Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đa nghĩa
Khoá học Lớp 5 Tiếng Việt lớp 5 Chân trời sáng tạo Bài 1: Trạng nguyên nhỏ tuổi Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đa nghĩa
Quay lại giao diện cũ Quay lại giao diện cũ Đăng nhập

Luyện từ và câu: Luyện tập về từ đa nghĩa

LUYỆN TỪ VÀ CÂU: LUYỆN TẬP VỀ TỪ ĐA NGHĨA

1. Đọc các câu thơ, câu văn sau và thực hiện yêu cầu:

a.

          Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.

                                                     Nguyễn Đình Thi

b. Nắng đã chiếu sáng loà cửa biển.

                                                      Anh Đức 

c. Trên quảng trường Ba Đình, cả biển người, cả rừng cờ hoa hướng về lễ đài hân hoan vẫy chào Bác.

 Phan Anh 

Câu hỏi:

a.

Việt Nam đất nước ta ơi

Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.

Nguyễn Đình Thi

b. Nắng đã chiếu sáng loà cửa biển.

Anh Đức

c. Trên quảng trường Ba Đình, cả biển người, cả rừng cờ hoa hướng về lễ đài hân hoan vẫy chào Bác.

Phan Anh

Từ “biển” trong câu nào được dùng với nghĩa gốc? Từ “biển” trong câu nào được dùng với nghĩa chuyển?

  • Từ “biển” trong câu c
  • Từ “biển” trong câu a
  • Từ “biển” trong câu b

Nghĩa gốc

    Nghĩa chuyển

      – Đặt một câu có từ “biển” được dùng với nghĩa chuyển. 

      Câu hỏi:

      Chọn câu có từ “biển” được dùng với nghĩa chuyển.

      Cá nục là loài cá biển có thịt chắc và ngọt.
      Biển Nhật Bản nằm ở vùng Đông Á.
      Mọi người vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ về biển lửa ngày hôm đó.
      Dưới đáy biển có nhiều san hô rực rỡ.

      2. Đặt câu có từ “nhanh” với mỗi nghĩa sau:

      a. Có tốc độ, nhịp độ trên mức bình thường, trái ngược với “chậm”. 

      b. Tỏ ra có khả năng tiếp thu, phản ứng ngay tức khắc hoặc trong một thời gian rất ngắn.

      Câu hỏi:

      Xếp các từ ngữ có chứa từ “nhanh” vào nhóm thích hợp.

      • đồng hồ chạy nhanh
      • đi nhanh
      • tốc độ nhanh
      • nhanh hiểu bài
      • đầu óc nhanh nhạy
      • phản ứng nhanh

      Có tốc độ, nhịp độ trên mức bình thường, trái ngược với “chậm”

        Tỏ ra có khả năng tiếp thu, phản ứng ngay tức khắc hoặc trong một thời gian rất ngắn

          Gợi ý đặt câu:

          – Trên cao tốc, những chiếc xe đều chạy rất nhanh.

          – Nam có cách xử trí rất nhanh những vấn đề khó mà bạn ấy gặp phải. 

          3. Thực hiện yêu cầu:

          a. Tra từ điển để tìm nghĩa gốc và 2 – 3 nghĩa chuyển của các từ sau:

          Ảnh bài Từ đa nghĩa

          Câu hỏi:

          Chọn nghĩa gốc của từ “đầu”.

          Phần trước nhất hoặc phần trên cùng của một số vật đối lập với đuôi.
          Phần có điểm xuất phát của một khoảng không gian hoặc thời gian, đối lập với “cuối”.
          Phần trên cùng của cơ thể con người, hay phần trước nhất của thân thể động vật, nơi có bộ óc và nhiều giác quan khác.
          Vị trí hoặc thời điểm thứ nhất, trên hoặc trước tất cả những vị trí, thời điểm khác.
          ​ 

          Câu hỏi:

          Chọn các nghĩa chuyển của từ “cao”.

          Hơn hẳn mức trung bình về số lượng hay chất lượng, trình độ, giá cả.
          Có chiều cao lớn hơn mức bình thường hoặc lớn hơn so với những vật khác.
          Có khoảng cách bao nhiêu đó từ đầu này đến cuối đầu kia, theo chiều thẳng đứng.

          b. Đặt câu để phân biệt các nghĩa tìm được của mỗi từ.

          Câu hỏi:

          Nối các câu có chứa từ “đầu” với nghĩa của từ “đầu”.

          Thằng cu Tí để đầu trần đi mưa sang tận bên kia bến sông.
          Nghĩa gốc
          Mẹ thường đặt ngọn đèn dầu trên đầu giường.
          Nghĩa chuyển

          Câu hỏi:

          Nối các câu có chứa từ “cao” với nghĩa của từ “cao”.

          Ngọn núi này cao hơn 4000 mét.
          Nghĩa gốc
          Phương có giọng hát cao và trong trẻo.
          Nghĩa chuyển