I. ĐẶC ĐIỂM ĐÔ THỊ HOÁ Ở VIỆT NAM

* Lịch sử đô thị hóa:

- Vào Thế kỉ III trước Công nguyên, Thành Cổ Loa là đô thị đầu tiên của nước ta , là kinh đô của Nhà nước Âu Lạc.

Cổ Loa (ngày nay) - đô thị cổ đầu tiên của nước ta

- Từ thời phong kiến đến năm 1975, đô thị hóa diễn ra chậm với số lượng đô thị ít và tỉ lệ dân thành thị thấp.

- Từ năm 1986, sau khi bắt đầu công cuộc Đổi mới, đô thị hóa diễn ra nhanh hơn, số dân thành thị và tỉ lệ dân thành thị tăng nhanh.

* Đặc điểm đô thị hóa ở Việt Nam:

- Đô thị hóa gắn với công nghiệp hóa và hiện đại hóa.

+ Tỉ lệ dân thành thị năm 2024 là 38,5%.

+ Kinh tế phát triển, việc quy hoạch đô thị được cải thiện => nhiều đô thị hiện đại, đô thị thông minh và đô thị xanh xuất hiện.

+ Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh - cực tăng trưởng kinh tế và trung tâm đổi mới sáng tạo.

TP. Hồ Chí Minh - cực tăng trưởng kinh tế lãnh thổ phía Nam

- Đô thị ngày càng mở rộng không gian và chức năng:

+ Không gian đô thị được mở rộng cả theo chiều rộng, chiều cao và không gian ngầm.

+ Cảnh quan đô thị hiện đại và văn minh, xu hướng phát triển đô thị xanh, phát triển các vùng đô thị.

+ Đô thị không chỉ có chức năng hành chính mà còn là trung tâm kinh tế, văn hóa, đổi mới sáng tạo, thu hút đầu tư và lan tỏa sự phát triển.

- Mức độ đô thị hóa giữa các vùng, các tỉnh, thành phố khác nhau:

+ Vùng có tỉ lệ dân thành thị cao nhất: Đông Nam Bộ - 62,8%.

+ Vùng có tỉ lệ dân thành thị thấp nhất: Trung du và miền núi phía Bắc - 23,9%.

+ Một số địa phương có tỉ lệ dân thành thị cao: Thành phố Hồ Chí Minh - 78,1%; Hà Nội - 49,1%; Huế - 52,8%; Quảng Ninh - 69,0%,...

III. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐÔ THỊ HOÁ

1. Ảnh hưởng tích cực

- Đô thị hoá là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế và tăng trưởng GDP.

- Góp phần phát triển cơ sở hạ tầng kĩ thuật và xã hội.

- Thúc đẩy chuyển dịch lao động từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

- Nâng cao năng suất lao động, thu nhập và chất lượng cuộc sống.

- Nâng cao chất lượng nguồn lao động thông qua đào tạo.

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giải quyết việc làm ở nông thôn.

- Làm cho môi trường và cảnh quan nông thôn ngày càng hiện đại hơn.

Diện mạo nông thôn mới khang trang tại xã Ứng Hòa

2. Ảnh hưởng tiêu cực

- Đô thị hoá nếu không theo quy hoạch, tự phát sẽ gây ra:

+ Quá tải về cơ sở hạ tầng, cơ sở vật chất - kĩ thuật.

+ Gây sức ép về việc làm, y tế, giáo dục.

+ Nảy sinh các vấn đề an ninh xã hội và ô nhiễm môi trường,...

Sông Tô Lịch đen kịt và ô nhiễm nặng nề do chất thải sinh hoạt đô thị