1. Những bài học lịch sử rút ra được

Từ thực tiễn của các quốc gia này, chúng ta có thể rút ra 4 bài học "xương máu":

• Bài học về sự nhạy bén với thời đại (Mở cửa):
• • Nhật Bản (Duy tân Minh Trị) và Xiêm (Cải cách của Rama V) đã chủ động mở cửa, đón nhận tinh hoa khoa học, kỹ thuật của phương Tây.
  • Ngược lại: Trung Quốc và Việt Nam đóng cửa, bảo thủ, coi phương Tây là "man di", dẫn đến lạc hậu.
• Bài học về tinh thần quyết liệt trong cải cách:
• • Cải cách phải toàn diện: Từ kinh tế, chính trị đến giáo dục và quân sự.
  • Thất bại của cuộc Duy Tân 1898 (Trung Quốc) cho thấy: Nếu cải cách nửa vời, không có thực quyền (vua Quang Tự bị Từ Hi Thái hậu ngăn cản) thì chắc chắn sẽ thất bại.
• Bài học về đoàn kết dân tộc và vai trò lãnh đạo:
• • Phải có sự đồng lòng giữa triều đình và nhân dân. Ở Nhật Bản, tầng lớp võ sĩ Samurai cấp tiến đã đồng lòng ủng hộ Thiên hoàng. Ở Xiêm, nhà vua có thực quyền và khéo léo sử dụng ngoại giao "cây tre".
• Bài học về việc giữ vững độc lập trong khi hội nhập:
• • Xiêm đã rất khéo léo dùng chính sách "lấy độc trị độc", dùng nước này kiềm chế nước kia để không bị biến thành thuộc địa hoàn toàn.
  • 2. Liên hệ với tình hình Việt Nam thời kỳ đó

  Thời kỳ cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, Việt Nam ở trong một hoàn cảnh rất đáng tiếc:

  • Sự bảo thủ của triều đình nhà Nguyễn:
  • • Dưới thời vua Tự Đức, mặc dù có những người có tư tưởng tiến bộ như Nguyễn Trường Tộ gửi lên rất nhiều bản điều trần (đề nghị mở cửa cảng, mời chuyên gia nước ngoài, đổi mới giáo dục...), nhưng triều đình đều khước từ vì sự ích kỷ của giai cấp phong kiến và sự lạc hậu về tư duy.
  • Lỡ mất cơ hội vàng:
  • • Nếu Việt Nam thực hiện cải cách sớm (như Nhật Bản năm 1868), chúng ta đã có thể xây dựng được một nền kinh tế mạnh và quân đội hiện đại để đối phó với thực dân Pháp khi chúng bắt đầu xâm lược năm 1858.
  • Hệ quả đau xót:
  • • Chính vì sự chậm trễ này, Việt Nam đã rơi vào cảnh "trong héo ngoài tươi": kinh tế suy sụp, quân sự yếu kém (súng kíp đấu với đại bác), dẫn đến việc mất nước hoàn toàn vào tay thực dân Pháp sau Hiệp ước Patenôtre (1884).

  ---

  3. Ý nghĩa thực tiễn đối với ngày nay

  Câu hỏi này vẫn còn nguyên giá trị cho đến tận bây giờ. Bài học về "Đổi mới hay là chết" luôn đúng. Việt Nam hiện nay đang thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập quốc tế chính là đang áp dụng bài học lịch sử từ những thành công của Nhật Bản và Xiêm năm xưa để xây dựng đất nước mạnh giàu, không để bị tụt hậu.

Tham khảo:

- Cuộc Duy tân Minh trị của Nhật Bản (1868) được thực hiện trên tất cả các mặt: chính trị, kinh tế, quân sự, giáo dục. Thông qua cuộc cải cách này đã đưa Nhật Bản chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.

- Để có được sự thành công này nhân tố quan trọng nhất là có sự đoàn kết của toàn dân tộc và tinh thần tự cường của quốc gia. Nhân dân đoàn kết vì mục tiêu chung là sức mạnh để cuộc cải cách thực hiện thành công và thúc đẩy đất nước phát triển.

- Việt Nam hiện nay trong công cuộc xây dựng đất nước cần học tập Nhật Bản, đoàn kết toàn dân thực hiện vì một mục tiêu chung, phát huy tinh thần tự lực tự cường của dân tộc.

Vào đầu thế kỉ XX, cùng với sự xuất hiện của tầng lớp tư sản và tiểu tư sản, nhiều Tân thư, Tân báo của Trung Hoa cổ động cho tư tưởng dân chủ tư sản được đưa vào nước ta. Thêm nữa là những tư tưởng đổi mới của Nhật Bản sau cuộc Duy tân Minh Trị (1868) ngày càng củng cố niềm tin của họ vào con đường cách mạng tư sản.

=> Những năm cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, tư tưởng tiến bộ từ Trung Quốc và Nhật Bản đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến Việt Nam.

Đáp án cần chọn là: B

bài học :

Bài học quan trọng nhất là phải luôn phát huy cao độ tinh thần độc lập tự chủ, tự lực tự cường đi đôi với tăng cường đoàn kết và mở rộng hợp tác quốc tế; kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; xác định đúng, đặt lợi ích dân tộc lên hàng đầu; có cách nhìn đúng đắn, linh hoạt về đối tượng và đối tác trong bối cảnh mới.

Bài học về thường xuyên đổi mới tư duy đối ngoại: Điều này chỉ có thể có được bằng việc vận dụng linh hoạt, sáng tạo lý luận Mác - Lê-nin và tư tưởng ngoại giao Hồ Chí Minh, mà nổi bật là nguyên tắc "dĩ bất biến, ứng vạn biến", "thêm bạn bớt thù". Quá trình đổi mới tư duy phải luôn gắn chặt với hoàn cảnh thực tế, yêu cầu nhiệm vụ cấp thiết của đất nước, trên quan điểm nhìn nhận Việt Nam là một bộ phận của thế giới, có sự gắn bó, tác động qua lại mật thiết với thế giới bên ngoài. Đổi mới tư duy đối ngoại thể hiện ở cách nhìn nhận, tiếp cận mới khi đánh giá, dự báo tình hình thế giới, xu thế của thế giới, thời đại.

Bài học về công tác lý luận, nghiên cứu chiến lược, dự báo tình hình: Thực tiễn cho thấy phải luôn luôn chú trọng công tác nghiên cứu chiến lược, dự báo tình hình, tổng kết lý luận và thực tiễn để kịp thời rút ra những bài học quý báu cho các giai đoạn tiếp theo của công tác đối ngoại.

Bài học về thống nhất đối ngoại: Phải không ngừng hoàn thiện cơ chế thống nhất quản lý đối ngoại nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của cả nước trong triển khai chính sách và hoạt động đối ngoại.

Bài học về công tác cán bộ: Phải luôn quan tâm đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác ngoại giao vừa hồng vừa chuyên, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của thời kỳ mới. 
Tiếp tục đổi mới công tác đối ngoại trong tình hình mới 

Tinh thần yêu nước, tự lực, cương quyết, không khuất phục trước áp bức, đòi bảo vệ và phát triển quốc gia bằng mọi giá.

Đoàn kết dân tộc, liên kết giữa các dân tộc trong nước để đánh bại các thế lực xâm lược.

Quyết tâm, kiên trì trong cuộc chiến dài hơi để thành công và bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ đất nước.

Hiểu biết, hiểu biết và đề cao tinh thần yêu nước, tự lực, cương quyết trong bảo vệ và phát triển đất nước.

Thực hiện tốt nhiệm vụ, trách nhiệm được giao trong công việc, học tập và cuộc sống.

Tích cực tham gia và đóng góp vào các hoạt động xã hội, đặc biệt là các hoạt động có tính chất xây dựng và phát triển đất nước.

Thực hiện nhiệm vụ của một công dân trung thành, tôn trọng luật pháp, đóng góp một phần vào việc bảo vệ an ninh, trật tự trong đất nước.

Bất kì một cuộc cải cách nào muốn thành công bên cạnh những nền tảng về cơ sở kinh tế - xã hội, thì bản thân người muốn tiến hành cải cách phải nắm được quyền lực tuyệt đối. Đây chính là nguyên nhân quyết định sự thành - bại của 1 cuộc cải cách. Ở Trung Quốc cuối thế kỉ XIX, toàn bộ quyền lực đều nằm trong tay Từ Hi thái hậu, vua Quang Tự chỉ là bù nhìn nên dù có muốn tiến hành cải cách cũng không thể thực hiện được. Trong khi đó, ở Nhật Bản, sau phong trào “Đảo mạc”, Thiên hoàng đã giành lại được quyền lực tuyệt đối để tiến hành cuộc Minh Trị duy tân từ năm 1868.

Đáp án cần chọn là: A

Tham khảo:

- Một số bài học kinh nghiệm từ các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm:

+ Bài học về xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc: đoàn kết dân tộc là yếu tố đóng vai trò nền tảng, then chốt. Việc xây dựng, củng cố và phát huy khối đại đoàn kết dân tộc thể hiện qua chính sách đoàn kết trong nội bộ tướng lĩnh, giữa tướng lĩnh và binh lính, giữa các tầng lớp nhân dân và các dân tộc....
+ Bài học về nghệ thuật quân sự: nổi bật là nghệ thuật tiến hành chiến tranh nhân dân; lấy ít địch nhiều, lấy nhỏ thắng lớn, lấy yếu chống mạnh; kết hợp giữa hoạt động quân sự, chính trị, ngoại giao và binh vận,...

- Giá trị của các bài học kinh nghiệm:

+ Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị, có vai trò đặc biệt quan trọng trong công cuộc giữ vững ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế - văn hóa; trong quá trình xây dựng và củng cố nền quốc phòng, giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.

+ Bài học lịch sử của các cuộc kháng chiến chống ngoại xâm trong lịch sử Việt Nam cũng có giá trị đối với chính sách đối ngoại của Việt Nam trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới có nhiều biến đổi.