IV. Sự phát triển và phân bố một số ngành kinh tế

- Vị thế: Kinh tế của vùng ngày càng phát triển (Năm 2024, GRDP của vùng chiếm 10,6% GDP cả nước).

- Cơ cấu kinh tế: Chuyển dịch theo hướng tiến bộ, tuy nhiên còn chậm (nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản vẫn chiếm tỉ trọng cao).

- Một số ngành kinh tế thế mạnh: Nông nghiệp và thủy sản; công nghiệp sản xuất và chế biến thực phẩm, sản xuất điện; dịch vụ.

1. Nông nghiệp và thủy sản

a. Nông nghiệp

* Trồng trọt:

- Vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của cả nước, sản phẩm chủ lực là lúa và cây ăn quả.

- Lúa:

+ Vùng sản xuất lúa lớn nhất nước ta (chiếm gần 50% diện tích và sản lượng cả nước).

+ Áp dụng nhiều công nghệ hiện đại trong sản xuất ⇒ năng suất lúa tăng nhanh và cao nhất cả nước.

+ Nhiều giống lúa chất lượng cao, thích ứng với biến đổi khí hậu được đưa vào gieo trồng.

+ Bình quân sản lượng lúa theo đầu người toàn vùng đạt 1 348,1 kg/người, gấp hơn 3 lần trung bình cả nước (năm 2024).

+ Phân bố: An Giang, Cần Thơ, Đồng Tháp là các tỉnh, thành trọng điểm.

- Cây ăn quả:

+ Vùng trồng cây ăn quả lớn nhất cả nước với nhiều loại đặc sản (xoài, chôm chôm, bưởi, sầu riêng,...), được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGap, GolbalGAP, có chỉ dẫn địa lí,...

+ Phân bố: Vĩnh Long, Cần Thơ, Đồng Tháp,...

+ Vùng trồng nhiều dừa nhất cả nước, Vĩnh Long là tỉnh đứng đầu trong vùng.

Mô hình trồng dừa hữu cơ ở Bến Tre

* Chăn nuôi:

- Phát triển mạnh chăn gia cầm, nhất là vịt.

- Chăn nuôi lợn, bò cũng được chú trọng phát triển.

b. Thủy sản

- Thế mạnh hàng đầu của vùng, sản lượng tăng liên tục (chiếm trên 50% sản lượng thủy sản cả nước, năm 2024).

- Sản lượng nuôi trồng lớn và tăng nhanh hơn sản lượng thủy sản khai thác. Chủ yếu nuôi cá da trơn, tôm.

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại vào khai thác và nuôi trồng thủy sản ⇒ đáp ứng nhu cầu thị trường.

- Các địa phương có sản lượng thủy sản lớn nhất vùng và cả nước: An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp,...

2. Công nghiệp

- Giá trị sản xuất công nghiệp của vùng so với cả nước còn thấp (6,3% năm 2024), nhưng đang có nhiều chuyển biến tích cực.

- Cơ cấu công nghiệp khá đa dạng, các ngành thế mạnh: sản xuất, chế biến thực phẩm; sản xuất điện.

a. Công nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm

- Ngành quan trọng hàng đầu nhờ nguồn nguyên liệu dồi dào của ngành nông nghiệp và thủy sản, nhu cầu thức ăn cho chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản.

- Các sản phẩm chủ yếu: Gạo xay xát, thủy sản ướp đông, rau quả đóng hộp, thức ăn chăn nuôi,...

- Vai trò: Cung cấp cho thị trường trong nước, một số sản phẩm là mặt hàng xuất khẩu quan trọng, mang lại giá trị kinh tế cao.

Vùng Đồng bằng sông Cửu Long chiếm 90% khối lượng gạo xuất khẩu

b. Công nghiệp sản xuất điện

- Sản lượng điện tăng nhanh do nhiều nhà máy được xây dựng, đáp ứng nhu cầu sản xuất và sinh hoạt.

- Phân bố:

+ Các nhà máy nhiệt điện: Vĩnh Long, Cà Mau, Cần Thơ,...

+ Các nhà máy điện năng lượng tái tạo: điện gió (Cà Mau, Cần Thơ,...), điện mặt trời (Cần Thơ, An Giang,...).

Nhà máy điện gió Kosy (Cà Mau)

- Đầu tư phát triển điện gió, điện mặt trời ⇒ góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường và giảm nhẹ biến đổi khí hậu.