a) Vị trí địa lí

- Nước Việt Nam nằm ở phía rìa đông của bán đảo Đông Dương, gần trung tâm của khu vực Đông Nam Á.

- Trên đất liền:

+ Phía Bắc giáp Trung Quốc.

+ Phía Tây giáp Lào và Campuchia.

+ Phía Đông và phía Nam giáp biển Đông.

- Vùng biển nước ta tiếp giáp với vùng biển các nước Trung Quốc, Campuchia, Philippin, Malaixia, Brunây, Inđônêxia, Thái Lan.

- Hệ tọa độ địa lí:

+ Phần đất liền:

   ● Điểm cực Bắc ở vĩ độ 23^o23’B tại xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang.

   ● Điểm cực Nam ở vĩ độ 8^o34’B tại xã Đất Mũi, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau.

   ● Điểm cực Tây ở kinh độ 102^o09’Đ tại xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên.

   ● Điểm cực Đông nằm ở kinh độ 109^o24’Đ tại xã Vạn Thạnh, huyện Vạn Ninh, tỉnh Khánh Hòa.

Trên vùng biển, hệ tọa độ địa lí của nước ta còn kéo dài với khoảng vĩ độ 6^o50’B và từ khoảng kinh độ 101^o Đ đến 117^o20’Đ tại Biển Đông.

- Kinh tuyến 105^o Đ chạy qua lãnh thổ nước ta nên đại bộ phận lãnh thổ nằm trong khu vực múi giờ thứ 7.

b)Phạm vi lãnh thổ

Bao gồm vùng đất, vùng biển và vùng trời.

- Vùng đất : gồm toàn bộ phần đất liền và các hải đảo, có tổng diện tích là 331 212 km².

- Vùng biển của nước ta bao gồm: nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền về kinh tế có diện tích khoảng 1 triêu km² và thềm lục địa.

- Vùng trời Việt Nam là không gian bao trùm lên trên lãnh thổ nước ta; trên đất liền được xác định bằng các đường biên giới, trên biển là ranh giới bên ngoài của lãnh hải và không gian của các đảo.

THAM KHẢO :

Vùng đất

- Diện tích đất tự nhiên nước ta (bao gồm đất liền và hải đảo) là 331 212 km².

- Các điểm cực trên đất liền:

 b. Vùng biển

- Phần biển Việt Nam có diện tích khoảng 1 triệu km².

- Các đảo xa nhất về phía Đông của Việt Nam thuộc quần đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng) và Trường Sa (Khánh Hòa).

c. Vùng trời

- Là khoảng không gian bao trùm lên lãnh thổ nước ta.

- Trên đất liền được xác định bằng các đường biên giới, trên biển là ranh giới bên ngoài của lãnh hải và không gian của các đảo.

d. Đặc điểm của vị trí địa lí Việt Nam về mặt tự nhiên

- Vị trí nội chí tuyến.

- Vị trí gần trung tâm khu vực Đông Nam Á.

- Vị trí cầu nối giữa đất liền và biển, giữa các nước Đông Nam Á đất liền và Đông Nam Á hải đảo.

- Vị trí tiếp xúc của các luồng gió mùa và các luồng sinh vật.

=> Ý nghĩa của vị trí địa lí nước ta

- Về mặt tự nhiên:

+ Quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta là mang tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm.

+ Nước ta nằm ở vị trí tiếp giáp giữa lục địa và đại dương, liền kề với vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và vành đai sinh khoáng Địa Trung Hải, trên đường di lưu và di cư của nhiều loài động, thực vật nên có tài nguyên khoáng sản và tài nguyên sinh vật vô cùng phong phú.

+ Vị trí và hình thể đã tạo nên sự phân hóa đa dạng của tự nhiên giữa miền Bắc với miền Nam, giữa miền núi với đồng bằng, ven biển, hải đảo, hình thành các vùng tự nhiên khác nhau.

+ Nước ta nằm trong vùng có nhiều thiên tai: bão, lũ lụt, hạn hán,...

- Về mặt kinh tế - xã hội:

+ Tạo điều kiện giao lưu thuận lợi với các nước trong và ngoài khu vực.

+ Thuận lợi cho nước ta chung sống hòa bình, hợp tác hữu nghị và cùng phát triển với các nước láng giềng và các nước trong khu vực Đông Nam Á.

Đặc điểm lãnh thổ

a. Phần đất liền

- Kéo dài theo chiều Bắc - Nam tới 1650 km.

- Đường bờ biển uốn cong hình chữ S, dài 3260 km.

b. Phần biển Đông

- Phần Biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam mở rộng về phía đông và đông nam.

- Trên biển nước ta có nhiều đảo và quần đảo.

- Điểm cực Bắc phần đất liền của châu Á là mũi Sê-li-u-xkin- nằm trên vĩ độ 77o44B.

- Điểm cực Nam phần đất liền của châu Á là mũi Pi-ai nằm ở phía Nam bán đảo Ma-lắc-ca ở vĩ độ 1o16B.

- Châu Á tiếp giáp với các đại dương: Bắc Băng Dương, Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương.

- Châu Á tiếp giáp với các châu lục: châu Âu, châu Phi.

- Chiều dài từ đểm cực Bắc đến điểm cực Nam là 8500km. Chiều rộng từ bời Tây sang bờ Đông nơi lãnh thổ mở rộng nhất 9200km.

- Dựa vào bản đồ hành chính để tìm vị trí hoặc thành phố nơi em đang sống.

- Xác định vị trí, tọa độ các điểm cực Bắc, cực Nam, cực Đông, cực Tây của lãnh thổ phần đất liền nước ta:

- Lập bảng thống kê theo mẫu sau:

Trả lời:

- Điểm cực Bắc phần đất liền của châu Á là mũi Sê-li-u-xki, nằm trên vĩ độ \(77^044'\)B.

- Điểm cực Nam phần đất liền của châu Á là mũi Pi-ai nằm ở phía Nam bán đảo Ma-lắc-ca, nằm trên vĩ độ \(1^016'\)B.

- Châu Á tiếp giáp với các châu lục: Châu Âu và Châu Phi.

- Châu Á là châu lục rộng nhất thế giới. Diện tích phần đất liền khoảng 41,5 triệu \(km^2\), nếu tính cả các đảo phụ thuộc thì rộng khoảng 44,4 triệu \(km^2\); chiều dài từ Bắc đến Nam là 8500 km, rộng từ bờ Tây sang bờ Đông nơi lãnh thổ mở rộng nhất là 9200 km.

Dựa vào hình 1.2, chúng ta có thể thấy :
- Châu Á có nhiều hệ thống núi, sơn nguyên cao, đồ sộ và nhiều đồng bằng rộng bậc nhất thế giới.
- Các dãy núi chạy theo hai hướng chính : đông - tây hoặc gần đông - tây và bắc - nam hoặc gần bắc - nam làm cho địa hình bị chia cắt rất phức tạp.
- Các núi và sơn nguyên cao tập trung chủ yếu ở vùng trung tâm. Trên các núi cao có băng hà bao phủ quanh năm.

c

C

Lãnh thổ Châu Á có chiều dài từ điểm cực Bắc đến điểm cực Nam so với chiều
dài từ bờ Đông sang bờ Tây (nơi rộng nhất) là:
A. Chiều dài Bắc -Nam lớn hơn chiều rộng Đông -Tây.
B. Chiều dài Bắc -Nam nhỏ hơn chiều rộng Đông -Tây.
C. Chiều dài Bắc -Nam gần bằng chiều rộng Đông -Tây.
D. Chiều dài Bắc -Nam nhỏ bằng nửa chiều rộng Đông -Tây.

 Lãnh thổ Châu Á có chiều dài từ điểm cực Bắc đến điểm cực Nam so với chiều
dài từ bờ Đông sang bờ Tây (nơi rộng nhất) là:
A. Chiều dài Bắc -Nam lớn hơn chiều rộng Đông -Tây.
B. Chiều dài Bắc -Nam nhỏ hơn chiều rộng Đông -Tây.
C. Chiều dài Bắc -Nam gần bằng chiều rộng Đông -Tây.
D. Chiều dài Bắc -Nam nhỏ bằng nửa chiều rộng Đông -Tây.

• Sự kiện lịch sử: ASEAN được thành lập vào ngày 8 tháng 8 năm 1967 tại Bangkok, Thái Lan, với việc ký kết Tuyên Bố Bangkok .
• Các thành viên sáng lập: Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan.
• Mở rộng: Sau đó, các nước Brunei, Việt Nam, Lào, Myanmar và Campuchia đã gia nhập, nâng tổng số thành viên hiện nay lên 10 nước.

• Thúc đẩy tăng trưởng kinh tế: Tăng cường phát triển kinh tế, xã hội và văn hóa trong khu vực.
• Bảo đảm hòa bình và ổn định: Duy trì hòa bình và ổn định khu vực thông qua tôn trọng công lý và pháp quyền trong quan hệ giữa các nước.
• Giải thích xung đột: Thúc đẩy hợp tác và hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề thuộc lĩnh vực kinh tế, xã hội, văn hóa, kỹ thuật, khoa học và hành chính.

• Tôn trọng chủ quyền: Tôn trọng chủ quyền, bình đẳng và toàn lãnh thổ của tất cả các thành viên quốc gia.
• Không thể in công việc nội bộ: Không thể in công việc nội bộ của nhau.
• Giải quyết hòa bình: quyết định các bất đồng và tranh chấp bằng hòa giải giải bình bình.

• Vị trí địa lí: Nằm ở trung tâm khu vực Đông Nam Á, trên bán đảo Đông Dương.
• Phạm vi lãnh thổ: Bao gồm các vùng đất liền, quần đảo, quần đảo và vùng biển, thềm lục địa của Việt Nam.
• Hình dạng lãnh thổ: Lãnh thổ Việt Nam có dạng kéo dài theo chiều Bắc - Nam.

• Vị trí địa lý:
• • Yếu tố ảnh hưởng xấu: Vị trí địa lý đóng vai trò quan trọng trong công việc hình thành các đặc tính tự nhiên và văn hóa của Việt Nam.
  • Chuyển tiếp: Việt Nam có vị trí chuyển tiếp giữa các khu vực Đông Nam Á, đóng vai trò kết nối quan trọng.
  • Giao lưu: Có nhiều cơ hội để giao lưu, hợp tác kinh tế và văn hóa với các nước láng giềng trong khu vực.
• Hình dạng lãnh thổ:
• • Ảnh hưởng: Hình dạng kéo dài và thu gọn theo chiều Bắc - Ảnh hưởng đến sự phân hủy đa dạng về tự nhiên.
  • Sự kiện hóa học: Kéo dài theo chiều Bắc - Nam tạo nên sự phân hóa đa dạng về khí hậu, địa hình và cảnh quan trên lãnh thổ.
  • Tạo đa dạng: Hình này tạo nên đa dạng trong cảnh quan thiên nhiên, từ vùng núi phía Bắc đến vùng đồng bằng phía Nam.
• Ý nghĩa chung: Vị trí địa lý và hình dạng lãnh thổ Việt Nam có ảnh hưởng sâu sắc đến công việc hình thành đặc tự nhiên, văn hóa và mối quan hệ với các quốc gia lân cận.

Câu 1:

(tham khảo)

Câu 2 :

a) Về tự nhiên:

- Vị trí địa lí quy định đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nước ta mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa.

+ Tính nhiệt đới: do nước ta nằm hoàn toàn trong vùng nhiệt đới bán cầu Bắc nên nhận được lượng nhiệt lớn.

+ Tính ẩm: do tiếp giáp biển Đông - nguồn dự trữ nhiệt ẩm dồi dào, đã làm cho thiên nhiên nước ta mang tính hải dương, lượng mưa và độ ẩm lớn, thiên nhiên giàu sức sống.

+ Gió mùa: nước ta nằm trong vùng hoạt động của gió Tín Phong và gió mùa châu Á điển hình nên khí hậu có hai mùa rõ rệt.

- Việt Nam nằm ở vị trí tiếp giáp giữa lục địa và đại dương, liền kề vành đai sinh khoáng Thái Bình Dương và Địa Trung Hải, trên đường di cư, di lưu của nhiều loài động thực vật ⟶ tài nguyên khoáng sản và sinh vật phong phú.

- Vị trí địa lí kết hợp hình dạng lãnh thổ làm cho thiên nhiên nước ta phân hóa đa dạng theo chiều Bắc – Nam, Đông – Tây, theo độ cao, theo mùa.

- Nước ta nằm trong vùng chịu ảnh hưởng nhiều thiên tai (bão, lũ, hạn hán... xảy ra hằng năm) gây nhiều thiệt hại về người và tài sản

b) Về kinh tế, văn hóa - xã hội, quốc phòng:

- Kinh tế:

+ Vị trí nước ta nằm trên ngã tư đường hàng hải, hàng không quốc tế, với các tuyến đường bộ, đường sắt xuyên Á ⟶ tạo điều kiện giao lưu với các nước trong khu vực và thế giới.

+ Là cửa ngõ ra biển của Lào, Đông Bắc Campuchia và Thái Lan, Tây Nam Trung Quốc.

+ Nằm trong khu vực có nền kinh tế phát triển sôi động, là điều kiện để hội nhập, hợp tác, chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm quản lý...với các nước.

⟹ Vị trí địa lí thuận lợi của nước ta có ý nghĩa rất quan trọng trong việc phát triển các ngành kinh tế, các vùng lãnh thổ, tạo điều kiện thực hiện chính sách mở cửa, hội nhập, thu hút vốn đầu tư nước ngoài

- Văn hóa – xã hội: có nhiều nét tương đồng về lịch sử, văn hóa – xã hội với các quốc gia trong khu vực ⟶ tạo điều kiện chung sống hòa bình, hợp tác hữu nghị và cùng phát triển với các nước láng giềng và các nước trong khu vực Đông Nam Á.

- An ninh - quốc phòng: nước ta nằm ở vị trí đặc biệt quan trọng ở khu vực Đông Nam Á, khu vực năng động, nhạy cảm với những biến động chính trị trên thế giới. Biển Đông là một hướng chiến lược quan trọng trong công cuộc xây dựng, phát triển kinh tế và bảo vệ đất nước.

Câu 3 :

Từ bắc xuống nam trải dài 15 độ vĩ tuyến.

Từ tây sang đông rộng 7 kinh độ.

Câu 4 :

Nơi hẹp nhất nước ta chưa đầy 50 km và ở Quảng Bình.