (Nhận biết - Thông hiểu): Em hãy mô tả hoạt động mua một món hàng trực tuyến (online) qua 4 bước của quá trình xử lí thông tin.
Đáp án:
- Thu nhận thông tin: Em dùng mắt đọc các thông tin về sản phẩm trên website (hình ảnh, giá cả, mô tả) và dùng tay (chuột) để lựa chọn.
- Lưu trữ thông tin: Em ghi nhớ (trong não) hoặc lưu lại (vào giỏ hàng) những sản phẩm mình muốn mua.
- Xử lí thông tin: Em so sánh giá cả, chất lượng của các sản phẩm, đọc đánh giá của người mua khác để quyết định có nên mua món hàng đó hay không.
- Truyền thông tin: Em nhập thông tin địa chỉ, số điện thoại và nhấn nút "Đặt hàng". Thông tin này được truyền đến người bán.
Câu 4 (Vận dụng): Hãy nêu ít nhất 2 lý do cho thấy máy tính là một công cụ xử lí thông tin hiệu quả hơn bộ não con người trong việc quản lý điểm của học sinh toàn trường.
Đáp án:
- Tốc độ và chính xác: Máy tính có thể tính toán điểm trung bình cho hàng nghìn học sinh một cách nhanh chóng và chính xác gần như tuyệt đối, trong khi con người làm thủ công sẽ rất tốn thời gian và dễ xảy ra sai sót.
- Khả năng lưu trữ lớn: Máy tính có thể lưu trữ điểm số của tất cả học sinh trong nhiều năm học một cách an toàn và có hệ thống trong các tệp dữ liệu nhỏ gọn. Việc lưu trữ bằng sổ sách sẽ rất cồng kềnh, khó tìm kiếm và dễ bị hư hỏng, thất lạc.
Bài 3: Thông tin trong máy tính
Câu 5 (Nhận biết - Thông hiểu): Bit là gì? Byte là gì? Tại sao nói bit là đơn vị nhỏ nhất trong lưu trữ thông tin?
Đáp án:
- Bit: Là đơn vị nhỏ nhất để biểu diễn và lưu trữ thông tin trong máy tính. Một bit có thể nhận một trong hai giá trị là 0 hoặc 1. Bit là viết tắt của Binary Digit.
- Byte: Là một đơn vị lưu trữ thông tin, một byte gồm 8 bit.
- Nói bit là đơn vị nhỏ nhất vì nó chỉ có thể biểu diễn được một trong hai trạng thái (0 hoặc 1), không thể chia nhỏ hơn được nữa. Mọi thông tin phức tạp hơn trong máy tính đều được xây dựng từ việc kết hợp nhiều bit lại với nhau.
Câu 6 (Vận dụng): Một bạn có một USB 8 GB. Bạn ấy cần lưu trữ 1 tệp bài tập lớn 500 MB, 100 tệp ảnh (mỗi ảnh 10 MB) và 1 bộ phim 2 GB. Hỏi dung lượng USB có đủ để chứa tất cả các tệp trên không? Tại sao? (Biết 1 GB = 1024 MB).
Đáp án:
- Tính tổng dung lượng cần lưu trữ:
- Dung lượng 100 tệp ảnh là: 100 * 10 MB = 1000 MB.
- Tổng dung lượng cần lưu là: 500 MB (bài tập) + 1000 MB (ảnh) + 2 GB (phim).
- Quy đổi về cùng đơn vị (GB):
- 1500 MB = 1500 / 1024 ≈ 1.46 GB.
- Tổng dung lượng cần lưu xấp xỉ: 1.46 GB + 2 GB = 3.46 GB.
- Kết luận: Dung lượng USB là 8 GB, lớn hơn tổng dung lượng cần lưu là 3.46 GB. Vậy USB đủ để chứa tất cả các tệp trên.
