Nghe – viết

Nhà bác học Lê Quý Đôn

Lê Quý Đôn quê ở huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình. Ông nổi tiếng thông minh từ nhỏ. Lê Quý Đôn đã để lại cho đời nhiều bộ sách quý. Ông là người Việt Nam đầu tiên biết đến lí thuyết Trái Đất tròn gồm bốn châu Á, Âu, Phi, Mỹ và là người sớm nhất lưu ý đến khoa học tự nhiên, khoa học vũ trụ. Ông là nhà bác học lớn nhất của nước ta thời xưa.

                                                                                                  Theo VĂN LANG

NỒNG NÀN HOA BƯỞI Khi tôi lên 10, trong vườn nhà đã có một cây bưởi to tướng. Đấy là cây bưởi chua rất sai quả và ngon nổi tiếng trong xóm. Bà tôi thường kể lại: đây là cây bưởi do ông tôi trồng từ rất nhiều năm trước. Khi ấy, thân cây đã to, xù xì, già nua và mọc đầy rêu mốc. Khi cao ngang tầm đầu người, cây bưởi chia ra làm ba cành to tỏa ra ba hướng. Vì thế ba anh em tôi mỗi đứa xí một cành, tiện cho việc leo trèo, đùa nghịch. Bọn chúng tôi, đứa nào cũng yêu cây, cứ rảnh rỗi lúc nào là lại bắt sâu, diệt mối và tưới nước cho cây thêm xanh tốt. Tháng ba về, cây bưởi già trong vườn dường như trẻ lại. Mưa xuân lất phất bay làm cho những chồi non nõn mượt giật mình bật dậy hứng trọn làn mưa trong lành, ngọt mát. Cây bưởi lúc ấy lại căng đầy, tràn đầy nhựa sống, khác hẳn với dáng vẻ già nua, cũ kĩ khi mùa đông ngự trị. Từng chùm nụ xanh biếc nhanh chóng gọi nhau phủ kín khắp các đầu cành. Hôm qua, nụ non, lộc biếc vẫn còn e ấp lắm, vậy mà chỉ qua một đêm mưa xuân giăng bụi, hôm nay cây bưởi điệu đà diện bộ áo xanh mơn mởn. Hương hoa bưởi tháng ba thật tuyệt, cứ phảng phất, thoang thoảng, dịu dàng nhưng cũng thật nồng nàn quyến rũ trong làn gió mơn man, ấm áp… Vào mùa hoa, hương bưởi luôn được bà tôi giữ lại trong mái tóc của chị em tôi bằng nồi nước gội đầu chứa đầy những cánh hoa bưởi trắng. Còn món bánh trôi bánh chay ướp đầy hương bưởi bà làm vẫn là một trong những món ăn ngon lành bậc nhất của những năm tháng tuổi thơ mà tôi còn nhớ mãi cho đến tận bây giờ. Năm bà tôi đi về nơi xa theo tiếng gọi của ông tôi, cây bưởi bỗng nhiên gầy guộc, lá úa vàng trút xuống đến xót lòng. Mùa xuân, mưa bụi đến gọi trên cành mà nụ hoa mãi không thức giấc. Khu vườn buồn bã và yên ắng hẳn đi….                                          Câu 6. Trong bài, tác giả đã miêu tả cây bưởi bằng những biện pháp nghệ thuật nào?   A. So sánh          B. Nhân hóa C. Cả so sánh và nhân hóa Câu 7. Qua bài văn, em cảm nhận được điều gì? .......................................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..................................................................................................................................................... Câu 8. Xác định chủ ngữ (CN) và vị ngữ (VN) trong mỗi câu sau:.                                            a) Khi cao ngang tầm đầu người, cây bưởi chia ra làm ba cành to tỏa ra ba hướng.        b) Từng chùm nụ xanh biếc nhanh chóng gọi nhau phủ kín khắp các đầu cành.                  c) Khu vườn buồn bã và yên ắng hẳn đi.                             Câu 9. Hãy viết câu có dùng biện pháp so sánh để miêu tả : a) Hoa hồng: ..........................................................................................................................................................................................................................................................

b) Lá của cây phượng ..........................................................................................................................................................................................................................................................................

NỒNG NÀN HOA BƯỞI

Khi tôi lên 10, trong vườn nhà đã có một cây bưởi to tướng. Đấy là cây bưởi chua rất sai quả và ngon nổi tiếng trong xóm. Bà tôi thường kể lại: đây là cây bưởi do ông tôi trồng từ rất nhiều năm trước. Khi ấy, thân cây đã to, xù xì, già nua và mọc đầy rêu mốc.

Khi cao ngang tầm đầu người, cây bưởi chia ra làm ba cành to tỏa ra ba hướng. Vì thế ba anh em tôi mỗi đứa xí một cành, tiện cho việc leo trèo, đùa nghịch. Bọn chúng tôi, đứa nào cũng yêu cây, cứ rảnh rỗi lúc nào là lại bắt sâu, diệt mối và tưới nước cho cây thêm xanh tốt.

Tháng ba về, cây bưởi già trong vườn dường như trẻ lại. Mưa xuân lất phất bay làm cho những chồi non nõn mượt giật mình bật dậy hứng trọn làn mưa trong lành, ngọt mát. Cây bưởi lúc ấy lại căng đầy, tràn đầy nhựa sống, khác hẳn với dáng vẻ già nua, cũ kĩ khi mùa đông ngự trị. Từng chùm nụ xanh biếc nhanh chóng gọi nhau phủ kín khắp các đầu cành. Hôm qua, nụ non, lộc biếc vẫn còn e ấp lắm, vậy mà chỉ qua một đêm mưa xuân giăng bụi, hôm nay cây bưởi điệu đà diện bộ áo xanh mơn mởn. Hương hoa bưởi tháng ba thật tuyệt, cứ phảng phất, thoang thoảng, dịu dàng nhưng cũng thật nồng nàn quyến rũ trong làn gió mơn man, ấm áp… Vào mùa hoa, hương bưởi luôn được bà tôi giữ lại trong mái tóc của chị em tôi bằng nồi nước gội đầu chứa đầy những cánh hoa bưởi trắng. Còn món bánh trôi bánh chay ướp đầy hương bưởi bà làm vẫn là một trong những món ăn ngon lành bậc nhất của những năm tháng tuổi thơ mà tôi còn nhớ mãi cho đến tận bây giờ.

Năm bà tôi đi về nơi xa theo tiếng gọi của ông tôi, cây bưởi bỗng nhiên gầy guộc, lá úa vàng trút xuống đến xót lòng. Mùa xuân, mưa bụi đến gọi trên cành mà nụ hoa mãi không thức giấc. Khu vườn buồn bã và yên ắng hẳn đi…

Câu 6. Trong bài, tác giả đã miêu tả cây bưởi bằng những biện pháp nghệ thuật nào?

Câu 7. Qua bài văn, em cảm nhận được điều gì?

..........................................................................................................................................................................................................................................................................................................

.....................................................................................................................................................                                                                   Theo Thái 

1. Đọc các câu dưới đây và trả lời câu hỏi:

Cầu Vĩnh Tuy là một trong nhiều cây cầu bắc qua sông Hồng (trên địa bàn Hà Nội). Vào thời điểm hoàn thành (năm 2010), đây là cây cầu lớn và hiện đại nhất được người Việt Nam thực hiện ở tất cả các khâu trong xây dựng.

                                                                                                       Phan Anh

a) Cầu Vĩnh Tuy thuộc địa bàn thành phố nào?

b) Cầu Vĩnh Tuy được hoàn thành khi nào?

2. Em biết thông tin trên là nhờ những từ ngữ nào?

3. Những từ ngữ nói trên được đánh dấu bằng dấu câu nào?

Bài 6: Khi quan sát cây me, tác giả bài văn sau đã có những liên tưởng thú vị, em hãy gạch dưới câu văn là kết quả của sự liên tưởng thú vị đó:

          Nhìn từ xa, cây me tây đứng sừng sững bên vệ đường như một cây cổ thụ xòe tán lá xum xuê che mát cả một khoảng đất rộng. Đến gần, em càng thấy dáng vóc đồ sộ và vĩ đại của nó. So với những cây phi lao, bạch đàn, xà cừ,... dọc theo vệ đường gần đó thì nó vượt hẳn cả kích thước lẫn bóng che. Mọi người đi qua đây, dù vội vã đến đâu cũng muốn dừng lại mươi lăm phút để tận hưởng cái không khí dìu dịu từ cái phòng “điều hòa nhiệt độ” ngoài trời này và tránh cái nắng tháng ba như đổ lửa của mùa khô.

          Tít trên cao, tán lá xum xuê xòe rộng ra ấy là nơi những chú chích bông, chào mào, sáo sậu, … thỉnh thoảng thường tụ tập về đây dự “hội diễn ca múa nhạc”. Đến màu ra hoa, cài vòm xanh lục khổng lồ này được điểm tô vô vàn những chấm nhỏ li ti màu hồng tím, trông mới tuyệt diệu làm sao! Cứ tưởng vòm lá như một tấm vải hoa sặc sỡ đủ màu, căng phồng lên giữa khoảng trời trong xanh vời vợi.