b​ai hoc : lang nghe nhung goi y cua ng'khac de hieu tat ca su viec ;su vat ;khonh khoe khoang ;tu cao tu dai ;khong tham lam ich ki ;

khong nen chu quan kieu ngao, cho minh la dung, neu chu quan kieu ngao se bi tra gia dat tham chi ca tinh mang

TK

Ông lão là người hiền lành, không màng đến những thứ vật chất đáp đền nhưng mụ vợ của lão không vậy, mụ ta là một con người sống thực dụng, khi nghe ông lão kể về việc con cá xin được báo đáp, mụ ta đã nghĩ ngay đến cái máng lợn vỡ của nhà mình và mong muốn có một cái máng lợn mới hơn. Điều ước này của mụ ta có thể hiểu được và cũng có thể thông cảm được, vì đó là những vật dụng có liên quan đến cuộc sống sinh hoạt của hai vợ chồng lão. Dù không muốn nhận bất cứ sự trả ơn, cũng không muốn ước cho riêng mình điều gì cả nhưng bản tính thật thà, lại tôn trọng lời nói cũng như ý muốn của vợ nên ông lão đã ra biển cầu xin cá vàng. Lúc này mặt biển vẫn rất bình yên, cá vàng nổi lên và đáp ứng nguyện vọng của mụ vợ.Ta có thể thấy ông lão không hoàn toàn là vì sợ bà vợ nên mới thực hiện hết những điều ước của mụ ta mà còn do ông lão tôn trọng mụ vợ, không muốn có những bất hòa trong gia đình. Nhưng mụ vợ lại có lòng tham không đáy, đẩy ông vào biết bao nhiêu tình huống éo le, đau khổ. Nhưng cuối cùng, bà vợ vì lòng tham của mình mà đã phải trả giá, bà ta không những không còn là nữ hoàng, ở trong cung điện, không có kẻ hầu người hạ mà ngay cả cái máng lợn mới cũng không có. Mụ ta phải trở về với cuộc sống nghèo khó trước đây, bên cái máng lợn cũ. Đây cũng là bài học dành cho những con người tham lam, sống bội bạc.

• Ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác: Đây là thông điệp xuyên suốt trong các câu chuyện cổ tích như Thạch Sanh và Cây Khế. Người hiền lành, trung thực (Thạch Sanh, người em) sẽ được đền đáp xứng đáng, còn kẻ tham lam, độc ác (Lý Thông, người anh) sẽ phải nhận hậu quả.
• Không nên tham lam, hám lợi: Câu chuyện Cây Khế là một ví dụ rõ nét về sự tham lam mù quáng của người anh, dẫn đến kết cục mất tất cả. Từ đó, chúng ta học được rằng lòng tham có thể hủy hoại con người.
• Lòng nhân hậu, vị tha: Thạch Sanh dù bị Lý Thông lừa gạt, hãm hại nhiều lần nhưng vẫn giữ được tấm lòng nhân hậu, không dùng bạo lực để trả thù. Điều này cho thấy sức mạnh của sự tử tế và lòng bao dung. 

• Tinh thần yêu nước và chống ngoại xâm: Truyền thuyết Thánh Gióng thể hiện sức mạnh đoàn kết và ý chí kiên cường của dân tộc ta khi đất nước bị giặc ngoại xâm. Khi non sông gặp nguy, cả cộng đồng sẵn sàng đứng lên chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc.
• Truyền thống chống thiên tai: Truyền thuyết Sơn Tinh Thủy Tinh không chỉ là câu chuyện tình duyên mà còn phản ánh cuộc đấu tranh bền bỉ, kiên cường của nhân dân ta chống lại thiên tai, đặc biệt là lũ lụt ở vùng đồng bằng sông Hồng. Câu chuyện ca ngợi công cuộc đắp đê, trị thủy của ông cha ta. 

• Niềm tin vào cái thiện: Các câu chuyện này củng cố niềm tin rằng cái thiện luôn chiến thắng cái ác, chính nghĩa sẽ thắng gian tà. Điều này mang lại hy vọng và lẽ sống cho con người.
• Sức mạnh phi thường của con người: Thánh Gióng từ một đứa trẻ không biết nói, biết cười đã vụt lớn thành người anh hùng để cứu nước. Hình ảnh này biểu tượng cho sức mạnh tiềm ẩn, phi thường của người dân Việt Nam khi Tổ quốc lâm nguy.
• Giá trị của sự công bằng: Những kết thúc có hậu cho người tốt và sự trừng phạt thích đáng cho kẻ xấu trong các truyện cổ tích thể hiện khát vọng về một xã hội công bằng của nhân dân lao động.