1. Văn hoá ở châu thổ sông Hồng và sông Cửu Long
a. Văn hoá ở châu thổ sông Hồng
* Khái quát chung:
- Châu thổ sông Hồng là một trong những cái nôi của nền văn minh lúa nước.
- Các giá trị văn hoá được lưu giữ qua nhiều thế hệ, tạo thành hệ thống di sản văn hoá phong phú.
* Biểu hiện tiêu biểu:
Nội dung | Biểu hiện |
Di sản văn hoá vật thể | Gắn với lịch sử dựng nước và giữ nước: Thành Cổ Loa, Cố đô Hoa Lư, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám,... |
Ẩm thực truyền thống | Các món ăn gắn với đồng ruộng, lúa gạo. |
Nghề thủ công truyền thống | Gốm Bát Tràng, đúc đồng Đại Bái, thêu ren Văn Lâm,... |
Lễ hội dân gian | Hội Lim, lễ hội chùa Hương, hội Gióng,... |
Nghệ thuật dân gian | Dân ca Quan họ Bắc Ninh, nghệ thuật Ca trù,... |
Nếp sống và văn học dân gian | Thể hiện qua ca dao, tục ngữ, truyền thuyết,... |
⇒ Đặc trưng nổi bật: Văn hoá châu thổ sông Hồng mang đậm dấu ấn văn minh lúa nước, truyền thống lịch sử lâu đời và đời sống cộng đồng làng xã.
b. Văn hoá ở châu thổ sông Cửu Long
* Khái quát chung:
- Văn hoá châu thổ sông Cửu Long hình thành trong quá trình khai khẩn và thích ứng với thiên nhiên.
- Đặc trưng nổi bật là văn hoá sông nước.
* Biểu hiện tiêu biểu:
Nội dung | Biểu hiện |
Đời sống và sản xuất | Gắn liền với sông nước; phổ biến nhà nổi, buôn bán trên sông, chợ nổi. |
Phương tiện đi lại | Ghe, xuồng được sử dụng phổ biến. |
Chợ nổi tiêu biểu | Cái Răng, Phụng Hiệp, Ngã Năm,... |
Ẩm thực | Gắn với sản vật sông nước như cá, mắm, cá khô; lúa gạo và các loại bánh làm từ gạo. |
Nghề thủ công | Đóng ghe xuồng ở Cần Thơ, làm bột gạo ở Sa Đéc, làm đường thốt nốt ở An Giang,... |
Lễ hội và nghệ thuật dân gian | Lễ hội miếu Bà Chúa Xứ, lễ hội Nghinh Ông, lễ hội Chôl Chnăm Thmây, lễ hội Đua ghe Ngo, Đờn ca tài tử Nam Bộ. |
* Đặc trưng nổi bật: Văn hoá châu thổ sông Cửu Long mang đậm sắc thái sông nước, linh hoạt, cởi mở và thích ứng với môi trường tự nhiên.
