Thuyết kiến tạo mảng cho rằng vỏ Trái Đất gồm một số mảng kiến tạo lớn nổi trên lớp Manti và luôn di chuyển tương đối với nhau do dòng đối lưu vật chất trong Manti.

– Hiện nay người ta xác định có bảy mảng chính: mảng Thái Bình Dương, mảng Bắc Mỹ, mảng Nam Mỹ, mảng Âu–Á, mảng Phi, mảng Ấn Độ–Ôxtrâylia và mảng Nam Cực. Ngoài ra còn nhiều mảng nhỏ như mảng Na‑zca, mảng Phi‑líp‑pin…

– Địa chấn và núi lửa diễn ra chủ yếu ở ranh giới mảng. Nơi các mảng tách xa nhau tạo sống núi giữa đại dương; nơi mảng đại dương lứn xuống dưới mảng lục địa sự hình thành vực sâu và vòng cung núi lửa; nơi hai mảng lục địa va vào nhau tạo dãy núi cao. Vành đai lửa Thái Bình Dương là khu vực tiếp xúc giữa mảng Thái Bình Dương với các mảng Âu–Á, Bắc Mỹ, Phi‑líp‑pin…; dãy An‑đét hình thành do mảng Na‑zca bị hút chìm dưới mảng Nam Mỹ; dãy Hi‑ma‑lay hình thành khi mảng Ấn Độ va vào mảng Âu–Á. Hiểu biết sự vận động của các mảng giúp giải thích sự phân bố núi non và dự báo nguy cơ động đất, núi lửa.

Giải thích: Dựa vào hình 7.3 – Các mảng kiến tạo lớn của Thạch quyển và hình 10 – Các vành đai động đất, núi lửa và các vùng núi trẻ ở SGK Địa lí 10, có thể thấy dãy núi trẻ Hi – ma – lay – a cao đỉnh núi cao nhất thế giới ở Châu Á hình thành là do sự đụng độ giữa mảng Ấn Độ - Australia với mảng Âu – Á.

Đáp án: B

-Phân biệt giữa vỏ trái đất và thạch quyển

+Độ dày:vỏ trái đất có độ dày từ 5-70km còn ở thạch quyển có độ dày khoảng 100km

+Thành phần:vỏ trái đất gồm đá granit,đá trầm tích,và đá ba-dan còn ở thạch quyển bao gồm cả lớp vỏ trái đất và phần trên của lớp manti

-Giải thích sự hình thành của dãy núi Himalaya

+Do sự va chạm giữa mảng Ấn-Úc và mảng Á-Âu

+Khoảng 50 triệu năm trước mảng Ấn-Úc di chuyển về phía bắc,đâm vào mảng Á-Âu

+Khi hai mảng va chạm:

-Lớp vỏ trầm tích ở rìa hai mảng bị nén ép,uốn nếp,đứt gãy và nâng lên

-Qua gàng triệu năm ,quá trình này tạo thành dãy núi Himalaya-dãy núi cao và trẻ nhất thế giới

vỏ trái đất thạch quyển

độ dày 5-70km 100km

thành phần gồm;trầm tích gồm;vỏ trái đất

badan man-ti-trên

granit

tìm hiểu và giải thích sự hình thành dãy núi Himalaya.

dãy núi himalaya được hình do sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo lục địa lớn là mảng ấn độ và mảng á âu

Giải thích: Dựa vào hình 7.3 – Các mảng kiến tạo lớn của Thạch quyển và hình 10 – Các vành đai động đất, núi lửa và các vùng núi trẻ ở SGK Địa lí 10, có thể thấy dãy núi trẻ An – đét ở Nam Mĩ được hình thành là do mảng Na – zca hút chờm dưới mảng Nam Mĩ tạo nên.

Đáp án: C

-các mảng kiến tạo dịch chuyển được do tác động chủ yếu của lớp Manti trên

- hoạt động kiến tạo của Trái Đất tập trung chủ yếu ở vùng tiếp xúc giữa các mảng, khi các mảng xô húc hoặc tách xa nhau.

- vành đai lửa Thái Bình Dương hình thành do sự va chạm của các mảng kiến tạo lớn là: mảng Thái Bình Dương, mảng Âu-Á, mảng Bắc Mĩ.

- mảng lục địa Nam Mỹ xô húc với mảng đại dương Na-xca tạo nên địa hình : dãy núi An-đét

Vành đai lửa Thái Bình Dương hình thành do sự va chạm của các mảng kiến tạo lớn như mảng Thái Bình Dương, mảng Nam Cực và mảng Phi.

Giải thích: Dựa vào hình 7.3 - Các mảng kiến tạo lớn của thạch quyển và hình 10 - Các vành đai động đất núi lửa và các vùng núi trẻ ở SGK Địa Lí 10, có thể thấy động đất và núi lửa xảy ra nhiều nhất ở nơi tiếp xúc của mảng Thái Bình Dương với các mảng xung quanh như mảng Á – Âu, mảng Phi, mảng Bắc Mĩ,… tạo nên vành đai động đất Thái Bình Dương kéo dài từ phía Tây Hoa Kì đến Nhật Bản, Phi-lip-pin,…

Đáp án: A

Khi hai mảng kiến tạo dịch chuyển sẽ dẫn tới hiện tượng va chạm nhau, do đó mà hình thành nên các dãy núi uốn nếp và đứt gãy. Nếu hai mảng kiến tạo va chạm vào nhau (do di chuyển ngược chiều nhau) sẽ có mảng luồn xuống dưới và mảng kia chờm lên trên. Mảng chờm lên do lực cân bằng đẳng tĩnh nên được dáng cao và các đá bị uốn nếp, đứt gãy.

Khi hai mảng kiến tạo dịch chuyển sẽ dẫn tới hiện tượng va chạm nhau, do đó mà hình thành nên các dãy núi uốn nếp và đứt gãy. Nếu hai mảng kiến tạo va chạm vào nhau (do di chuyển ngược chiều nhau) sẽ có mảng luồn xuống dưới và mảng kia chờm lên trên. Mảng chờm lên do lực cân bằng đẳng tĩnh nên được dáng cao và các đá bị uốn nếp, đứt gãy.

* Nội dung thuyết kiến tạo mảng

- Thuyết kiến tạo mảng ra đời vào những năm 60 của thế kỉ XX trên cơ sở thuyết “Lục địa trôi” của nhà bác học người Đức A.Về-ghe-ne (Alfred Wegener).

- Dựa vào sự ăn khớp về hình thái bờ biển, địa chất và di tích hóa thạch ở bờ các lục địa, ông cho rằng đại Cổ sinh, trên Trái Đất chỉ có một lục địa thống nhất, sau đó bị tách thành nhiều bộ phận rồi trôi dạt tạo nên các lục địa và đại dương ngày nay.

- Theo thuyết kiến tạo mảng, vỏ Trái Đất trong quá trình hình thành đã bị gãy vỡ, tách ra thành những mảng cũng gọi là mảng kiến tạo.

* Các mảng kiến tạo lớn của thạch quyển: Mảng Bắc Mĩ, Nam Mĩ, Âu - Á, châu Phi, Nam Cực, Ấn Độ - Ô-xtrây-li-a và Thái Bình Dương.

* Giải thích các mảng kiến tạo có thể di chuyển: Các mảng kiến tạo nhẹ, nổi trên lớp vật chất quánh dẻo thuộc phần trên của lớp man-ti và dịch chuyển trên lớp này do hoạt động của các dòng đối lưu vật chất quánh dẻo và có nhiệt độ cao trong tầng man-ti trên. Trong khi dịch chuyển, các mảng kiến tạo có thể tách rời nhau hoặc xô vào nhau.