I. Lý thuyết

1. Văn bản văn học có nhiều chủ đề

− Một văn bản văn học có thể thể hiện nhiều chủ đề, gồm chủ đề chính và chủ đề phụ. Việc xác định chủ đề chính hay chủ đề phụ không hoàn toàn phụ thuộc vào ý muốn của tác giả mà còn chịu ảnh hưởng từ cách tiếp nhận của người đọc. Xét về tính chất, chủ đề có thể là chủ đề đặc thù dân tộc hoặc chủ đề phổ quát nhân loại.

− Sự đa dạng về chủ đề làm cho văn bản trở nên đa nghĩa, đáp ứng nhu cầu tiếp nhận của nhiều đối tượng độc giả. Mỗi người có thể tìm thấy ở tác phẩm những điều mình quan tâm; các chủ đề tuy khác nhau nhưng không mâu thuẫn, bổ sung cho nhau và cùng tạo nên tác động mạnh mẽ, toàn diện đối với người đọc.

2. Một số cách giải thích nghĩa của từ

II. Thực hành

Câu 1. So sánh những vẻ đẹp của lựa chọn và hành động được thể hiện trong hai văn bản Bài ca ngất ngưởng (Nguyễn Công Trứ) và Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc (Nguyễn Đình Chiểu).

Gợi ý trả lời:

Câu 2. Nêu định hướng giá trị toát lên từ các văn bản đọc trong bài. Điều gì có thể tạo nên sự kết nối giữa các văn bản, mặc dù chúng không cùng loại, thể loại, lại được viết ra trong những bối cảnh thời đại khác nhau?

Gợi ý trả lời:

Câu 3. Tìm đọc thêm những văn bản văn học hoặc nghị luận có đề cập chủ đề lựa chọn và hành động. Ghi chép khái quát những bài học mà bạn rút ra được cho mình từ những văn bản đó.

Gợi ý trả lời: Một số văn bản có đề cập chủ đề lựa chọn và hành động:

− Văn bản văn học: "Chiếc thuyền ngoài xa" của Nguyễn Minh Châu, "Nhà giả kim (O alquimista)" của Paulo Coelho,...

− Văn bản nghị luận: "Man in the Arena (Người ở giữa đấu trường)" của Theodore Roosevelt, "The Paradox of Choice (Nghịch lí của sự lựa chọn)" của Barry Schwartz,...

Câu 4. Sưu tầm những bài viết về các tác phẩm nghệ thuật mà bạn yêu thích và viết về một số tác phẩm đã gây cho bạn ấn tượng sâu sắc.

Gợi ý trả lời:

− Chọn bài viết từ nguồn uy tín, ghi rõ nguồn sưu tầm.

− Lựa chọn tác phẩm nghệ thuật mà bạn yêu thích hoặc có ấn tượng sâu sắc.

− Giới thiệu ngắn gọn tác phẩm, nêu những điểm nổi bật và lí do bạn yêu thích.

− Thể hiện cảm nhận, đánh giá bằng suy nghĩ của bản thân; không sao chép tài liệu.

− Trình bày rõ ràng, mạch lạc, đúng chính tả và ngữ pháp.

Câu 5. Tổ chức thuyết trình trong nhóm học tập về một tác phẩm nghệ thuật đương đại đang tạo được tiếng vang trong dư luận (tác phẩm điện ảnh; tác phẩm âm nhạc; tác phẩm điêu khắc, hội hoạ, đồ hoạ;...).

Gợi ý trả lời: