I. Lý thuyết
1. Thơ và thơ trữ tình
− Thơ là hình thức tổ chức ngôn từ đặc biệt, tuân theo những quy tắc về nhịp điệu hoặc thi luật, giúp diễn tả cảm xúc, suy nghĩ và những rung động của con người.
− Thơ trữ tình là tác phẩm thơ thường có dung lượng ngắn, trực tiếp bộc lộ cảm xúc, tâm trạng của nhân vật trữ tình.
2. Nhân vật trữ tình
3. Hình ảnh thơ
Hình ảnh thơ là những hình ảnh về sự vật, hiện tượng hoặc trạng thái đời sống được tái hiện bằng ngôn ngữ, có khả năng gợi cảm xúc và ý nghĩa.
4. Vần thơ, nhịp điệu, nhạc điệu, đối, thi luật, thể thơ
5. Lỗi dùng từ và lỗi về trật tự từ trong câu
− Lỗi dùng từ: Dùng từ lặp, sai nghĩa hoặc không phù hợp với phong cách của kiểu, loại văn bản.
− Lỗi về trật tự từ trong câu: Sắp xếp từ ngữ không đúng quy tắc, làm nội dung diễn đạt thiếu rõ ràng hoặc gây hiểu nhầm.
II. Thực hành
Câu 1. Qua bài học này, theo bạn, những điều gì làm nên vẻ đẹp của thơ ca?
Gợi ý trả lời:
Câu 2. Thảo luận nhóm về một trong các chủ đề: (1) Tại sao nên đọc thơ?; (2) Thế nào là một bài thơ hay?
Gợi ý trả lời:
Câu 3. Đọc lại tất cả tác phẩm thơ đã học trong bài. Sưu tầm, tập hợp một số bài thơ khác cùng thể thơ hoặc cùng đề tài và ghi chép ngắn gọn những điều bạn tâm đắc khi đọc những bài thơ đó.
Gợi ý trả lời:
Tác phẩm | Một số tác phẩm cùng thể thơ hoặc cùng đề tài |
Chùm thơ hai-cư (haiku) của Nhật Bản | Các bài thơ hai-cư khác của Matsuo Bashô, Yosa Buson, Kobayashi Issa,... |
Thu hứng (Đỗ Phủ) | Hoàng Hạc lâu (Thôi Hiệu); Tĩnh dạ tứ, Vọng Lư sơn bộc bố (Lý Bạch); Phong Kiều dạ bạc (Trương Kế);... |
Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử) | Đây mùa thu tới, Vội vàng (Xuân Diệu); Sang Thu (Hữu Thỉnh);... |
Câu 4. Tìm đọc thêm một số bài phân tích thơ, từ đó rút ra những kinh nghiệm về cảm nhận và phân tích thơ ca.
Gợi ý trả lời:
Câu 5. Hãy phân tích một bài thơ được bạn đánh giá là hay (ngoài bài đã được phân tích trong phần Viết của bài học).
