XVI-XVIII:

- Nhận xét :

+ Những thành tựu trên đã phản ánh trình độ phát triển cao, sự đa dạng phong phú của đời sống văn hoá của nhân dân ta.

+ Thể hiện sức sáng tạo của nhân dân trong lĩnh vực văn hoá.

- Đặc điểm:

+ Cùng với sự suy thoái của Nho giáo, văn học chữ Hán mất dần vị thế.

Đây là thể loại văn học chính thống của nhà nước phong kiến mà nội dung của nó chứa đựng tư tưởng của Nho giáo, vì vậy nếu ở thời Lê sơ khi chế độ quân chủ quyền chế đạt đến đỉnh cao, hệ tư tưởng Nho giáo chiếm địa vị độc tôn thì văn học chữ Hán phát triển mạnh mẽ. Thế kỉ XVI - XVIII, khi chế độ phong kiến ngày càng khủng hoảng thì thơ văn chữ Hán cũng suy giảm.

+ Sự phát triển mạnh mẽ của thơ văn chữ Nôm : Đây là thời kì xuất hiện nhiều nhà thơ Nôm nổi tiếng với những tác phẩm bất hủ như Chinh phụ ngâm,...

+ Sự hình thành và phát triển của văn học dân gian: Sự suy thoái của văn học chính thống và những tác động của chính trị, xã hội... đã tạo điều kiện để thể loại văn học dân gian phát triển. Với các sáng tác tập thể của nhân dân, các tác phẩm đã nói lên tâm tư, nguyện vọng về cuộc sống tự do, thoát khỏi những ràng buộc của lễ giáo phong kiến, ca ngợi quê hương...

- Ý nghĩa:

+ Đem lại sự đa dạng phong phú cho văn học Việt Nam.

+ Thể hiện năng lực sáng tạo của nhân dân và làm cho văn học mang đậm màu sắc nhân dân.

Nhận xét

- Phản ánh đời sống vật chất và văn hóa tinh thần của nhân dân ta phong phú và đa dạng.

- Thể hiện tính địa phương đậm nét.

Bạn Tình học 10a1 phải ko??

Câu 1.

Vua Quang Trung coi trọng chữ Nôm vì:

- Thể hiện ý thức dân tộc: Chữ Nôm là hệ thống chữ viết do người Việt tạo ra, thể hiện ý chí độc lập và thoát ly sự ảnh hưởng của chữ Hán.

- Chống lại sự đồng hóa: Việc sử dụng chữ Nôm giúp người Việt tự khẳng định được bản sắc văn hóa của mình, chống lại sự đồng hóa của nước ngoài.

- Phổ biến tri thức: Vua Quang Trung đã đưa chữ Nôm vào văn bản hành chính và thành lập Viện Sùng chính do Nguyễn Thiếp đứng đầu, nhằm mục đích phổ biến chữ Nôm ra dân chúng, giúp người dân dễ dàng tiếp cận tri thức và tham gia vào công việc triều chính.

Suy nghĩ về tinh thần tự tôn dân tộc của giới trẻ hiện nay :

- Phê phán xu hướng ngoại lai hóa: Việc một bộ phận giới trẻ sử dụng ngôn ngữ nước ngoài một cách tùy tiện, xen kẽ vào tiếng Việt, làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt, là hành động đáng phê phán, chưa thể hiện được tinh thần tự tôn dân tộc.

- Cần ý thức về giá trị dân tộc: Giới trẻ cần ý thức rõ ràng về vai trò và ý nghĩa của bản sắc dân tộc, từ đó có những hành động thiết thực để gìn giữ và phát huy những giá trị tốt đẹp này.

- Nâng cao ý thức cá nhân: Mỗi người trẻ cần tích cực rèn luyện lối sống, hành động phù hợp với truyền thống đạo lý dân tộc, thay đổi hành vi và suy nghĩ, có thái độ đấu tranh với những hành vi làm mai một bản sắc dân tộc.

- Góp phần xây dựng đất nước: Giới trẻ có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy bản sắc dân tộc. Trách nhiệm của mỗi người trẻ là cố gắng học tập, lao động để trở thành công dân tốt, góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

Câu 2.

Nguyên nhân các đô thị hưng khởi (thế kỷ XVI – XVIII) :

- Phát triển thương nghiệp và thủ công nghiệp: Sự phát triển này tạo ra nhiều hàng hóa và thúc đẩy hoạt động buôn bán, biến các đô thị thành những trung tâm trao đổi sầm uất.

- Hoạt động ngoại thương sôi động: Các thương nhân nước ngoài đến buôn bán, mang lại sự phồn thịnh cho nhiều đô thị như Hội An và Phố Hiến.

- Chính sách của các chúa: Chúa Trịnh, chúa Nguyễn chủ trương mở cửa cho thương nhân nước ngoài vào buôn bán để nhờ họ mua vũ khí, tạo điều kiện cho các đô thị phát triển.

- Sự hình thành các đô thị mới: Nhiều đô thị mới được hình thành và phát triển mạnh, trở thành trung tâm kinh tế lớn của cả nước.

Nguyên nhân các đô thị suy tàn (đầu thế kỷ XIX):

- Chính sách hạn chế ngoại thương: Các chúa Trịnh, chúa Nguyễn sau đó thi hành chính sách hạn chế ngoại thương, làm suy giảm các hoạt động buôn bán quốc tế, theo OLM.

- Suy thoái kinh tế nông nghiệp: Nông nghiệp dần suy thoái, đời sống của nhân dân gặp khó khăn, ảnh hưởng trực tiếp đến thương nghiệp và sự phát triển của các đô thị.

- Thiếu liên kết kinh tế: Kinh tế nông nghiệp và thủ công nghiệp không có sự liên kết chặt chẽ, dẫn đến việc sản xuất bị hạn chế, không tạo ra động lực cho sự phát triển của đô thị.

a. Sự phát triển hệ thống pháp luật nước ta từ thế kỉ XI đến thế kỉ XIX

- Thế kỉ XI, nhà Lý thành lập, vua Lý Thái Tổ rất quan tâm đến việc đặt ra các phép tắc cai trị rõ ràng.

- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư – bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta, góp phần ổn định trật tự xã hội.

- Đến thời Trần, cho ban hành bộ Hình luật riêng.

- Thời Lê sơ, một bộ luật mới được ban hành với tên gọi Quốc triều hình luật (hay Luật Hồng Đức), gồm hơn 700 điều, đề cập đến hầu hết các mặt hoạt động xã hội và mang tính dân tộc sâu sắc.

- Thế kỉ XIX, nhà Nguyễn thành lập, các vua nhà Nguyễn rất coi trọng luật pháp.  Năm 1815, bộ Hoàng Việt luật lệ (hay Luật Gia Long), gồm 398 điều, chia làm 7 chương, được chính thức ban hành. Đây là bộ luật được soạn thảo với tinh thần đề cao quyền uy của Hoàng đế, triều đình; xử phạt rất hà khắc, nhất là những tội gây phương hại đến chính quyền.

b. Điểm khác biệt của bộ Hoàng Việt luật lệ thời Nguyễn so với bộ Quốc triều hình luật thời Lê.

- Bộ Hoàng Việt luật lệ (hay Luật Gia Long), đề cao quyền  uy của hoàng đế, triều đình.

- Bộ Quốc triều hình luật (hay Luật Hồng Đức) có những điều luật bảo vệ và phát triển sản xuất nông nghiệp, bộ luật này mang tính dân tộc sâu sắc.

Các văn kiện:

-Nam quốc sơn hà, tương truyền của Lí Thường Kiệt xuất hiện trong cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược lần 2 (1075-1077).

- Hịch tướng sĩ của Trần Quốc Tuấn xuất hiện trong cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông – Nguyên lần 2 (1285).

- Bình ngô đại cáo của Nguyễn Trãi xuất hiện vào giai đoạn cuối của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418-1427).

- Hiểu dụ tướng sĩ của vua Quang Trung – Nguyễn Huệ xuất hiện trong cuộc kháng chiến chống 29 vạn quân Thanh (1789).

Trích đoạn nội dung của văn kiện Hiểu dụ tướng sĩ của vua Quang Trung:

Đánh cho để dài tóc

Đánh cho nó chích luân bất phản

Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn

Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ.

*Ý nghĩa của văn kiện:

- Hai câu đầu nói lên mục đích quyết tâm đánh giặc là để bảo vệ nền độc lập dân tộc, bảo vệ những bản sắc văn hóa và phong tục lâu đời của dân tộc (hai yếu tố “dài tóc”, “đen răng”).

- Hai câu tiếp theo là sự khẳng định quyết tâm tiêu diệt địch: làm cho quân giặc không kịp trở tay, không cón một manh giáp, một chiếc xe nào để trở về.

- Câu cuối cùng là sự khẳng định chủ quyền, nền độc lập của đất nước, dân tộc ta, đánh địch để cho nó biết rằng nước nam là một nước anh hùng đã có chủ.