I. ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ 

1. Quy mô và gia tăng dân số

- Việt Nam là nước đông dân.

- Năm 2024, Việt Nam có 101,3 triệu người, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á và thứ 16 trên thế giới.

- Hiện có hàng triệu người Việt Nam định cư ở nước ngoài, luôn hướng về Tổ quốc.

- Quy mô dân số nước ta lớn, tiếp tục tăng lên nhưng có xu hướng tăng chậm lại, tỉ lệ tăng dân số giảm dần.

2. Cơ cấu dân số

a. Cơ cấu dân số theo giới tính

- Cơ cấu dân số theo giới tính của Việt Nam khá cân bằng. Năm 2024, tỉ lệ nam, nữ trong tổng dân số là 49,91% và 50,09% (hay cứ 100 nữ, tương ứng trung bình có 99,6 nam). 

- Hiện nay nước ta có tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh. Trong số trẻ được sinh ra năm 2024, cứ 100 bé gái, tương ứng bình quân có 111,4 bé trai.

Mất cân bằng giới tính khi sinh ở Việt Nam

b. Cơ cấu dân số theo tuổi

- Do mức sinh giảm, tuổi thọ tăng => Cơ cấu dân số theo tuổi của nước ta biến đổi nhanh theo hướng giảm tỉ lệ nhóm trẻ em, tăng tỉ lệ nhóm cao tuổi.

- Việt Nam đang có cơ cấu dân số vàng nhưng cũng đã bước vào thời kì già hóa dân số.

Tháp dân số Việt Nam năm 2025

c. Cơ cấu dân số theo dân tộc

- Nước ta có 54 dân tộc anh em, trong đó dân tộc Kinh chiếm khoảng 85% tổng số dân, các dân tộc thiểu số chiếm khoảng 15%.

- Các dân tộc sinh sống đan xen nhau khá phổ biến trên các vùng miền của Tổ quốc.

- Các dân tộc Việt Nam có truyền thống đoàn kết, cùng nhau bảo vệ và xây dựng đất nước.

Cơ cấu dân số theo dân tộc ở nước ta

d. Cơ cấu dân số theo trình độ học vấn

- Trình độ học vấn của người dân Việt Nam được nâng cao dần. Vào năm 2024:

+ Tỉ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên biết chữ đạt 96,6%.

+ Số năm đi học trung bình của dân số từ 25 tuổi trở lên là 9,6 năm.

- Tuy nhiên, trình độ học vấn có sự khác biệt đáng kể giữa thành thị với nông thôn và giữa các vùng.

 3. Phân bố dân cư

- Năm 2024, mật độ dân số nước ta là 306 người/km², cao gấp 5 lần mức trung bình thế giới.

- Mật độ dân số có sự chênh lệch giữa các vùng, giữa thành thị và nông thôn,

+ Trong khi vùng Đồng bằng sông Hồng có mật độ dân số cao nhất, lên tới 1034 người/km² thì vùng Trung du và miền núi phía Bắc mật độ dân số thấp nhất, chỉ có 136 người/km².

Sự khác biệt về mật độ dân cư vùng Đồng bằng sông Hồng với vùng Trung du và miền núi phía Bắc

+ Dân cư nước ta chủ yếu sinh sống ở nông thôn. Năm 2024, tỉ lệ dân nông thôn là 61,5%, tỉ lệ dân thành thị là 38,5% tổng số dân.