I. PHẦN ĐỌC HIỂU (4.0 ĐIỂM)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ 1 đến 5:
Áp lực từ cuộc sống, những thất bại trong cuộc đời đôi khi làm ta cảm thấy mình bị thiệt thòi, bị đối xử bất công, khiến ta tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn - là một phản vệ bản năng - làm ta run sợ, cảnh giác và thờ ơ trước khó khăn, đau khổ của người khác. Có lúc nào đó, ta đã quay mặt đi, không làm một điều rất nhỏ mà ta biết có người rất cần điều đó, trong khi ta hoàn toàn có thể... Dần dần đến một ngày, lòng ta trơ lì, nông cạn, thậm chí không còn trắc ẩn để nhận thấy được nỗi khổ cực của người khác. Ta quên mất mình hoặc thậm chí không nghĩ rằng mình có thể làm được điều tử tế.
Thật ra, sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta, chờ ta cởi mở tấm lòng và thực hiện. Các nghiên cứu tâm lý học đã khẳng định, niềm hạnh phúc nhận được khi người ta làm việc tốt, việc thiện tạo nên cảm giác tự tin, ý thức bản ngã và nhất là mang lại sức mạnh tinh thần to lớn. Vậy là, khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình.
(Trích Ai cũng có thể làm người tử tế, Trần Hoài, Báo điện tử Quân đội nhân dân, ngày 21/3/2021)
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên.
Câu 2. Theo đoạn trích, điều gì khiến ta "tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn"?
Câu 3. Dấu gạch ngang được sử dụng trong đoạn trích trên có công dụng gì?
Câu 4. Anh/Chị hiểu như thế nào về ý kiến "sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta, chờ ta cởi mở tấm lòng và thực hiện"?
Câu 5. Anh/Chị ấn tượng nhất với thông điệp nào trong đoạn trích trên? Vì sao?

Câu 1 tư tưởng đạo lí
Dưới đây là gợi ý giải chi tiết cho các câu hỏi trong phần Đọc hiểu từ đoạn trích của tác giả Trần Hoài:
### **Câu 1: Phương thức biểu đạt chính**
Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: **Nghị luận**.
*(Tác giả đưa ra các nhận định, lí lẽ và dẫn chứng để bàn về lòng tốt và sự tử tế trong cuộc sống).*
### **Câu 2: Điều gì khiến ta "tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn"?**
Theo đoạn trích, những nguyên nhân khiến ta tự dựng lên bức thành lũy đó là:
* **Áp lực từ cuộc sống.**
* **Những thất bại trong cuộc đời.**
* Cảm giác thấy mình bị **thiệt thòi, bị đối xử bất công.**
### **Câu 3: Công dụng của dấu gạch ngang trong đoạn trích**
Dấu gạch ngang trong câu: *"...tự dựng lên bức thành lũy đầy mặc cảm trong tâm hồn - là một phản vệ bản năng - làm ta run sợ..."* có công dụng:
* **Giải thích/Chú thích:** Làm rõ ý nghĩa cho cụm từ phía trước ("bức thành lũy đầy mặc cảm"), nhấn mạnh rằng đây là một phản ứng mang tính bản năng của con người khi đối mặt với những tổn thương hoặc áp lực.
### **Câu 4: Cách hiểu về ý kiến: "Sự tử tế, lòng thiện lương tiềm ẩn trong ta, chờ ta cởi mở tấm lòng và thực hiện"**
Ý kiến này có thể được hiểu như sau:
* **Bản chất tốt đẹp:** Mỗi con người sinh ra đều có sẵn lòng tốt và sự tử tế (nhân chi sơ, tính bản thiện). Nó không mất đi mà luôn tồn tại như một "hạt giống" tiềm ẩn.
* **Sự chủ động:** Để lòng tốt được hiển hiện và có giá trị, chúng ta cần gạt bỏ sự ích kỷ, sợ hãi hay thờ ơ để **mở lòng mình ra**.
* **Hành động:** Sự tử tế không chỉ nằm ở suy nghĩ mà phải được hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể trong cuộc sống hàng ngày.
### **Câu 5: Thông điệp ấn tượng nhất**
*Câu này bạn có thể chọn theo cảm nhận cá nhân, dưới đây là một gợi ý:*
**Thông điệp ấn tượng nhất:** "Khi ta sống tử tế với người khác, cũng chính là tử tế với cuộc đời mình."
**Vì sao?**
* **Giá trị tự thân:** Thông điệp này cho thấy sự tử tế không chỉ mang lại lợi ích cho người nhận mà còn là "liều thuốc" tinh thần cho người cho. Khi làm việc tốt, chúng ta cảm thấy hạnh phúc, tự tin và thấy cuộc sống có ý nghĩa hơn.
* **Mối quan hệ nhân quả:** Nó phá vỡ quan niệm cho rằng tử tế là sự hy sinh hay chịu thiệt, mà khẳng định đó là cách để chúng ta làm giàu thêm tâm hồn mình và xây dựng một môi trường sống nhân văn cho chính mình.