I − NHẮC LẠI KIẾN THỨC

1. Khái niệm

Đại từ là những từ dùng để xưng hô hoặc thay thế cho danh từ, cụm danh từ đã được nói đến trước đó.

2. Các loại đại từ thường gặp

− Đại từ xưng hô: Dùng để chỉ người nói, người nghe hoặc người/ vật được nói đến. Ví dụ: Tôi, tớ, mình, chúng tôi, bạn, cậu, họ,...

− Đại từ thay thế: Dùng để thay thế cho danh từ đã xuất hiện trước đó để tránh lặp lại. Ví dụ: Con mèo rất dễ thương. Nó có bộ lông trắng muốt.

− Đại từ dùng để hỏi: Dùng để đặt câu hỏi về người, vật, tính chất, số lượng,... Ví dụ: Ai?, gì?, nào?, mấy?, sao?,...

II − THỰC HÀNH

1. Thực hiện các yêu cầu:

Suy luận của Sơ-lốc Hôm

⁽¹⁾Sơ-lốc Hôm và bác sĩ Oát-xơn đi cắm trại. ⁽²⁾Hai người nằm ngủ trong một chiếc lều. ⁽³⁾Gần sáng, Sơ-lốc Hôm lay bạn dậy và hỏi:

− ⁽⁴⁾Oát-xơn, nhìn xem, ✿ thấy cái gì?

− ⁽⁵⁾✿ thấy rất nhiều sao.

− ⁽⁶⁾Theo anh, thế có nghĩa là gì?

− ⁽⁷⁾Nghĩa là ✿ sẽ có một ngày đẹp trời. ⁽⁸⁾Còn ✿, ✿ nghĩ sao?

− ⁽⁹⁾Theo ✿, điều này có nghĩa là ai đó đánh cắp lều của ✿.

(Theo Truyện cười đó đây)

a. Chọn các từ dùng để xưng hô (tôi, anh, chúng ta) thích hợp để hoàn chỉnh câu chuyện vui dưới đây:

b. Tìm đại từ thay thế trong câu 6. Những đại từ nào có thể thay thế cho đại từ đó?

− Trong câu 6, từ thế là đại từ thay thế.

− Thay thế:

c. Thay đại từ nghi vấn trong câu 8 bằng một đại từ nghi vấn khác.

2. Dùng đại từ thay thế cho những từ lặp lại trong mỗi đoạn dưới đây và cho biết việc dùng đại từ thay thế như vậy có tác dụng gì.

* Dùng đại từ thay thế cho những từ lặp lại

a. Thành tặng tôi một quyển truyện tranh. Việc Thành tặng tôi một quyển truyện tranh làm tôi rất xúc động.

b. Thanh nhìn ra cái khung cửa mở rộng. Ngoài cái khung cửa mở rộng là một khu vườn xanh mát.

c. Tôi thích xem phim hoạt hình. Chị tôi cũng thích xem phim hoạt hình.

* Dùng đại từ thay thế cho những từ lặp lại

a. Thành tặng tôi một quyển truyện tranh. Việc này/ đó/ ấy làm tôi rất xúc động. (Từ đó này/ đó/ ấy trong câu 2 được dùng để thay cho toàn bộ câu đi trước.)

b.

c.

* Tác dụng của việc dùng đại từ thay thế trong các đoạn

Việc dùng đại từ thay thế cho những từ ngữ lặp lại giúp văn bản ngắn gọn hơn và tránh bị lặp từ. Tuy nhiên, chúng ta cần dùng đại từ thay thế ở những chỗ phù hợp.

3. Đóng vai bác sĩ Oát-xơn trong câu chuyện Suy luận của Sơ-lốc Hôm, viết câu đáp lại lời của Sơ-lốc Hôm, trong đó có chứa một đại từ.

Đáp án tham khảo: Ừ nhỉ! Chúng ta phải làm gì bây giờ? (Chúng ta là đại từ xưng hô, gì là đại từ nghi vấn).