Câu 1: Bài làm: 

"Tây Bắc ư? Có riêng gì Tây Bắc Khi lòng ta đã hóa những con Tàu" ("Tiếng hát con tàu" - Chế Lan Viên). Tây Bắc từ lâu đã được xem như một mành đất hứa cho văn chương nghệ thuật, bởi vùng núi ấy không chỉ để lại nhiều ân tình mà còn khiến cho các nhà văn, nhà thơ có được những nguồn cảm hứng bất tận. Nếu như Nguyễn Huy Tưởng đã có cho mình cuốn tiểu thuyết "Bốn năm sau", Tô Hoài ghi dấu ấn với "Vợ chồng A Phủ" thì Nguyễn Tuân lại thăng hoa trên mành đất này với tập "Tùy bút Sông Đà" mà linh hồn là bài kí "Người lái đò Sông Đà". Thường thức bài kí, người đọc không khỏi ấn tượng với vẻ đẹp của con sông Đà và trong mạch nguồn cảm hứng ấy, Nguyễn Tuân đã nhìn sông Đà không chỉ bằng đôi mắt của người lữ hành mà còn bằng trái tim của một nghệ sĩ suốt đời đi tìm cái đẹp tuyệt đích. Ở đoạn trích này, con sông Đà hiện ra trước hết trong trạng thái tĩnh lặng đến hóa cổ kính, “lặng tờ” như thể đã bất biến từ “đời Trần, đời Lê”, khiến dòng chảy không chỉ trôi trong không gian mà còn thấm sâu vào chiều dài lịch sử dân tộc. Sự tĩnh lặng ấy mở ra một thế giới thiên nhiên nguyên sơ, tinh khiết và chưa bị bàn tay con người chạm tới: nương ngô non đầu mùa, cỏ gianh ra nõn búp, đàn hươu thơ ngộ cúi mình trong sương đêm. Những hình ảnh ấy không chỉ giàu sức gợi mà còn mang vẻ đẹp của buổi ban sơ, của “bờ tiền sử”, “nỗi niềm cổ tích tuổi xưa”, khiến sông Đà như bước ra từ huyền thoại. Thiên nhiên trong trang văn Nguyễn Tuân không vô tri mà đầy linh hồn: con hươu biết “nhìn không chớp mắt”, dòng sông biết “lắng nghe”, biết “nhớ thương” những hòn đá thác nơi thượng nguồn xa xôi. Đặc biệt, cách so sánh sông Đà với “một người tình nhân chưa quen biết” đã nâng dòng sông lên tầm một sinh thể có cảm xúc, có chiều sâu tâm trạng, vừa e ấp, kín đáo vừa gợi thương gợi nhớ. Tất cả đã làm nên một bức tranh sông Đà vừa trữ tình, vừa giàu chất thơ, thấm đẫm chất văn hóa và tâm hồn Việt, qua đó khẳng định tài năng độc đáo của Nguyễn Tuân, người đã gửi cả tình yêu đất nước, niềm say mê thiên nhiên và phong cách tài hoa của mình vào từng con chữ.

Câu 2: Bài làm: 

Trong kỉ nguyên tri thức bùng nổ và biến đổi không ngừng, ý thức tự học không còn là một lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn đối với mỗi người trẻ trên hành trình khẳng định giá trị bản thân. Tự học chính là khả năng chủ động tìm kiếm tri thức, rèn luyện kĩ năng và hoàn thiện nhân cách mà không phụ thuộc hoàn toàn vào sự dẫn dắt của người khác. Khi nhà trường chỉ có thể trao cho người học “chiếc chìa khóa”, thì tự học chính là cánh cửa mở ra thế giới rộng lớn của hiểu biết và trưởng thành.

Trước hết, ý thức tự học giúp giới trẻ làm chủ việc học và cuộc đời mình. Trong thời đại công nghệ số, kiến thức luôn được cập nhật, nếu chỉ trông chờ vào bài giảng trên lớp, người trẻ sẽ nhanh chóng bị tụt lại phía sau. Tự học giúp họ chủ động đào sâu vấn đề, mở rộng tư duy, biến kiến thức tiếp nhận thụ động thành hiểu biết của riêng mình. Quan trọng hơn, quá trình tự học rèn luyện tính kiên trì, tinh thần trách nhiệm và khả năng tự quản lí, những phẩm chất không thể thiếu để thành công trong học tập cũng như nghề nghiệp sau này.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít bạn trẻ hiện nay chưa coi trọng tự học. Nhiều người học đối phó, học để thi, lệ thuộc hoàn toàn vào thầy cô, sách giải hay các nguồn “tóm tắt nhanh” trên mạng. Sự hấp dẫn của mạng xã hội, trò chơi trực tuyến và lối sống hưởng thụ khiến không ít bạn trẻ ngại suy nghĩ, lười đọc, thiếu chiều sâu tri thức. Hệ quả là kiến thức hổng, tư duy hạn chế, thiếu bản lĩnh trước những lựa chọn quan trọng của cuộc đời.

Nguyên nhân của thực trạng ấy không chỉ đến từ bản thân người trẻ mà còn từ gia đình và xã hội. Sự bao bọc quá mức của cha mẹ, cách dạy học nặng về truyền thụ, nhẹ về khơi gợi tư duy, cùng với áp lực điểm số đã vô tình làm giảm tinh thần tự học. Dù vậy, trách nhiệm lớn nhất vẫn thuộc về chính người trẻ, bởi không ai có thể học thay hay sống thay họ.

Nhận thức được tầm quan trọng của tự học, mỗi bạn trẻ cần thay đổi thái độ và phương pháp học tập. Tự học không phải là học một cách cô lập mà là biết đặt câu hỏi, biết tìm kiếm, biết chọn lọc thông tin và biến tri thức thành hành động. Người trẻ cần xây dựng mục tiêu rõ ràng, thói quen đọc sách, khả năng tự đánh giá và tinh thần học hỏi suốt đời. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo môi trường khuyến khích sáng tạo, tôn trọng sự khác biệt và nuôi dưỡng đam mê học tập.

Ý thức tự học chính là thước đo bản lĩnh của giới trẻ trong thời đại mới. Khi biết tự học, người trẻ không chỉ tích lũy tri thức mà còn học cách làm chủ tương lai, tự tin bước đi trên con đường của chính mình và đóng góp giá trị bền vững cho xã hội.

Câu 1 (2 điểm): Phân tích vẻ đẹp của con sông Đà trong đoạn trích. ​Vẻ đẹp lặng tờ, hoang dại: Cảnh ven sông được miêu tả "lặng tờ" như từ đời Trần đời Lê, mang vẻ đẹp của một "bờ tiền sử", "nỗi niềm cổ tích tuổi xưa". ​Vẻ đẹp trữ tình, thơ mộng: Hình ảnh những nương ngô nhú lá non, những con hươu thơ ngộ ngẩng đầu nhung khỏi áng cỏ sương, đàn cá dầm xanh quẫy vọt lên mặt sông như bạc rơi thoi. ​Vẻ đẹp đầy sức sống nhưng êm đềm: Sông Đà lúc này không còn hung bạo mà trở nên "lững lờ như nhớ thương những hòn đá thác xa xôi", mang tâm hồn của một người tình nhân chưa quen biết. ​Câu 2 (4 điểm): Nghị luận về vấn đề ý thức tự học ở giới trẻ. ​Mở bài: Khẳng định tầm quan trọng của việc học và đặc biệt là ý thức tự học trong kỷ nguyên tri thức. ​Thân bài: ​Giải thích: Tự học là quá trình chủ động chiếm lĩnh tri thức mà không cần sự thúc ép. ​Thực trạng: Một bộ phận giới trẻ chủ động học hỏi qua internet, sách báo; nhưng cũng có bộ phận thụ động, ỷ lại vào công nghệ. ​Ý nghĩa: Tự học giúp con người nắm vững kiến thức bền vững, rèn luyện tư duy độc lập và khả năng thích nghi cao. ​Giải pháp: Cần xây dựng mục tiêu học tập rõ ràng, rèn luyện tính kỷ luật và ham học hỏi. ​Kết bài: Liên hệ bản thân và khẳng định: "Tự học là con đường ngắn nhất dẫn đến thành công".

Trong các câu chuyện hay em được học, em thích nhất nhân vật mẹ của Jessie trong câu chuyện "Công chúa và người dẫn chuyện".             Người mẹ là người tinh tế và rất biết quan tâm đến con. Khi biết con được đóng vai công chúa, tối nào người mẹ cũng giúp Jessie tập lời thoại. Còn khi Jessie buồn khi phải đổi vai thành người dẫn chuyện, người mẹ giỏi giang đã an ủi con bằng cách dẫn Jessie ra vườn hoa của mình cùng nhổ cỏ dại. Chi tiết này đã thể hiện sự yêu thương với con, giúp con vượt qua nỗi buồn. Khi mẹ định nhổ hoa bồ công anh, Jessie đã ngăn mẹ lại, giải thích rằng loài hoa nào cũng đẹp cho mẹ. Người mẹ mỉm cười, nói với con là con người cũng thế, không phải ai cũng hoàn hảo nhưng không sao và giải thích rằng Jessie có giọng đọc truyền cảm, rất hợp với vai người dẫn chuyện. Không có người dẫn chuyện, vở kịch cũng rất khó thành công.                                                                                               Người mẹ này thật sự rất tuyệt vời. Jessie thật may mắn khi có người mẹ như vậy.

Câu 1: Thể thơ tự do

Câu 2: Tiếng kim đồng hồ trở nên khủng khiếp vì nó không chỉ đo thời gian mà nhắc con người về sự trôi đi không thể đảo ngược của đời sống. Trong tĩnh lặng, mỗi tiếng “tích tắc” gõ vào nỗi cô đơn, lo âu và chờ đợi, khiến con người ý thức rõ về sự hữu hạn của mình. Nó đều đặn, vô cảm, không dừng lại — như thời gian, vẫn trôi dù ta sợ hãi hay tiếc nuối.

câu 3: Hai câu thơ sử dụng biện pháp tu từ so sánh kết hợp với tương phản.

Tác giả đặt “hai tiếng động nhỏ bé” đối lập với “mọi ầm ào gào thét” để làm nổi bật nghịch lí: cái rất nhỏ, rất khẽ lại có sức ám ảnh mạnh mẽ hơn mọi âm thanh ồn ào. Qua đó, câu thơ khắc sâu tác động ghê gớm của tiếng động tưởng như vô hình, đồng thời gợi ra sức nặng tinh thần và nỗi ám ảnh âm thầm trong tâm hồn con người.

Câu 4: Trong hai câu thơ cuối, Lưu Quang Vũ cảm nhận thời gian không còn là dòng chảy vô nghĩa, mà là chất liệu sáng tạo và hành động. Từ những sự vật và ngày tháng bình thường, nhỏ bé, con người có thể biến thời gian thành hành trình, thành khát vọng lên đường, thành ý nghĩa sống. Thời gian vì thế mang giá trị chủ động, tích cực, gắn với dấn thân và lựa chọn của con người.

Câu 5: Hai cách cảm nhận về thời gian trong đoạn trích chi phối sâu sắc đời sống con người. Khi thời gian được cảm nhận như sự trôi đi không trở lại, nó đánh thức ý thức về giới hạn đời người, khiến con người biết trân trọng từng khoảnh khắc, sống tỉnh thức hơn. Khi thời gian được nhìn như chiều dài yêu thương và chiều dày sáng tạo, nó thôi thúc con người hành động, cống hiến và biến điều bình thường thành ý nghĩa. Sự kết hợp hai cách nhìn ấy giúp con người sống có trách nhiệm, có khát vọng và không hoài phí thời gian của chính mình.

​Câu 1. Đoạn trích trên được viết theo thể thơ nào?

Thể thơ tự do.

Câu 2. Vì sao tiếng "Kim đồng hồ tích tắc" lại trở thành "tiếng động khủng khiếp nhất đối với con người"?

​Về nghệ thuật: Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, giàu hình ảnh và tăng sức biểu cảm cho nỗi lo âu trước dòng thời gian.là vĩnh viễn mất đi, không bao giờ trở lại. Nó nhắc nhở con người về sự hữu hạn của kiếp người và cái kết (cái chết) đang đợi ở phía cuối con đường.

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong trường hợp: "Hai tiếng động nhỏ bé kia / Hơn mọi ầm ào gào thét" ​Tác dụng: ​Về nội dung: Nhấn mạnh sức ám ảnh và sự tác động mạnh mẽ của tiếng kim đồng hồ (thời gian) đối với tâm trí con người. Dù âm thanh thực tế rất nhỏ bé nhưng giá trị biểu đạt về sự mất mát lại lớn lao hơn bất kỳ tiếng động ồn ào nào khác. ​Về nghệ thuật: Làm cho cách diễn đạt trở nên sinh động, giàu hình ảnh và tăng sức biểu cảm cho nỗi lo âu trước dòng thời gian.

Đoạn trích Người thầy đầu tiên là lời kể lại của người họa sĩ và An-tư-nai về một người thầy đầu tiên của họ và của cả ngôi làng. Đuy-sen là một người thầy tuyệt vời, không chỉ vận động các học sinh tới trường, thầy còn tự tay cõng các em nhỏ qua suối, không quản thời tiết lạnh buốt hay bị những kẻ cưỡi ngựa châm chọc. 

Đuy-sen đúng là một người thầy vĩ đại, cử chỉ của thầy rất hồn nhiên. Thầy hiền hậu nói lên những lời ấm áp lay động tâm hồn tuổi thơ. Mới gặp các em nhỏ xa lạ lần đầu mà thầy đã nhìn thấy, đã thấu rõ cái khao khát muốn được học hành của các em: “các em chả sẽ học tập ở đây là gì?” Thầy “khoe” với các em về chuyện đắp lò sưởi trong mùa đông…, thầy báo tin vui trường học đã làm xong “có thể bắt đầu học được rồi”. 

Thầy Đuy-sen quả là có tài, giàu kinh nghiệm sư phạm. Chỉ sau một vài phút gặp gỡ, vài câu nói nhẹ nhàng, thầy đã chiếm lĩnh tâm hồn tuổi thơ. Thầy đã khơi dậy trong lòng các em nhỏ người miền núi niềm khao khát được đi học.

Với An-tư-nai, thầy nhìn thấu tâm can em, cảm thông cảnh ngộ mồ côi của em, thầy an ủi và khen em một cách chân tình: “An-tư-nai, cái tên hay quá, mà em thì chắc là ngoan lắm phải không?”.

Đuy-sen là người thầy đầu tiên, người thầy khai tâm khai sáng cho An-tư- nai. Thầy hiền hậu, thầy yêu thương tuổi thơ. Thầy đã đốt cháy lên trong lòng các em ngọn lửa nhiệt tình khát vọng và khát vọng đi học. Thầy Đuy-sen 

là hình ảnh tuyệt đẹp của một ông thầy tuổi thơ. Con đường tuổi trẻ là con đường học hành. Trên con đường đầy nắng đẹp ấy, anh chị và mỗi chúng ta sẽ được dìu dắt qua nhiều thầy, cô giáo. Cũng như An-tư-nai, trong tâm hồn mỗi chúng ta luôn luôn chói ngời những người thầy, những Đuy-sen cao đẹp.

Ai-ma-tốp đã viết nên một truyện ngắn dưới dạng hồi ức chân thực, cảm động. Hình ảnh Đuy-sen – người thầy đầu tiên đầy mẫu mực và tuyệt vời với niềm tận tụy đáng nhớ, trở nên gần gũi trong niềm thương mến của tuổi thơ chúng ta

Mùa hè được so sánh với dòng sông bằng biện pháp so sánh trong câu " Mùa hè như dòng sông". Biện pháp giúp khi chúng ta thấy mùa hè thì có thể liên tưởng đến dòng sông.

Trong đoạn trích "Người thầy đầu tiên" của nhà văn Trin-ghi-dơ Ai-ma-tốp, nhân vật thầy Đuy-sen hiện lên là một người thầy tiêu biểu với vẻ đẹp về ngoại hình, tâm hồn và ý chí, nghị lực.

Về ngoại hình, thầy Đuy-sen là một người đàn ông trẻ, mới ra trường, có vẻ ngoài khắc khổ, dạn dày mưa nắng nhưng ánh mắt lại hiền hậu, ấm áp. Vẻ đẹp ngoại hình của thầy cũng góp phần thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của thầy.

Về tâm hồn, thầy Đuy-sen là một người có lòng yêu nghề, tâm huyết với sự nghiệp giáo dục. Thầy quyết tâm tới làng Xô-môn, một làng nghèo khó, hẻo lánh để dạy học cho trẻ em. Thầy đã vượt qua bao khó khăn, gian khổ để thực hiện ước mơ của mình. Thầy cũng là một người có tình thương yêu học trò vô bờ bến. Thầy yêu thương tất cả các học trò của mình, không phân biệt giàu nghèo, sang hèn. Thầy luôn quan tâm, chăm sóc cho học trò, giúp đỡ học trò vượt qua khó khăn. Đặc biệt, thầy rất yêu quý An-tư-nai, một cô bé thông minh, lanh lợi nhưng lại có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Thầy đã giúp đỡ An-tư-nai rất nhiều trong học tập, giúp An-tư-nai có được tương lai tươi sáng. Thầy cũng là một người có ý chí, nghị lực phi thường. Thầy đã vượt qua bao khó khăn, gian khổ để đến với những đứa trẻ vùng cao, mang ánh sáng tri thức đến cho các em. Thầy cũng là một người có niềm tin vào tương lai tươi sáng của học trò. Thầy luôn động viên, khích lệ học trò cố gắng học tập, vươn lên trong cuộc sống.

Vẻ đẹp của thầy Đuy-sen đã góp phần làm nên giá trị của đoạn trích "Người thầy đầu tiên". Thầy Đuy-sen là một hình tượng nhân vật tiêu biểu cho những người thầy trong thời kỳ đổi mới. Thầy là người thầy yêu nghề, yêu học trò, luôn mong muốn mang lại cho học trò những điều tốt đẹp nhất. Thầy là tấm gương sáng để cho các thế hệ học trò học tập và noi theo.