Cho văn bản sau:

NGƯỜI THẦY ĐỨC CAO ĐỨC TRỌNG

Ông Chu Văn An đời Trần nổi tiếng là một thầy giáo giỏi, tính tình cứng cỏi, không màng danh lợi.

Học trò theo ông rất đông. Nhiều người đỗ cao và sau này giữ những trọng trách trong triều đình như các ông Phạm Sư Mạnh, Lê Bá Quát, vì thế vua Trần Minh Tông vời ông ra dạy thái tử học. Đến đời Dụ Tông, vua thích vui chơi, không coi sóc tới việc triều đình, lại tin dùng bọn nịnh thần. Ông nhiều lần can ngăn nhưng vua không nghe. Cuối cùng ông trả lại mũ áo cho triều đình, từ quan về làng.

Học trò của ông, từ người làm qua to tới những người bình thường, khi có dịp thăm thầy cũ, ai cũng giữ lễ. Nếu họ có điều gì không phải, ông trách mắng ngay, có khi không cho vào thăm. Khi ông mất,mọi người đều thương tiếc. Ông được thờ tại Văn Miếu ở kinh đô Thăng Long.

(Theo Phan Huy Chú)

Văn bản trên có thể chia làm mấy phần? Chỉ ra các phần đó.

a)Trước khi yết kiến nhà vua:

Hành động: Trần Quốc Toản đã thể hiện sự bức xúc và lòng yêu nước sâu sắc khi nghe tin triều đình bàn kế hoãn binh với quân giặc. Hành động nổi tiếng nhất của ông là nắm chặt quả cam trong tay đến mức nát cả quả vì phẫn uất.

Lời nói: Mặc dù không trực tiếp ghi lại lời nói cụ thể của Trần Quốc Toản trước khi yết kiến vua, nhưng hành động của ông đã thể hiện rõ quyết tâm và ý chí chiến đấu, không chấp nhận đầu hàng giặc.

b)Khi gặp nhà vua:

Hành động: Trần Quốc Toản cùng các thiếu niên khác đã quỳ trước điện vua, dâng sớ xin đánh giặc. Đây là hành động thể hiện lòng dũng cảm, dám nói lên ý kiến của mình, dù còn trẻ tuổi.

Lời nói: Trần Quốc Toản đã nói những lời đầy khí phách, thể hiện quyết tâm đánh giặc cứu nước. Trần Quốc Toản cùng các thiếu niên khác đã quỳ trước điện vua, dâng sớ xin đánh giặc. Đây là hành động thể hiện lòng dũng cảm, dám nói lên ý kiến của mình, dù còn trẻ tuổi.

c)Sau khi gặp vua:

Hành động:Trở về, Trần Quốc Toản chiêu tập hơn ngàn gia nô, sắm vũ khí, khắc cờ thêu sáu chữ vàng: “Phá cường địch, báo hoàng ân”, trực tiếp ra trận lập nhiều chiến công hiển hách.

Lời nói:Không nhiều lời, mà biến quyết tâm thành hành động thiết thực

Nhận xét của em về Trần Quốc Toản là:

Ông là một thiếu niên anh hùng, yêu nước nồng nàn, dũng cảm, có ý chí quyết tâm đánh giặc cứu nước. Hành động và lời nói của Trần Quốc Toản thể hiện tinh thần yêu nước, không khuất phục trước khó khăn, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc. Trần Quốc Toản là biểu tượng cho lòng yêu nước và tinh thần tuổi trẻ của dân tộc Việt Nam.

Đọc hiểu văn bản sau và trả lời câu hỏi:

                                                       Người thầy  đạo cao đức trọng

Ông Chu Văn An đời Trần nổi tiếng là một thầy giáo giỏi, tính tình cứng cỏi, không màng danh lợi.

Học trò theo ông rất đông. Nhiều người đỗ cao và sau này giữ những trọng trách trong triều đình như các ông Phạm Sư Mạnh, Lê Bá Quát, vì thế vua Trần Minh Tông vời ông ra dạy thái tử học. Đến đời Dụ Tông, vua thích vui chơi, không coi sóc tới việc triều đình, lại tin dùng bọn nịnh thần. Ông nhiều lần can ngăn nhưng vua không nghe. Cuối cùng ông trả lại mũ áo cho triều đình, từ quan về làng. Học trò của ông, từ người làm quan to tới những người bình thường, khi có dịp thăm thầy cũ, ai cũng giữ lễ. Nếu họ có điều gì không phải, ông trách mắng ngay, có khi không cho vào thăm.

Khi ông mất, mọi người đều thương tiếc. Ông được thờ tại Văn Miếu ở kinh đô Thăng Long.

câu 1: Xác định phương thức  biểu đạt chính của văn bản trên?

Câu 2: Em hãy cho biết chủ đề của văn bản là gì? Chủ đề ấy được tác giả thể hiện như thế nào? (Gợi ý: Nhan đề, nhiệm vụ (mối quan hệ) giữa các tác phẩm)   

Câu 1

a. Từ năm 1858 đến năm 1884, triều đình nhà Nguyễn đã kí với  chính phủ Pháp những hiệp ước nào? Nêu nội dung chủ yếu của các hiệp ước đó.Tên Hiệp ước Nội dung chủ yếu

Hiệp ước Nhâm Tuất (1862)   :Triều đình nhà Nguyễn thừa nhận quyền cai quản của nước Pháp ở ba tỉnh miền Đông Nam Kì (Gia Định, Định Tường, Biên Hoà) và đảo Côn Lôn; mở ba cửa biển (Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên) cho Pháp vào buôn bán; cho phép người Pháp và Tây Ban Nha tự do truyền đạo...; bồi thường cho Pháp 288 vạn lạng bạc; Pháp sẽ "trả lại" thành Vĩnh Long cho triều đình chừng nào triều đình buộc được dân chúng ngừng kháng chiến.

Hiệp ước Giáp Tuất (1874)  :Pháp sẽ rút quân khỏi Bắc Kì, còn triều đình chính thức thừa nhận sáu tính Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp.

Hiệp ước Hác-măng (1883) :Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi Trung Kì để nhập vào đất Nam Kì thuộc Pháp. Ba tỉnh Thanh-Nghệ-Tĩnh được sáp nhập vào Bắc Kì. Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kì, nhưng mọi việc đều phải thông qua viên khâm sứ Pháp ở Huế. Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kì thường xuyên kiểm soát những công việc của quan lại triều đình, nắm các quyền trị an và nội vụ. Mọi việc giao thiệp với nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do Pháp nắm. Triều đình Huế phải rút quân đội ở Bắc Kì về Trung Kì.

Hiệp ước Pa-tơ-nôt (1884)   :Nội dung cơ bản giống với Hiệp ước Hác-măng, chỉ sửa đổi đôi chút về ranh giới khu vực Trung Kì nhằm xoa dịu dư luận và lấy lòng vua quan phong kiến bù nhìn.

b. Nhân dân ta có thái độ như thế nào khi triều đình nhà Nguyễn kí những hiệp ước trên?

- Nhân dân ta đã phản đối mạnh mẽ việc triều đình nhà Nguyễn kí các hiệp ước đầu hàng, "quyết đánh cả Triều lẫn Tây"...

- Nhân dân không tuân thủ lệnh của triều đình, tiếp tục đẩy mạnh kháng chiến chống thực dân Pháp..

 

Dựa vào nội dung văn bản và bằng hiểu biết của em về Thăng Long xưa - Hà Nội ngày nay, em hãy viết đoạn văn tổng phân hợp 12 câu trình bày suy nghĩ của em về vị vua Lý Thái Tổ, người được nhận định là “một vị vua anh minh, sáng suốt trong việc lựa chọn Đại La làm kinh đô bậc nhất của đế vương muôn đời”. Trong đoạn văn có sử dụng thích hợp một câu cảm thán (gạch chân- chú thích)