B

B. hiện tượng uốn nếp.

Thuyết kiến tạo mảng cho rằng vỏ Trái Đất gồm một số mảng kiến tạo lớn nổi trên lớp Manti và luôn di chuyển tương đối với nhau do dòng đối lưu vật chất trong Manti.

– Hiện nay người ta xác định có bảy mảng chính: mảng Thái Bình Dương, mảng Bắc Mỹ, mảng Nam Mỹ, mảng Âu–Á, mảng Phi, mảng Ấn Độ–Ôxtrâylia và mảng Nam Cực. Ngoài ra còn nhiều mảng nhỏ như mảng Na‑zca, mảng Phi‑líp‑pin…

– Địa chấn và núi lửa diễn ra chủ yếu ở ranh giới mảng. Nơi các mảng tách xa nhau tạo sống núi giữa đại dương; nơi mảng đại dương lứn xuống dưới mảng lục địa sự hình thành vực sâu và vòng cung núi lửa; nơi hai mảng lục địa va vào nhau tạo dãy núi cao. Vành đai lửa Thái Bình Dương là khu vực tiếp xúc giữa mảng Thái Bình Dương với các mảng Âu–Á, Bắc Mỹ, Phi‑líp‑pin…; dãy An‑đét hình thành do mảng Na‑zca bị hút chìm dưới mảng Nam Mỹ; dãy Hi‑ma‑lay hình thành khi mảng Ấn Độ va vào mảng Âu–Á. Hiểu biết sự vận động của các mảng giúp giải thích sự phân bố núi non và dự báo nguy cơ động đất, núi lửa.

-Phân biệt giữa vỏ trái đất và thạch quyển

+Độ dày:vỏ trái đất có độ dày từ 5-70km còn ở thạch quyển có độ dày khoảng 100km

+Thành phần:vỏ trái đất gồm đá granit,đá trầm tích,và đá ba-dan còn ở thạch quyển bao gồm cả lớp vỏ trái đất và phần trên của lớp manti

-Giải thích sự hình thành của dãy núi Himalaya

+Do sự va chạm giữa mảng Ấn-Úc và mảng Á-Âu

+Khoảng 50 triệu năm trước mảng Ấn-Úc di chuyển về phía bắc,đâm vào mảng Á-Âu

+Khi hai mảng va chạm:

-Lớp vỏ trầm tích ở rìa hai mảng bị nén ép,uốn nếp,đứt gãy và nâng lên

-Qua gàng triệu năm ,quá trình này tạo thành dãy núi Himalaya-dãy núi cao và trẻ nhất thế giới

vỏ trái đất thạch quyển

độ dày 5-70km 100km

thành phần gồm;trầm tích gồm;vỏ trái đất

badan man-ti-trên

granit

tìm hiểu và giải thích sự hình thành dãy núi Himalaya.

dãy núi himalaya được hình do sự va chạm giữa hai mảng kiến tạo lục địa lớn là mảng ấn độ và mảng á âu

-các mảng kiến tạo dịch chuyển được do tác động chủ yếu của lớp Manti trên

- hoạt động kiến tạo của Trái Đất tập trung chủ yếu ở vùng tiếp xúc giữa các mảng, khi các mảng xô húc hoặc tách xa nhau.

- vành đai lửa Thái Bình Dương hình thành do sự va chạm của các mảng kiến tạo lớn là: mảng Thái Bình Dương, mảng Âu-Á, mảng Bắc Mĩ.

- mảng lục địa Nam Mỹ xô húc với mảng đại dương Na-xca tạo nên địa hình : dãy núi An-đét

Vành đai lửa Thái Bình Dương hình thành do sự va chạm của các mảng kiến tạo lớn như mảng Thái Bình Dương, mảng Nam Cực và mảng Phi.

Khi hai mảng kiến tạo dịch chuyển sẽ dẫn tới hiện tượng va chạm nhau, do đó mà hình thành nên các dãy núi uốn nếp và đứt gãy. Nếu hai mảng kiến tạo va chạm vào nhau (do di chuyển ngược chiều nhau) sẽ có mảng luồn xuống dưới và mảng kia chờm lên trên. Mảng chờm lên do lực cân bằng đẳng tĩnh nên được dáng cao và các đá bị uốn nếp, đứt gãy.

Khi hai mảng kiến tạo dịch chuyển sẽ dẫn tới hiện tượng va chạm nhau, do đó mà hình thành nên các dãy núi uốn nếp và đứt gãy. Nếu hai mảng kiến tạo va chạm vào nhau (do di chuyển ngược chiều nhau) sẽ có mảng luồn xuống dưới và mảng kia chờm lên trên. Mảng chờm lên do lực cân bằng đẳng tĩnh nên được dáng cao và các đá bị uốn nếp, đứt gãy.

- Nguyên nhân: Do các lực nén ép này vận động theo phương nằm ngang.

- Biểu hiện: Hiện tượng các lớp đá bị xô ép, uốn cong thành các nếp uốn nhưng không phá vỡ tính liên tục của chúng. Xuất hiện nhiều ở những nơi đá có độ dẻo cao, điển hình nhất là các đá trầm tích.

- Trước khi uốn nếp các lớp đá nằm song song tạo thành các lớp, sau uốn nếp, nếu:

+ Cường độ nén ép ban đầu còn yếu chỉ làm cho các lớp đá bị thay đổi thế nằm ban đầu thành các nếp uốn.

+ Cường độ nén ép tăng mạnh làm cho khu vực bị nén ép dâng cao kết hợp tác động của ngoại lực, bề mặt địa hình bị cắt xẻ thành miền núi uốn nếp.

- Động đất:

+ Tại Điện Biên năm 1935 diễn ra t động đất có cường độ 6,9 độ richter, đến năm 2001 TP.Điện Biên Phủ xuất hiện trận động đất 5,3 độ richter

+ năm 1983 tại Trận động đất 6,7 độ richter tại thị trấn Tuần Giáo (năm 1983).

- Núi lửa:

+ Ba Vì là một núi lửa cổ, lần hoạt động gần nhất cách đây gần 200 triệu năm.

+ 2/1923 núi lửa ngoài khơi Phan Thiết hoạt động đã hình thành 1 đảo núi lửa được đặt tên là Hòn Tro

Đất trồng là bề mặt tơi xốp của lục địa, được hình thành do sự tác động tổng hợp của 6 yếu tố: đá mẹ, sinh vật, địa hình, khí hậu, thời gian và con người, có độ phì nhiêu trên đó cây trồng có thể phát triển được.

-Vai trò và nhiệm vụ của đât

- Cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người
- Cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp
- Cung cấp nông sản để xuất khẩu
- Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi

Đất hay thổ nhưỡng là lớp ngoài cùng của thạch quyển bị biến đổi tự nhiên dưới tác động tổng hợp của nước, không khí, sinh vật".

Các thành phần chính của đất là chất khoáng, nước, không khí, mùn và các loại sinh vật từ vi sinh vật cho đến côn trùng, chân đốt v.v... 

Vai trò của đất :

-Đất để nuôi cây cối , hoa màu cho con người 

-Đất cung cấp cho con người lương thực, thực phẩm 

-Đất cung cấp nguyên liệu cho nông nghiệp phát triển 

- Đất là nơi sinh sống của con người ...