II. SỰ PHÂN HOÁ ĐA DẠNG CỦA KHÍ HẬU VIỆT NAM

Khí hậu Việt Nam có sự phân hoá rõ rệt theo ba hướng: bắc – nam, đông – tây và theo độ cao.

1. Phân hoá theo chiều bắc – nam

Lược đồ khí hậu Việt Nam

* Miền Bắc (từ dãy Bạch Mã trở ra):

- Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa.

- Có mùa đông lạnh rõ rệt, kéo dài 2 – 3 tháng, nhiệt độ trung bình tháng dưới 18°C.

Miền Bắc có nhiệt độ giảm sâu vào mùa đông, nhiều vùng núi cao xuất hiện băng giá

- Nửa đầu mùa đông khô lạnh, nửa cuối chuyển sang lạnh ẩm.

- Mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều, thường xuất hiện mưa rào và bão.

* Miền Nam (từ dãy Bạch Mã trở vào):

- Khí hậu mang tính cận xích đạo.

- Nhiệt độ trung bình năm trên 25°C, không có tháng nào dưới 20°C.

- Biên độ nhiệt năm nhỏ (dưới 9°C).

- Phân hóa thành hai mùa rõ rệt: mùa mưa (tháng 5 – 10) và mùa khô (tháng 11 – 4).

Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa trung bình năm tại Thành phố Hồ Chí Minh

2. Phân hoá theo chiều đông – tây

- Vùng biển: Khí hậu ôn hòa hơn so với đất liền, ít biến động nhiệt độ.

- Đồng bằng ven biển: Khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, thuận lợi trồng lúa và hoa màu.

- Vùng đồi núi phía tây: Khí hậu phức tạp, chịu ảnh hưởng mạnh của gió mùa và địa hình chắn gió, tạo nên sự khác biệt giữa sườn đón gió (mưa nhiều) và sườn khuất gió (khô hạn).

Gió phơn hoạt động chủ yếu ở vùng đồi núi phía Tây nước ta

3. Phân hoá theo độ cao

Sự phân hóa các đai khí hậu theo độ cao ở nước ta

* Ở dưới thấp (miền Bắc: đến 600 – 700 m; miền Nam: đến 900 – 1 000 m):

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình.

- Mùa hạ nóng, nhiệt độ trung bình tháng đều trên 25°C.

- Lượng mưa và độ ẩm thay đổi tùy từng khu vực.

* Ở độ cao trung bình (dưới 2 600 m):

- Khí hậu cận nhiệt đới gió mùa trên núi.

- Nhiệt độ trung bình tháng dưới 25°C, mưa nhiều, độ ẩm cao.

- Thích hợp phát triển cây công nghiệp cận nhiệt như chè, rau quả ôn đới.

Chè được trồng nhiều ở vùng đồi núi phía Bắc nước ta - khu vực khí hậu cận nhiệt đới gió mùa trên núi

* Trên 2 600 m:

- Khí hậu ôn đới gió mùa.

- Nhiệt độ trung bình tháng đều dưới 15°C, mát lạnh quanh năm.

- Đây là điều kiện cho hệ sinh thái rừng ôn đới và một số loại cây dược liệu quý.