Đọc văn bản sau:
XUÂN ĐẾN GẦN
(Trích)
Lất phất vài giọt mưa xuân
Tự nhiên thấy lòng dịu nhẹ
Có phải ngày tháng xoay vần
Đất trời ngân lên khe khẽ
Xuân về trên từng nhành lá
Nắng trải một vạt vàng tươi
Cúc nhà ai vừa mới nở
Xinh xinh như đoá môi cười
Chợ phiên những ngày giáp Tết
Dập dìu kẻ bán người mua
Chuối xanh, lá dong, gạo nếp
Nén hương thơm một góc chùa
[...]
Tết này em làm dâu mẹ
Ngọt ngào mái ấm tình thân
Những ngày cuối năm tất bật
Kìa em, xuân đã đến gần...
(Nguyễn Ánh Nguyệt, Xuân đến gần, Tạp chí Văn nghệ Đất Tổ, số 517 + 518 + 519 (1 + 2/2026))
Thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5.
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định thể thơ của văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Chỉ ra 02 hình ảnh trong đoạn trích báo hiệu mùa xuân đang về.
Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong khổ thơ đầu tiên.
Câu 4 (1,0 điểm). Không khí chợ phiên những ngày giáp Tết được thể hiện qua những hình ảnh nào? Từ đó, anh/ chị có suy nghĩ gì về vẻ đẹp của không khí Tết quê nhà?
Câu 5 (1,0 điểm). Từ nội dung của đoạn trích, anh/ chị rút ra được bài học gì? (Trình bày ngắn gọn khoảng 5 − 7 dòng)
Câu 1 :
Thể thơ năm chữ
Câu 2 :
Lất phất vài giọt mưa xuân
Xuân về trên từng nhánh lá / Nắng trải một vạt vàng tươi
Câu 3 :
Khổ thơ đầu:
Lất phất vài giọt mưa xuân
Tự nhiên thấy lòng dịu nhẹ
Có phải ngày tháng xoay vần
Đất trời ngân lên khe khẽ
Biện pháp tu từ: Nhân hóa ("đất trời ngân lên khe khẽ") kết hợp với từ láy ("lất phất", "khe khẽ").
Tác dụng:
Giúp hình ảnh thiên nhiên trở nên sinh động, có hồn như một cơ thể sống đang chuyển mình chào đón mùa xuân.
Diễn tả cảm giác tinh tế, sự xao xuyến, nhẹ nhàng và tràn đầy hy vọng của nhân vật trữ tình trước thời khắc giao mùa.
Câu 4 :
Những hình ảnh thể hiện không khí chợ phiên giáp Tết:
Dập dìu kẻ bán người mua
Chuối xanh, lá dong, gạo nếp
Nén hương thơm một góc chùa
Suy nghĩ về vẻ đẹp không khí Tết quê nhà:
Không khí Tết quê nhà hiện lên vô cùng nhộn nhịp, ấm áp, đậm đà bản sắc văn hóa truyền thống (với những sản vật quen thuộc như lá dong, gạo nếp, nén hương trầm).
Đó là nét đẹp sum vầy, là hồn quê gắn bó thiêng liêng trong tâm hồn mỗi người con xa xứ, khơi gợi
Câu 5 :
Từ đoạn trích, chúng ta rút ra bài học về lối sống trân trọng thiên nhiên, biết lắng nghe và tận hưởng những khoảnh khắc bình dị của cuộc sống.
Đồng thời, bài học nhắc nhở mỗi người cần biết yêu thương gia đình, trân quý những giá trị truyền thống tốt đẹp và tình cảm ấm áp trong mái ấm tình thân. Sự gắn bó với quê hương, gia đình chính là điểm tựa tinh thần vững chắc cho mỗi người trong hành trình cuộc sống.
Câu 1. Văn bản được viết theo thể thơ sáu chữ.
Câu 2.
– Học sinh chỉ ra được 02 hình ảnh trong đoạn trích báo hiệu mùa xuân đang về.
– Một số hình ảnh trong đoạn trích báo hiệu mùa xuân đang về: "vài giọt mưa xuân", "Cúc nhà ai vừa mới nở", "Chợ phiên những ngày giáp Tết",...
Câu 3.
– Biện pháp tu từ: Nhân hoá ("Đất trời ngân lên khe khẽ").
– Tác dụng:
+ Về mặt hình thức: Làm cho đất trời trở nên có hồn, tạo cách diễn đạt mềm mại, giàu chất thơ.
+ Về mặt nội dung: Gợi bước chuyển nhẹ nhàng của thời gian và sự lan toả tinh tế của mùa xuân; đồng thời thể hiện tâm hồn nhạy cảm, dễ rung động của nhân vật trữ tình.
Câu 4.
– Chợ Tết hiện lên qua cảnh "dập dìu kẻ bán người mua", cùng những sản vật quen thuộc như "chuối xanh, lá dong, gạo nếp" và "nén hương thơm một góc chùa".
– Học sinh trình bày suy nghĩ về vẻ đẹp của không khí Tết quê nhà. Gợi ý trả lời:
+ Không khí Tết quê nhà mang vẻ đẹp rộn ràng mà ấm áp, bởi đó là lúc con người tạm gác những bộn bề thường nhật để cùng chuẩn bị, chờ đón năm mới và hướng về những người thân yêu. Tết luôn là khoảng thời gian quý báu gắn kết cộng đồng, gia đình và quê hương.
+ Tết còn đẹp bởi những giá trị văn hoá truyền thống được gìn giữ qua các sản vật, phong tục và không gian quen thuộc như "chuối xanh, lá dong, gạo nếp", "nén hương thơm một góc chùa". Vì thế, không khí Tết không chỉ đem đến niềm vui mà còn giúp mỗi người nhớ về cội nguồn, trân trọng bản sắc quê hương.
Câu 5
Từ nội dung của đoạn trích bài học em rút ra sâu sắc là sự biết ơn và trân trọng những giá trị bình dị cuộc sống xung quanh. Cuộc sống không chỉ là những thứ lo toan, tất bật mà còn chứa đựng niềm vui từ những điều vô cùng nhỏ bé như 1 lá hoa mới như 1 cành hoa mở , hay không khí xôn xao của chợ phiên ngày tết. Bên cạnh đó bài học về tình yêu thương gia đình cũng được các khắc họa thật ấm áp. Tết chính là mọi dịp để mỗi người hướng về cội nguồn vun đắp và giữ gìn những khoảnh khắc sum vầy bên người thân . Vì vậy chúng ta cần phải biết sống chậm lại tận hưởng về thiên nhiên quê hương với thiên nhiên và sự tận tụy với gia đình