Đọc văn bản và thực hiện yêu cầu từ 1 đến 5.
CÁI ĐẸP TRONG TRUYỆN NGẮN MUỐI CỦA RỪNG CỦA NGUYỄN HUY THIỆP
[…] Trước hết là sự thức tỉnh của nhân vật trước vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên.
Truyện mở đầu bằng khung cảnh thiên nhiên “vừa trang trọng, vừa tình cảm”: “Cây cối nhú lộc non.”, “Rừng xanh ngắt và ẩm ướt.”. Và cái nhã thú của người kể chuyện “được đi trong rừng, chân dẫm lên lớp lá ải mục, hít thở không khí trong lọc, thỉnh thoảng lại được thót mình bởi một giọt nước trên cây rỏ xuống vai trần”. Chỉ cần ba câu văn ngắn gọn, người kể chuyện đã gợi cho người đọc một không gian rất gần gũi, thân thuộc với con người. Thế nhưng không gian ấy dường như đối lập với suy nghĩ của ông Diểu, nhân vật chính trong truyện.
Đọc truyện, người đọc không khỏi ám ảnh cảnh đi săn của ông Diểu. Khi thiên nhiên căng tràn sức sống, xanh tươi, mưa xuân ấm áp, rừng ẩm ướt cũng là thời điểm ông Diểu chọn đi săn và xem đó là cái thú đáng sống. […] Xưa nay, con người luôn có khát vọng chinh phục thiên nhiên, bắt thiên nhiên phục vụ cho con người, khẳng định sức mạnh và lòng quả cảm của con người. Thế nhưng tàn sát, hủy hoại thiên nhiên ấy lại là tội lỗi. Tiếng gọi buồn thảm, đau đớn của khỉ đực, tiếng rú thê thảm của khỉ con dưới vực sâu xoáy vào lòng người đọc tiếng gọi của rừng sâu, ám ảnh người đi săn. Điều đáng quý, nhà văn đã để cho nhân vật tự nhận thức vẻ đẹp bình dị của thiên nhiên qua dòng tâm trạng của nhân vật. […] Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quít của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con đã đánh thức ông: “Ông Diểu sợ hãi run lên.”, “Chân tay ông rủn ra, giống cảm giác như người vừa mới làm xong việc nặng.”. Nhận ra thiên nhiên giản dị và đẹp cũng là lúc ông ý thức được hành động vừa làm điều ác của chính mình. Rõ ràng cái đẹp của thiên nhiên không chỉ đánh thức mĩ quan mà còn khơi dậy nhận thức, suy nghĩ tích cực của ông Diểu về vẻ đẹp của chính nó.
Vẻ đẹp của sự hướng thiện
Đi săn vào một ngày xuân đối với ông Diểu là điều đáng sống, là cơ hội để ông Diểu “khoe” cái sự dẻo dai, nhanh nhẹn và lòng dũng cảm của mình ở tuổi sáu mươi. Thế nhưng khi hạ gục được con mồi, ông Diểu lại hoảng sợ nghĩ mình đang làm điều ác. Chứng kiến sự hoảng loạn của đàn khỉ, khỉ cái liều mạng quay lại cứu khỉ đực ông Diểu day dứt: “Ông sẽ chết trước hai năm nếu bắn khỉ cái.”. Ông Diểu đã tha cho khỉ cái vì sự cuồng nhiệt hi sinh, bởi lòng cao thượng của nó. Gặp lại con khỉ đực ông vừa mới bắn đang nằm trên ngọn đá phẳng lì và khá chông chênh, nhìn khỉ đực bị thương giương ánh mắt cầu khẩn về phía mình, ông Diểu thương hại vơ nắm cỏ Lào vò nát, nhai kĩ đắp vết thương, cởi quần lót bó vết thương cho khỉ đực. Ông Diểu vừa bế khỉ đực vừa tìm đường xuống núi với ý nghĩ sẽ bắt con khỉ đực về, mặc cho ông phải bỏ lại quần áo. Nhưng khi thấy khỉ cái lẽo đẽo đằng sau, lầm lũi xuyên rừng, ông Diểu thấy lòng buồn tê tái, sống mũi cay cay. Ông đã quyết định phóng sinh khỉ đực, rẽ sang lối đi khác. Điều gì đã khiến nhân vật hướng thiện nếu không phải là tình yêu? Cái đẹp của thiên nhiên có khả năng gợi cho nhân vật thấy được bản chất của chính mình nơi thiên nhiên, gợi cho nhân vật những rung cảm trước tạo vật và ý thức trách nhiệm của mình trước thiên nhiên. Hành động tha cho khỉ cái, phóng sinh khỉ đực của ông Diểu là minh chứng cho sự hướng thiện, tình yêu đối với thiên nhiên và tình yêu cuộc sống của nhân vật.
Cái đẹp hài hòa giữa thiên nhiên và con người
Truyện kết thúc bằng hình ảnh ông Diểu trở về nhà qua lối đi khác: “Lối đi đầy bụi gai, nhưng loài hoa tử huyền nhiều không kể xiết.”, “Hoa tử huyền màu trắng, vị mặn, nhỏ như đầu tăm ba chục năm kết muối một lần, điềm báo may mắn, đất nước thanh bình.”. Lối đi khác mang ý nghĩa biểu tượng cho sự thay đổi nhận thức và hành động của nhân vật. Loài hoa tử huyền mang ý nghĩa biểu tượng cho những điều tốt đẹp. Một người như ông Diểu khao khát chinh phục tự nhiên, ý thức được vẻ đẹp của thiên nhiên, có tấm lòng hướng thiện sẽ đón nhận những điều tốt lành trong cuộc đời.
Khép lại trang truyện “Muối của rừng” (Nguyễn Huy Thiệp) người đọc không còn ám ảnh bởi cảnh đi săn của ông Diểu mà chỉ thấy quá trình thay đổi nhận thức và vẻ đẹp trong tâm hồn của của nhân vật yêu thiên nhiên, hướng thiện, có niềm tin vào những điều tốt đẹp. Vẻ đẹp trong tâm hồn ông Diểu xét cho cùng cũng là vẻ đẹp trong tâm hồn người kể chuyện. Đó cũng là ý nghĩa vẻ đẹp trong truyện ngắn “Muối của rừng”.
(Chu Thị Hảo, đăng trên taodan.com.vn, bài đăng ngày 18/9/2024)
Câu 1. Xác định luận đề của văn bản trên.
Câu 2. Dẫn ra một câu văn thể hiện rõ tính khẳng định trong văn bản.
Câu 3. Nhận xét về mối quan hệ giữa nội dung và nhan đề của văn bản.
Câu 4. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê được sử dụng trong câu văn sau: Sự đa dạng của các loài muông thú: chim xanh, gà rừng, khỉ, sự hùng vĩ của núi non, hang động, sự tĩnh lặng của rừng xanh, sự quấn quít của ba con khỉ đối lập với tiếng súng săn dữ dội, tiếng kêu buồn thảm của khỉ đực, tiếng rú kinh hoàng của khỉ con đã đánh thức ông.
Câu 5. Phân tích, đánh giá mục đích, quan điểm và tình cảm của người viết qua văn bản.
câu 1:
Đoạn trích trong Văn tế thập loại chúng sinh của Nguyễn Du thể hiện sâu sắc giá trị nhân đạo và tài năng nghệ thuật đặc sắc của đại thi hào. Về nội dung, tác giả đã khắc họa hàng loạt kiếp người bất hạnh trong xã hội phong kiến: người lính chết nơi chiến trận, người phụ nữ lỡ làng, kẻ hành khất không nơi nương tựa. Dù xuất thân và hoàn cảnh khác nhau, họ đều chung số phận đau khổ, bị cuộc đời vùi dập. Qua đó, Nguyễn Du bày tỏ niềm xót thương chân thành đối với con người, đặc biệt là những thân phận nhỏ bé, bị lãng quên. Về nghệ thuật, đoạn trích gây ấn tượng bởi thể thơ song thất lục bát giàu nhạc điệu, giọng điệu ai oán, thống thiết. Việc sử dụng nhiều từ láy gợi hình, gợi cảm như “lập lòe”, “văng vẳng” đã khắc họa không gian u tối, tăng sức ám ảnh cho bức tranh về cõi âm. Ngôn ngữ bình dị nhưng giàu giá trị biểu cảm góp phần làm nổi bật tư tưởng nhân đạo sâu sắc của tác phẩm, khẳng định tấm lòng yêu thương con người của Nguyễn Du.
câu 2:
Trong những năm gần đây, thế hệ gen Z thường xuyên bị gắn với nhiều định kiến tiêu cực như: sống thực dụng, lười biếng, thiếu kiên trì, làm việc “nhảy việc”, đề cao cái tôi và lệ thuộc mạng xã hội. Những nhận xét ấy xuất hiện dày đặc trên truyền thông và trong các cuộc trò chuyện giữa các thế hệ. Tuy nhiên, nhìn từ góc độ người trẻ, những định kiến đó vừa có phần đúng, vừa mang tính quy chụp và chưa phản ánh đầy đủ bản chất của gen Z.
Trước hết, cần thừa nhận rằng một bộ phận gen Z tồn tại những biểu hiện đáng lo ngại: dễ nản, thiếu định hướng lâu dài, quá coi trọng cảm xúc cá nhân. Việc tiếp cận công nghệ sớm khiến nhiều bạn trẻ quen với nhịp sống nhanh, thích kết quả tức thì, từ đó khó thích nghi với môi trường làm việc đòi hỏi kỷ luật và bền bỉ. Những hạn chế này là có thật và gen Z cần nhìn nhận nghiêm túc để tự điều chỉnh.
Tuy nhiên, sẽ là thiếu công bằng nếu chỉ nhìn gen Z qua những điểm yếu ấy. Trên thực tế, gen Z là thế hệ năng động, sáng tạo và có khả năng thích nghi rất cao. Chúng tôi lớn lên trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, chịu ảnh hưởng của dịch bệnh, khủng hoảng kinh tế và áp lực cạnh tranh toàn cầu. Vì vậy, gen Z có xu hướng linh hoạt trong lựa chọn công việc, coi trọng môi trường phù hợp thay vì gắn bó cứng nhắc. Điều này không đồng nghĩa với thiếu trách nhiệm, mà là cách người trẻ tìm kiếm giá trị và ý nghĩa cho bản thân.
Bên cạnh đó, gen Z cũng là thế hệ dám lên tiếng, dám bảo vệ quan điểm và các giá trị nhân văn như sức khỏe tinh thần, bình đẳng, tôn trọng sự khác biệt. Việc bị cho là “quá nhạy cảm” đôi khi thực chất xuất phát từ mong muốn được lắng nghe và được sống đúng với bản thân. Không ít bạn trẻ đã chứng minh năng lực qua học tập, khởi nghiệp, nghiên cứu khoa học và đóng góp tích cực cho cộng đồng.
Từ góc nhìn người trẻ, vấn đề không nằm ở việc phủ nhận hay phản kháng các định kiến, mà ở sự đối thoại và thấu hiểu giữa các thế hệ. Gen Z cần rèn luyện kỷ luật, trách nhiệm và bản lĩnh để hành động thay cho lời nói. Ngược lại, xã hội và các thế hệ đi trước cũng cần nhìn gen Z bằng cái nhìn cởi mở, công bằng hơn, tránh đánh đồng cá nhân với hiện tượng.
Tóm lại, gen Z không hoàn hảo, nhưng cũng không đáng bị quy chụp bởi những định kiến phiến diện. Khi được định hướng đúng và trao cơ hội, thế hệ trẻ hoàn toàn có thể trở thành lực lượng tích cực, góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ và nhân văn hơn.
Định kiến tiêu cực về Gen Z trong lối sống và cách làm việc là một vấn đề phổ biến hiện nay. Nhiều người cho rằng Gen Z là thế hệ "lười biếng", "thiếu kiên nhẫn" và "chỉ biết hưởng thụ". Tuy nhiên, từ góc nhìn của một người trẻ, đây là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để thế hệ này thể hiện bản lĩnh và thay đổi nhận thức xã hội.
Gen Z là thế hệ sinh ra trong thời đại công nghệ phát triển mạnh mẽ, với sự phổ biến của internet và mạng xã hội. Điều này giúp họ trở nên linh hoạt, sáng tạo và có khả năng thích nghi nhanh chóng với môi trường mới. Tuy nhiên, cũng chính vì vậy mà nhiều người cho rằng họ thiếu kiên nhẫn và chỉ biết hưởng thụ.
Thực tế, Gen Z là thế hệ có ý thức cao về môi trường, xã hội và công bằng. Họ quan tâm đến các vấn đề toàn cầu và sẵn sàng tham gia vào các hoạt động xã hội. Họ cũng có khả năng tự học hỏi và phát triển bản thân một cách nhanh chóng.
Để thay đổi nhận thức xã hội, Gen Z cần phải thể hiện bản lĩnh và khả năng của mình. Họ cần phải chứng minh rằng họ có thể làm được những việc lớn lao và có ý nghĩa. Đồng thời, họ cũng cần phải học hỏi và phát triển bản thân để trở thành những người có giá trị.
T, xã hội cũng cần phải thay đổi cách nhìn nhận về Gen Z. Thay vì chỉ trích và định kiến, chúng ta nên tạo điều kiện và cơ hội cho họ phát triển. Chúng ta cần phải hiểu rằng Gen Z là thế hệ tương lai, và họ sẽ là những người quyết định tương lai của chúng ta.
Vậy, làm thế nào để thay đổi nhận thức xã hội về Gen Z? Trước hết, chúng ta cần phải hiểu và tôn trọng sự khác biệt của họ. Chúng ta cần phải tạo điều kiện cho họ phát triển và thể hiện bản lĩnh của mình. Chúng ta cũng cần phải học hỏi từ họ, vì họ là thế hệ mới và có nhiều ý tưởng sáng tạo.
Tóm lại, định kiến tiêu cực về Gen Z là một vấn đề phổ biến, nhưng cũng là cơ hội để thế hệ này thể hiện bản lĩnh và thay đổi nhận thức xã hội. Chúng ta cần phải hiểu và tôn trọng sự khác biệt của họ, tạo điều kiện cho họ phát triển và học hỏi từ họ.