Họ và tên:
Lớp :
Trường :
PHIẾU HỌC TẬP
Bây giờ em sẽ nêu một vài nét vè tác giả tác phẩm để khi chũng ta trả lời câu hỏi sẽ đễ dàng hơn:
Xuân Quỳnh (1942 - 1988), người làng La Khê, ven thị xã Hà Đông, tỉnh Hà Tây, là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ ca hiện đại Việt Nam. Thơ Xuân Quỳnh trẻ trung, sôi nổi, rất sâu sắc và cũng rất giàu nữ tính. Xuân Quỳnh viết nhiều về những chuyện đời thường giản dị trong gia đình, tình yêu, tình mẹ con,… Thơ bà biểu lộ những rung cảm và khát vọng của một trái tim phụ nữ chân thành, thiết tha và đằm thắm.
Tiếng gà trưa là một bài thơ ngũ ngôn, được Xuân Quỳnh sáng tác vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ . Tiếng gà trưa đã gọi về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu. Từ đó, nó khắc sâu hơn tình yêu đối với đất nước, quê hương.
1.Cảm xúc của nhà thơ được khơi gợi từ sự việc nào ?Theo âm thanh của ‘Tiếng gà trưa’,hãy ghi lại mạch cảm xúc của tác giả trong bài thơ.
Trả lời:
-Cảm hứng được khơi gợi từ sự việc : trên đường hành quân xa, khi dừng chân nghỉ ngơi bên xóm nhỏ, người chiến sĩ nghe thấy tiếng gà nhà ai nhảy ổ.
-Diễn biến mạch cảm xúc : khi nghe thấy tiếng gà trưa => tiếng gà trưa gợi cho người chiến sĩ những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ =>Nỗi nhớ thêm da diết với hình ảnh người bà tần tảo sớm hôm => Nỗi nhớ khắc sâu hình ảnh quê hương, trở thành động lực thôi thúc người chiến sĩ cầm súng lên đường.
2.Từ ‘tiếng gà trưa’,những hình ảnh và kỉ niệm nào của tuổi thơ đã sống dậy một cách cụ thể và xúc động trong tâm trí nhà thơ ? Điều đó giúp em cảm nhận ra những tình cảm nào của người viết ?
Trả lời:
-Những hình ảnh và kỉ niệm tuổi thơ :
-Hình ảnh những con gà mái mơ, mái vàng bên những ổ trứng hồng.
-Kỉ niệm một lần tò mò xem gà đẻ bị bà mắng.
-Hình ảnh người bà soi từng quả trứng cho gà ấp.
-Tiếng gà trưa gợi nhớ những kỉ niệm dấu yêu thời thơ ấu.Những kỉ niệm đó không phai mờ trong tâm hồn người cháy, bởi đó là tình cảm gia đình, ruột thịt, tình cảm quê hương, cội nguồn không thể thiếu được trong mỗi con người.
3.Em cảm nhận được gì về hình tượng người bà và tình cảm bà cháu trong bài thơ ?
Trả lời:
-Hình ảnh người bà :
+Tay bà khum soi trứng, chắt chiu từng quả cho con gà mái ấp.
+Mắng cháu khi xem trộm gà đẻ
+Bà lo lắng, mong sao thời tiết thuận lợi, để cuối năm bán được gà, mua cho cháu bộ quần áo mơi.
=>Bà là người chịu thương, chịu khó, chắt chiu từng niềm vui nho nhỏ trong cuộc sống còn nhiều vất vả, lo toan.
-Tình cảm bà cháu trong bài thơ thật sâu nặng, thắm thiết. Bà thương cháu, luôn chắt chiu, dành dụm cho cháu. Cháu luôn yêu thương, quý trọng và biết ơn bà. Khi xa quê, hình ảnh sâu đậm nhất trong tâm hồn cháu là hình ảnh bà.
4.Về ý nghĩa của bài thơ,có ý kiến cho rằng: Bài thơ là tình cảm bà cháu đằm thắm,sâu lặng.Những cũng có ý kiến nhấn mạnh: Bài thơ là sự hòa diệu giữa tình cảm gia đình,tình cảm bà cháu và tình quê hương.Em tán thành ý kiến nào ? Vì sao ?
Trả lời :
-Em tán thành với cả hai ý kiến.Vì những tình cảm lớn lao được viết một cách dung dị và tự nhiên: yêu tổ quốc ,yêu quê hương,từ tình cảm yêu bà,yêu ‘Tổ trứng tuổi thơ ‘; chiến đấu vì quê hương,xóm làng,vì bà và cả ‘Ổ trứng tuổi thơ ‘.Những hình ảnh đó đã khiến chúng ta tin tình cảm của người cháu trong bài thơ thật là trân thành, mãnh liệt.
5.Theo em, bài thơ có gì đặc sắc, độc đáo về thể thơ, ngôn từ thơ, cách gieo vần, hình ảnh thơ, các biện pháp nghệ thuật ? Những đặc điểm ấy đã góp phần thể hiện thành công tình cảm , cảm xúc của nhà thơ như thế
Trả lời:
-Bài thơ này được viết theo thể ngũ ngôn (5 tiếng) nhưng rất sáng tạo và linh hoạt:
- Thường mỗi khổ trong một bài ngũ ngôn có 4 câu nhưng bài này chỉ có ba khổ 4 câu, các khổ khác có đến 5 hoặc sáu câu, riêng khổ thứ nhất có đến 7 câu.
- Cách gieo vần trong bài thơ cũng rất linh hoạt. Phần lớn vần trong bài thơ là vần cách, có khi không chú trọng đến việc đúng vần mà chỉ cần giữ âm điệu. Mực dù vậy, đọc bài thơ lên nghe vần thấy rất hài hoà trong mạch cảm xúc của tác giả.
- Các câu thơ trong bài đều gồm 5 tiếng, riêng câu thơ Tiếng gà trưa (lặp lại mở đầu các khổ thứ hai, thứ ba, thứ tư và thứ bảy) là chỉ có 3 tiếng. Đây là một cách để Xuân Quỳnh tạo nên điểm nhấn về cảm xúc. Sau mỗi câu thơ Tiếng gà trưa là tác giả lại nhớ về một hình ảnh, một kỉ niệm quen thuộc. Các câu thơ này giữ cho mạch cảm xúc của bài thơ liền mạch, khiến cho những kỉ niệm và hình ảnh thơ luôn da diết, nồng nàn.
B
giúp mik vs ạ
Bài 13 Tiếng gà trưa
Em hãy đọc những câu thơ, bài thơ/ bài hát về bà? Nêu cảm nghĩ về bà của em?
Những bài thơ/ bài hát về bà:
- Bà ơi bà; Bà còng...
- Bài thơ Bếp lửa - Bằng Việt
- Viết cho bà ngoại - Trương Nam Chi;....
Cảm xúc của em về bà: Kính yêu, biết ơn, trân trọng những tình cảm yêu thương của bà ...
TIẾT …Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
I. Đọc và tìm hiểu chung:
- Xuân Quỳnh (1942- 1988), quê Hà Tây( nay là Hà Nội)
- Là nhà thơ n? xuất sắc trong nền thơ hiện đại.
- Dặc điểm: Viết về nh?ng tỏc ph?m gần gũi, bỡnh dị với đời sống gia đỡnh và cuộc sống bỡnh thu?ng, rung cảm, khát vọng của ngưuời phụ n?.
- Tác phẩm chính: Chồi biếc, Hoa dọc chiến hào , Gió Lào cát trắng, Lời ru trên mặt đất, Sân ga chiều em đi …
Tác phẩm cho thiếu nhi: Bầu trời trong quả trứng, Chú gấu trong vòng đu quay, Mùa xuân trên cánh đồng, Vẫn có ông trăng khác…
1. Tỏc gi?:
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
Tìm hiểu bài thơ về:
2. Tìm hiểu chung về văn bản :
Hoàn cảnh sáng tác
Thể thơ
Phương thức biểu đạt
2. Tìm hiểu chung về văn bản :
- H/c ra ®êi bµi thơ: Thêi kì ®Çu kh¸ng chiÕn chèng MÜ, ®ưîc in trong tËp:"Hoa däc chiÕn hµo"
- Thể thơ : Th¬ ngũ ngôn biến thể(có xen c©u th¬ 3 tiÕng)
- PTBĐ: KÓ, t¶, biÓu c¶m.
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
TIẾT 4... Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
* Mạch cảm xúc: Tiếng gà trưa cất lên trên đường hành quân hoài niệm tuổi thơ- tình bà cháu tình yêu quê hương, đất nước. (Từ hiện tại quá khứ hiện tại)
Mạch cảm xúc của bài thơ diễn biến như thế nào? Từ đó xác định bố cục của bài thơ.
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tỡm hi?u van b?n
?Thêi gian vµ kh«ng gian, sự việc nào khơi nguồn cho cảm xúc của cả bài thơ?
- Thời gian: Truưa - trên đưuờng hành quân xa
- Không gian: Xóm nhỏ
- Âm thanh: Tiếng gà nhảy ổ:
"Cục...cục tác cục ta"
Tiếng gà trưa khơi gợi cảm xúc trong tâm hồn người lính trẻ trên đường hành quân.
TIẾT… Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tỡm hi?u van b?n :
1. Ti?ng g� trua khoi g?i c?m xỳc.
.
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục ... cục tác cục ta
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ
+ Buổi trưa yên tĩnh, tiếng gµ nhảy ổ làm khuấy động không gian, khiến mọi người chú ý.
+ Tiếng gà là âm thanh quen thuộc của làng quê, gắn với tuổi thơ tác giả đánh thức những kỉ niệm tuổi thơ, đưa người chiến sÜ sống lại những năm tháng hồn nhiên, tươi đẹp nhất của đời người.
+ Tiếng gà nhảy ổ, cho trứng hồng dự báo điều tốt lành, tạo niềm vui cho người nông dân cần cù chắt chiu.
+ Tiếng gà gợi sự thanh bình
Tại sao trong vô vàn âm thanh làng quê, nhưng người chiến sĩ bị ám ảnh bởi tiếng gà trưa ?
? Cảm giác của tỏc gi? khi nghe tiếng gà truưa bộc lộ nhuư thế nào ? Nhận xét tác dụng BP NT đưuợc sử dụng?
II. Tỡm hi?u van b?n :
1. Ti?ng g� trua khoi g?i c?m xỳc.
TIẾT 49. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
Nghe
Xao động nắng trưa
Bàn chân đỡ mỏi
Gọi về tuổi thơ
ĐiÖp tõ "Nghe“: + NT Èn dô chuyÓn ®æi c¶m gi¸c -> T¸c dông ®em l¹i Ên tưîng tiÕng gµ như ngưng l¹i, lµm xao ®éng kh«ng gian vµ lßng ngưêi, đánh thức kỷ niệm tuổi thơ trong tâm hồn người chiến sĩ trẻ .
TIẾT …... Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tỡm hi?u van b?n
Tiếng gà trua nhuư một b?n nh?c sụi d?ng, một làn gió mát d?u ờm đem lại niềm vui cho con nguười, giúp vơi đi nỗi vất vả và khơi gợi lại nh?ng kỉ niệm tốt lành của tuổi thơ. Qua dú th? hi?n tõm h?n nhạy cảm, mang nặng tỡnh quê huưong....
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tỡm hi?u van b?n
2.Tiếng gà trưua gợi về nh?ng kỉ niệm tuổi thơ.
Kỉ niệm ấu thơ trở về trong cháu với những hình ảnh nào?
Theo em,hình ảnh nào in đậm trong tâm trí tác giả nhất ? Tại sao?
Hình ảnh gần gũi ,thân quen của làng quê
10/20/2021
16
- Gà mái mơ, gà mái vàng
- Ổ rơm hồng những trứng
Hình ảnh bà:
Tay khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
10/20/2021
17
* Nhận xét cách dùng từ của tác giả (chú ý các từ loại)
* Nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh người bà qua đoạn thơ trên?Qua hình ảnh người bà em có suy nghĩ gì về những người phụ nữ Việt Nam
Hình ảnh bà:
Tay khum soi trứng
Dành từng quả chắt chiu
Lo đàn gà toi
Mong trời đừng sương muối
10/20/2021
18
Các động từ, tính từ gợi tả bà là người tần tảo, chắt chiu, yêu thương cháu
Bà là người phụ nữ Việt Nam giàu lòng nhân hậu, giàu đức hy sinh
Tình bà cháu gắn bó sâu đậm,thắm thiết. Tuổi thơ êm đềm, ngọt ngào.
Hình ảnh người cháu:
10/20/2021
19
= > Ngây thơ, đáng yêu và luôn gắn bó với bà, biết ơn bà.
Tình cảm bà cháu gắn bó, yêu thương...Tình yêu bà - tình yêu quê hương, tình yêu đất nước thiết tha nồng ấm.
Nghe bà mắng: Gà đẻ nhìn lang mặt
Lòng dại thơ lo lắng
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tìm hiểu văn bản :
3. Tiếng gà truưa và nh?ng suy ngẫm c?a ngu?i chỏu
Đọc khổ thơ cuối. Nhận xét tình cảm của cháu với bà và với đất nước quê hương qua khổ thơ cuối?
II. Tỡm hi?u van b?n :
3. Tiếng gà trua và nh?ng suy ngẫm c?a ngu?i chỏu
TIẾT . Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
Vì
Tình yêu tổ quốc
xóm làng thân thuộc
bà
Ổ trứng hồng
-> Diệp ng? "Vỡ" nhấn mạnh mục đích chiến đấu cũng nhuư lời thề nguyền c?a chỏu => Tỡnh yêu rộng lớn, sâu sắc d?i v?i gia dỡnh - b� v� quờ huong, d?t nu?c
Tình cảm gia đình đã hoà quyện với tình yêu đất nước trong trái tim người lính
Cháu chiến đấu hôm nay
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tìm hiểu văn bản :
3. Tiếng gà trua và nh?ng suy ngẫm c?a ngu?i chỏu
Bài thơ “Tiếng gà trưa” có gì đặc sắc về nội dung và nghệ thuật?
TIẾT …. Văn bản: TIẾNG GÀ TRƯA - Xuân Quỳnh-
II. Tìm hiểu văn bản :
3. Tiếng gà trua và nh?ng suy ngẫm c?a ngu?i chỏu
IV.Tổng kết:
- Nghệ thuật : Thể thơ ngũ ngôn biến thể với hình ảnh thơ gần gũi, bình dị.
- Nội dung: Kỉ niệm tuổi thơ trong sáng.
Tình bà cháu tha thiết, nồng ấm.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
2. Tình cảm nào được tiếng gà trưa thức dậy qua bài thơ ?
A. Tình yêu làng xóm, quê hương.
B. Tình bà cháu.
C. Tình yêu những con gà mái mơ.
1. B�i tho Tiếng gà trua đưuợc viết chủ yếu theo thể thơ gì?
A. Lục bát
B. Song thất lục bát
C. Bốn chữ
D. Năm chữ
3. Kể lại một kỉ niệm tuổi thơ của em với bà.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc lòng bài thơ.
- Xem lại nội dung đã học.
- Hoàn thiện bài văn kể lại kỉ niệm về bà.
-Chuẩn bị bài Tìm hiểu về điệp ngữ
3.1.Tìm hiểu về điệp ngữ ?
a. Ví dụ:
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ .
Ch¸u chiÕn ®Êu h«m nay
Vì lßng yªu tæ quèc
Vì xãm lµng th©n thuéc
Bµ ¬i, còng vì bµ
Vì tiÕng gµ côc t¸c
Ổ trøng hång tuæi th¬
Xu©n Quúnh
3. ĐIỆP NGỮ
Em hãy cho biết trong hai khổ thơ, từ ngữ nào được lặp lại?
Việc lặp lại như vậy có tác dụng gì?
3.1.Tìm hiểu về điệp ngữ ?
a. Ví dụ:
Trên đường hành quân xa
Dừng chân bên xóm nhỏ
Tiếng gà ai nhảy ổ:
“Cục…cục tác cục ta”
Nghe xao động nắng trưa
Nghe bàn chân đỡ mỏi
Nghe gọi về tuổi thơ .
Ch¸u chiÕn ®Êu h«m nay
Vì lßng yªu tæ quèc
Vì xãm lµng th©n thuéc
Bµ ¬i, còng vì bµ
Vì tiÕng gµ côc t¸c
Ổ trøng hång tuæi th¬
Xu©n Quúnh
- Từ “vì”: lặp 4 lần → nhấn mạnh nguyên nhân chiến đấu của người chiến sĩ
- Từ “nghe” : lặp 3 lần → nhấn mạnh những cảm xúc khi nghe tiếng gà trưa.
Từ : “nghe”, “vì” được lặp lại như trên gọi là điệp ngữ .
3. ĐIỆP NGỮ
b. Kết luận:
Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ.
3.2.Các dạng điệp ngữ
Hãy nối các dạng điệp ngữ sau với các ví dụ minh họa em cho là phù hợp?
3.2.Các dạng điệp ngữ
C.2.Luyện tập về điệp ngữ.
Bài tập a:
Người ta đi cấy lấy công,
Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.
Trông trời, trông đất, trông mây,
Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm
Trông cho chân cứng đá mềm,
Trời êm, biển lặng mới yên tấm lòng.
(Ca dao)
Đi cấy: 2 lần; trông: 9 lần
Nhấn mạnh sự vất vả, nỗi lo lắng và hy vọng của người nông dân.
Tìm điệp ngữ trong văn bản trên và nêu giá trị biểu đạt của nó ?
Bài tập b.1.Tìm và xác định dạng điệp ngữ trong các trường hợp sau:
Tiếng suối trong như tiếng hát xa,
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
(Hồ Chí Minh - Cảnh khuya)
- Điệp ngữ chuyển tiếp (ĐN vòng): lặp từ ngữ cuối câu trước và đầu câu sau
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.
Vậy mà giờ đây ,anh em tôi sắp phải xa nhau.Có thể sẽ xa nhau mãi mãi.Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ.Một giấc mơ thôi.
(Khánh Hoài)
- Xa nhau: lặp 2 lần Điệp ngữ cách quãng.
- Một giấc mơ: lặp 2 lần: Điệp ngữ chuyển tiếp.
Bài tập 2.b.
Vậy mà giờ đây ,anh em tôi sắp phải xa nhau.Có thể sẽ xa nhau mãi mãi.Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ.Một giấc mơ thôi.
(Khánh Hoài)
4. Tìm hiểu về thơ lục bát
a. Đọc những thông tin sau.
Lục bát là thể thơ độc đáo của văn học Việt Nam.
Luật...