“Tôi như trẻ nhỏ ngồi bên hiên nhà, chờ xem thế kỷ tàn phai/ Tôi như trẻ nhỏ, tìm nơi nương tựa, mà sao vẫn cứ lạc loài…”Đã có những ngày tôi để tuổi trẻ của mình chán nản và tuyệt vọng đến như thế khi tôi nhận ra “Ai cũng có mắt nhưng ít người có khả năng nhìn thấu suốt” ( Machiavelli). Thượng Đế ban cho con người đôi mắt ở phía trước để thấu tỏ bản chất của sự việc. Có thể nói, đôi mắt là kim chỉ nam để định hướng con người đi đến tận cùng của sự thật. Nhưng đáng tiếc không phải ai cũng có thể dùng mắt để phân định thấu suốt cuộc sống muôn hình vạn trạng. Có ai đó từng nói rằng cuộc đời giống như một khối rubik, mỗi lần xoay mặt, màu sắc giao thoa sẽ tạo nên hình hài sống mới. Có lẽ vì thế, cái thật lẫn trong cái giả dối, hạnh phúc nhuốm cả cái đắng cay, đen trắng không thể tách biệt. Muôn mặt, khó hiểu, đầy khuất lấp; đa đoan, đa sự, lắm truân chuyên là những tính chất không thể đảo ngược vốn có của tạo hoá. Vì vậy, không phải ai sở hữu một “đôi mắt” cũng có thể nhìn thấu hồng trần với muôn vàn biến thiên khó đoán. Đơn cử như câu chuyện của người nghệ sĩ Phùng trong “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu. Phùng là người nghệ sĩ cũng là người lính đi ra từ chiến tranh, kinh nghiệm sống dày dặn nhưng cũng phải chịu thua trước sự đa đoan của cuộc sống, đa sự của đời người. Anh cũng chỉ dừng lại đánh giá bên ngoài sự vật là chiếc thuyền ngư phủ tuyệt đẹp nhưng lại quên mất việc hướng tầm mắt của mình để “thấu suốt” bản chất đằng sau bức ảnh. Và câu chuyện “Chiếc thuyền ngoài xa” cũng đã đưa vào tim tôi ánh sáng, tìm ra hướng đi để học cách nắm bắt cuộc đời. Antoine de Saint Exupéry từng viết như một sẻ chia” Những thứ đẹp đẽ nhất trên thế giới này không thể chạm vào được. Chúng chỉ có thể cảm nhận bằng trái tim”. Bởi đôi mắt sẽ bất lực trước những điều cốt tử, còn trái tim luôn là ngọn lửa đến chân lý đích thực. Nếu lòng cứ mãi chật chội, sao đôi mắt có thể nhìn ra biển lớn. Nếu trái tim mãi dung chứa mầm mống vị kỷ, sao ta có thể nhìn hết tảng băng trôi ba phần nổi, bảy phần chìm ở trước mắt. Thấu suốt là khả năng rất quan trọng định đoạt kết quả của một quá trình. Với một tầm nhìn ngắn, ta chỉ thấy lợi ích trước mắt. Với một tầm nhìn vươn ra không gian khoáng đạt, ta thấy hơn cả lợi ích còn là tiếng tăm và sự ngưỡng vọng từ những người khác. Vì thế, hãy để trái tim thấu hiểu thế giới này. Dùng con tim cháy bỏng để cảm nhận từng góc cạnh của thế giới để thấy chiều sâu của sự việc không chỉ là chiều rộng bằng cái nhìn hời hợi. Song tôi không phủ nhận vai trò của đôi mắt trong khả năng thấu suốt. Đôi mắt giúp chúng ta đánh giá sự vật hiện tượng ban đầu để lý trí trở thành dây cương đưa quyết định của con tim đi trên con đường đúng đắn. Trong thần thoại Hy Lạp, thần Zeus, Hera, Apollo và các vị thần khác đều chịu khuất phục trước quyền năng bao trùm lên tất cả đó là Số phận. Nhưng ngày hôm nay, có lẽ khả năng thấu suốt bằng trái tim sẽ giúp con người thoát khỏi quyền uy ấy. Đừng thất vọng khi đôi mắt không thể thấu tỏ đến tận cùng, hãy tin con tim - ngọn lửa bên trong bạn sẽ dẫn lối.