Đọc các đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.

(trang 46 SGK Ngữ văn 8, tập 2)

a) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, … Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

b) Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo ướt đầm, tất tả chạy xông vào, thở không ra lời:

- Bẩm … quan lớn … đê vỡ mất rồi!

(Phạm Duy Tốn, Sống chết mặc bay)

c) Cai Tứ là một người đàn ông thấp và gầy, tuổi độ bốn lăm, năm mươi. Mặt lão vuông nhưng hai má hóp lại.

(Lan Khai, Lầm than)

d) Ôi Tào Khê! Nước Tào Khê làm đá mòn đấy! Nhưng dòng nước Tào Khê không bao giờ cạn chính là lòng chung thủy của ta!

(Nguyên Hồng, Một tuổi thơ văn)

Câu hỏi:

- Những câu nào trong các đoạn trích trên không có đặc điểm hinh thức của câu nghi vấn, câu cầu khiến hoặc câu cảm thán?

- Những câu này dùng để làm gì?

- Trong các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán và trần thuật, kiểu câu nào được dùng nhiều nhất? Vì sao?

Đọc kĩ đoạn văn sau và trả lời câu hỏi từ 12 đến 15:

Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta. Nhìn về quá khứ chúng ta có quyền tự hào về các vị anh hùng dân tộc như Hai Bà Trưng, Lê Lợi, Quang Trung… Tiếp đến là hai cuộc đấu tranh kiên cường bất khuất chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ, cha ông ta đã đánh đổi cuộc đời xương máu để chúng ta có cuộc sống tự do như ngày nay. Kẻ thù ngoại xâm tuy mỗi thời một khác nhưng xuyên suốt chiều dài lịch sử chính là sự đoàn kết, lòng yêu nước nồng nàn của cả quốc gia, dân tộc.

(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta, Hồ Chí Minh)

Đoạn văn trên được trình bày theo cách nào?

"Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi! / Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt / Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát / Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca" bốn câu thơ trên trích từ bài "Ta đi tới" của tác giả Tố Hữu đã giúp tôi cảm nhận của tôi về vẻ đẹp mãnh liệt và trù phú của đất nước trong những ngày đầu độc lập, tự do. Cảm xúc chính là sự say mê, tự hào đến vỡ òa ngay từ câu mở đầu: "Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!" Câu cảm thán này như một lời reo hân hoan, khẳng định tình yêu vô bờ bến. Bức tranh phong cảnh hiện ra thật thân thuộc và giàu sức sống qua những hình ảnh tiêu biểu của miền núi và trung du: "Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt." Màu xanh bạt ngàn, cùng hương thơm ngào ngạt đã khơi gợi cảm giác bình yên, no ấm. Khung cảnh còn rực rỡ và tràn đầy âm thanh lạc quan với ánh "Nắng chói sông Lô" hòa cùng "hò ô tiếng hát". Hình ảnh "Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca" vừa mang nét thực của cuộc sống lao động, vừa là biểu tượng cho dòng chảy của lịch sử, hứa hẹn một tương lai tươi sáng đang rộn ràng tiến tới. Suy cho cùng, đoạn thơ truyền tải một niềm tin mãnh liệt và niềm vui lớn của dân tộc trong những ngày đầu độc lập.

Đoạn thơ “Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi! / Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt / Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát / Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca…” trích từ bài thơ “Ta đi tới” của Tố Hữu đã khắc họa một bức tranh quê hương Việt Nam vô cùng tươi đẹp và trù phú. Tác giả sử dụng những hình ảnh quen thuộc, gần gũi như rừng cọ, đồi chè, đồng xanh, sông Lô cùng âm thanh rộn rã của tiếng hò, tiếng hát để diễn tả tình yêu tha thiết với Tổ quốc. Những hình ảnh này không chỉ gợi lên vẻ đẹp thiên nhiên mà còn mang trong mình sự sống, sự phát triển, sức lao động và tinh thần lạc quan của con người Việt Nam. Qua đó, đoạn thơ bộc lộ niềm tự hào sâu sắc, tình cảm gắn bó và khát vọng xây dựng, bảo vệ quê hương đất nước ngày càng giàu mạnh.

Nhận xét về cách sắp xếp trật tự từ trong các bộ phận câu in đậm dưới đây:

(1) Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo vệ con người.

(Thép Mới, Cây tre Việt Nam)

(2) Lịch sử ta đã có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu nước của nhân dân ta. Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,... Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

(3) Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!
Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt
Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát
Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca...

(Tố Hữu, Ta đi tới)

(4) Mua mấy xu chè tươi, với mấy quả cau. Người ta đến, cũng phải có bát nước, miếng trầu tươm tất chứ.

(Nam Cao, Một đám cưới)

Xác định kiểu liệt kê và và phân tích tác dụng của từng phép liệt kê sau

a) lòng yêu nhà , yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu tổ quốc

b) Đẹp vô cùng tổ quốc ta ơi

Rừng cọ đồi chè , đồng xanh ngào ngạt

c) Từ Triệu Đinh Lý TRần bao đời gây nền độc lập

Cùng Hán Đường Tống Nguyên mỗi bên xưng đế một phương

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có

d) Cá nhụ, cá chim,cùng cá đé

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng

e) Từ xưa đến nay mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng thì tinh thần ấy lại sôi nổi nó kết  thành làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn , nó lướt qua mọi sự nguy hiểm nó nhấn chìm mọi lũ bán nước và cướp nước

g) Chúng ta có quyền tự hào vì trang sử vẻ vang thời đại Bà trưng, BÀ triệu, Trần Hưng Đạo , Lê lợi , Quang trung

Trật tự các từ và các cụm từ in đậm dưới đây thể hiện mối quan hệ giữa những hoạt động và những trạng thái mà chúng biểu thị như thế nào?

a) Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Những cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)

b) Gần đến ngày giỗ đầu thầy tôi, mẹ tôi ở Thanh Hoá vẫn chưa về. Trong đó nghe đâu mẹ tôi đi bán bóng đèn và những phiên chợ chính còn bán cả vàng hương nữa.

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca...

Đoạn thơ trích trong bài "Ta đi tới" của Tố Hữu đã khắc họa một bức tranh Tổ quốc Việt Nam vô cùng tươi đẹp và tràn đầy sức sống, khiến em không khỏi xúc động và tự hào. Đặc biệt, biện pháp tu từ đảo ngữ ở câu đầu "Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!" đã đảo vị trí chủ ngữ và vị ngữ thông thường, đặt "Đẹp vô cùng" lên đầu để nhấn mạnh vẻ đẹp rực rỡ của quê hương ngay từ lời mở đầu được kết hợp với câu cảm thán tạo cảm giác bất ngờ và tha thiết như một lời reo vui da diết. Những hình ảnh thiên nhiên gần gũi như "rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt" gợi lên vẻ xanh tươi, trù phú của đất nước, nơi mà cây cối, đồng lúa hòa quyện trong hương thơm ngát. Tiếp nối là "nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát", em cảm nhận được sức sống mãnh liệt của con người lao động, với tiếng hát vang vọng trên dòng sông lịch sử, mang theo nhịp điệu lao động hăng say và tinh thần lạc quan. Hình ảnh "chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca" lại thêm phần thơ mộng, gợi lên sự gắn kết giữa con người và thiên nhiên, như một dòng chảy bất tận của cuộc sống. Qua đoạn thơ, em nhận ra rằng Tố Hữu không chỉ miêu tả vẻ đẹp ngoại cảnh mà còn khơi dậy tình yêu quê hương đất nước sâu sắc trong mỗi trái tim.

Trật tự từ của các cụm từ im đậm trong đoạn văn sau thể hiện điều gì?

“Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý. Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy. Những cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm. Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày. Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”

(Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)