Trong bài thơ "Thu điếu" của Nguyễn Khuyến, hai câu thơ đặc sắc và giàu chất thơ nhất chính là:

" Tựa gối ôm cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo"

Hình ảnh "tựa gối ôm cần" là tư thế của một người câu cá cũng là một tâm thế nhàn của một nhà thơ đã thoát khỏi vòng danh lợi. Âm thanh "cá đâu đớp động", thêm từ "đâu" gợi lên sự mơ hồ, xa vắng và chợt tỉnh. Người câu cá phải chăng cũng là tác giả, một con người yêu nước thương dân nhưng bất lực trước thời cuộc, không cam tâm làm tay sai cho thực dân Pháp nên đã cáo bệnh, từ quan. Và rồi, tâm hồn bỗng chợt tỉnh trở về thực tại khi "cá đâu đớp động dưới chân bèo". Không gian có lẽ phải vô cùng yên tĩnh mới có thể lắng nghe được tiếng cá đớp động. Điều đó góp phần diễn tả tâm trạng, cô quạnh trong lòng nhà thơ.

Bài 1:Em hãy tìm những từ tượng hình, những từ tượng thanh trong các câu thơ dưới đây và hãy phân tích giá trị của chúng:

a. " Ao thu lạnh lẽo nước trong veo

Một chiếc thuyền câu bé tẹo teo. "

( Thu điếu - Nguyễn khuyến )

b. " Năm gian nhà cỏ thấp le te

Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe. "

( Thu ẩm - Nguyễn Khuyến )

c. " Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

Cần trúc lơ khơ gió hắt hiu. "

( Thu vịnh - Nguyễn khuyến )

Hai câu thơ khiến em ấn tượng nhất trong bài " Thu Điếu " của Nguyễn Khuyến là:

" Sóng Biếc Theo làn hơi gợn tí

Lá vàng đưa gió sẽ đưa vèo "

Cảnh Sắc màu thu được miêu tả qua hình ảnh " sóng biếc, lá vàng " cùng với đường nét hơi gợn tí, khẽ đưa vèo "  Màu “biếc” của sóng hòa hợp với sắc “vàng” của lá vẽ nên bức tranh quê đơn sơ mà lộng lẫy. Nghệ thuật đối trong phần thực rất điêu luyện. Hình ảnh “lá vàng ” với “sóng biếc ”, tốc độ “vèo” của lá bay tương ứng với mức độ “tí” của gợn sóng. Bức tranh thu hiện lên không chỉ có màu sắc mà còn có chuyển động, làm tăng thêm vẻ sống động, chân thực. Có thể thấy rằng, hai câu thơ thực đã làm rõ thêm cái hồn của cảnh thu.

Trong bài Thu điếu của Nguyễn Khuyến, em ấn tượng nhất với hai câu thơ “Sóng biếc theo làn hơi gợn tí / Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”. Hai câu thơ đã khắc họa những chi tiết rất nhỏ nhưng tinh tế của mùa thu làng quê. Trên mặt ao thu phẳng lặng, những gợn sóng chỉ “hơi gợn tí” cũng đủ làm cảnh vật trở nên sống động. Hình ảnh lá vàng rơi “khẽ đưa vèo” gợi cảm giác mong manh, thoáng chốc của thời gian. Từ láy “tí”, “vèo” tạo âm điệu nhẹ nhàng, gợi tả cái thanh sơ, êm đềm của cảnh thu. Hai câu thơ thể hiện tài năng quan sát tinh tế và tình yêu quê hương tha thiết của Nguyễn Khuyến.

Trong bài thơ “Thu điếu” của Nguyễn Khuyến, em ấn tượng nhất với hai câu:

“Ao thu lạnh lẽo nước trong veo.

Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.”

Hai câu thơ đã mở ra một khung cảnh mùa thu thật yên ả và tĩnh lặng. Ao thu nhỏ, nước thì trong đến mức có thể nhìn thấy cả đáy, khiến em cảm nhận được sự mát mẻ, dịu dàng của thiên nhiên. Hình ảnh chiếc thuyền câu “bé tẻo teo” làm cho không gian càng trở nên vắng vẻ, cô đơn hơn. Từ láy “tẻo teo” gợi ra sự nhỏ bé đến đáng thương, như chính tâm trạng của tác giả trước cuộc sống nhiều đổi thay. Cảnh vật tuy đơn sơ nhưng lại mang nét đẹp rất riêng, rất Việt Nam. Qua đó, em cảm nhận được tình yêu thiên nhiên và tâm hồn sâu lắng của nhà thơ Nguyễn Khuyến. Hai câu thơ tuy nhẹ nhàng nhưng đã để lại trong em nhiều cảm xúc khó quên.

Hai câu thơ khiến em ấn tượng sâu sắc nhất trong bài "Thu điếu" của Nguyễn Khuyến chính là cặp đối lập tuyệt vời: "Ao thu lạnh lẽo nước trong veo / Cá đâu đớp động dưới chân bèo". Câu thơ đầu tiên vẽ ra một không gian thu trong trẻo đến mức tĩnh lặng, với từ "lạnh lẽo" gợi cảm giác se sắt, còn "trong veo" lại nhấn mạnh sự thuần khiết, tuyệt đối của mặt nước. Cảnh vật dường như đã ngưng đọng hoàn toàn, chuẩn bị cho một sự tương phản đầy tinh tế. Tuy nhiên, sự tĩnh mịch ấy bất ngờ bị phá vỡ bởi tiếng động cực nhỏ ở câu sau: "Cá đâu đớp động dưới chân bèo". Chính cái "đớp động" mơ hồ, gần như vô hình đó lại càng làm nổi bật và tôn thêm vẻ tĩnh tuyệt đối của toàn bộ không gian. Đây là thủ pháp nghệ thuật "lấy động tả tĩnh" kinh điển, cho thấy sự quan sát vô cùng tinh tế và tài hoa của Nguyễn Khuyến. Tiếng cá nhỏ bé ấy không chỉ là âm thanh của thiên nhiên mà còn là tiếng lòng cô đơn, gợi lên nỗi buồn thanh sạch của nhà thơ. Sự đối lập giữa lạnh lẽo và âm vang nhỏ đã tạo nên bức tranh thơ mộng, độc đáo, đậm chất triết lí phương Đông về sự hòa hợp giữa con người và cảnh vật.