II. PHẦN VIẾT (6.0 ĐIỂM)
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) nêu ý nghĩa của tính sáng tạo đối với thế hệ trẻ hiện nay.
Câu 2. Viết bài văn trình bày cảm nhận về con người Nam Bộ qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo trong truyện Biển người mênh mông (Nguyễn Ngọc Tư).
Biển người mênh mông
Nguyễn Ngọc Tư
[...] Hồi ngoại Phi còn sống, thấy tóc anh ra hơi liếm ót bà đã cằn nhằn: "Cái thằng, tóc tai gì mà xấp xãi, hệt du côn". [...] Phi không cãi nữa, cầm mấy ngàn chạy đi, lát sau đem cái đầu tóc mới về.
Phi sinh ra đã không có ba, năm tuổi rưỡi, má Phi cũng theo chồng ra chợ sống. Phi ở với bà ngoại. [...]
Phi mười, mười lăm tuổi đã biết rất nhiều chuyện. Thì ra, đã không còn cách nào khác, má mới bỏ Phi lại. Sau giải phóng, ba Phi về, xa nhau biền biệt chín năm trời, về nhà thấy vợ mình có đứa con trai chưa đầy sáu tuổi, ông chết lặng. Cũng như nhiều người ở Rạch Vàm Mấm này, ông ngờ rằng má Phi chắc không phải bị tên đồn trưởng ấy làm nhục, hắn lui tới ve vãn hoài, lâu ngày phải có tình ý gì với nhau, nếu không thì giữ cái thai ấy làm gì, sinh ra thằng Phi làm gì. Ngoại Phi bảo: "Tụi bây còn thương thì mai mốt ra tỉnh nhận công tác, rủ nhau mà đi, để thằng Phi lại cho má".
[...] Hết cấp hai, Phi lên thị xã mướn nhà trọ học, một năm mấy lần lại nhờ má đi họp phụ huynh. [...] Ba Phi thì hội họp, công tác liên miên, Phi ít gặp. Ông thay đổi nhiều, tướng tá, diện mạo, tác phong nhưng gặp Phi, cái nhìn vẫn như xưa, lạnh lẽo, chua chát, lại như giễu cợt, đắng cay. [...] Hết lớp Mười, Phi vừa học vừa tìm việc làm thêm. [...]
Rồi ngoại Phi nằm xuống dưới ba tấc đất. Còn một mình, anh đâm ra lôi thôi, ba mươi ba tuổi rồi mà sống lôi thôi. [...] Má anh lâu lâu lại, hỏi anh đủ tiền xài không, bà có nhìn anh nhưng không quan tâm lắm chuyện ăn mặc, tóc tai. Ngoài ngoại ra, chỉ có ông già Sáu Đèo nhắc anh chuyện đó.
Ông già Sáu mới dọn lại thuê một căn chung vách với nhà Phi. Ông cũng nghèo, lúc chuyển đến đồ đạc chỉ gói gọn bốn cái thùng các tông. [...]. Ông chỉ tay vô cái lồng trùm vải xanh, trong đó có con bìm bịp. [...]
[...] Ông kể, hồi trẻ, ông toàn sống trên sông, ông có chiếc ghe, hai vợ chồng lang thang xứ nầy xứ nọ. [...] Cuộc sống nghèo vậy mà vui lắm. Phi hỏi: "Vậy bác Sáu gái đâu rồi?". [...] Ông già Sáu mếu máo chỉ về phía tim: "Cổ đi rồi. Sống khổ quá nên cổ bỏ qua. Cổ lên bờ, không từ giã gì hết, bữa đó đúng là qua bậy, qua nhậu xỉn quá trời, rồi cũng có cự cãi mấy câu, cảnh nhà không con nên sanh buồn bực trong lòng, qua có hơi nặng lời, cổ khóc. Lúc thức dậy thì cổ đã đi rồi. Qua đã tìm gần bốn mươi năm, dời nhà cả thảy ba mươi ba bận, lội gần rã cặp giò rồi mà chưa thấy. Kiếm để làm gì hả? Để xin lỗi chớ làm gì bây giờ.". [...]
Rồi một bữa, ông bày ra bữa rượu để từ giã Phi: "Cha, để coi, chỗ nào chưa đi thì đi, còn sống thì còn tìm. Qua nhờ chú em một chuyện, chú em nuôi dùm qua con quỷ sứ nầy. Qua yếu rồi, sợ có lúc giữa đường lăn ra chết, để con "trời vật" nầy lại không ai lo. Qua tin tưởng chú em nhiều, đừng phụ lòng qua nghen.".
[...] Ông đi rồi, chỉ còn lại Phi và con bìm bịp.
[...] Từ đấy, ông già Sáu Đèo chưa một lần trở lại.
(Theo isach.infor)
Chú thích:
Nguyễn Ngọc Tư sinh năm 1976, quê ở xã Tân Duyệt, huyện Đầm Dơi, tỉnh Cà Mau, là cây bút mang đậm dấu ấn Nam Bộ. Nguyễn Ngọc Tư đã thu hút sự chú ý của bạn đọc ngay từ những trang viết đầu tay, đồng thời được giới chuyên môn và các nhà phê bình văn học đánh giá cao.
Qua: từ người lớn tuổi dùng để tự xưng một cách thân mật khi nói với người vai dưới.
Biểu: bảo.
Bầy hầy: bừa bãi, luộm thuộm.
Ót: gáy.
Đương thúng: đan thúng.
Rầy: mắng.
Ròng: (nước thủy triều) rút xuống.
Tía: cha.
Cổ: cô ấy.
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (Viết đoạn văn khoảng 200 chữ)
Phân tích vẻ đẹp của mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ
Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ của Hoàng Cát hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng, tinh tế và giàu cảm xúc. Trước hết, đó là cái lạnh rất riêng của thu Hà Nội qua hình ảnh “se sẽ gió heo may”, cái lạnh nhẹ, thoảng qua nhưng đủ làm lòng người xao xuyến. Không gian phố phường được phủ lên sắc vàng của “lá vàng khô lùa”, tạo nên vẻ đẹp cổ kính, trầm lắng. Giữa khung cảnh ấy, con người xuất hiện trong trạng thái “lặng lẽ một mình”, mang theo nỗi nhớ người xa, khiến bức tranh thu thêm phần man mác buồn. Tuy nhiên, mùa thu không chỉ buồn mà còn ấm áp qua hình ảnh “trái vàng ươm”, “chùm nắng hạ” còn sót lại, gợi cảm giác đầy đặn, dịu ngọt. Thiên nhiên và con người hòa quyện trong “mùi hương trời đất”, tạo nên vẻ đẹp vừa nên thơ vừa thân thương. Qua đoạn thơ, tác giả đã khắc họa thành công một mùa thu Hà Nội rất riêng – nhẹ nhàng, sâu lắng và đậm chất trữ tình.
Câu 2. (Viết bài văn nghị luận khoảng 600 chữ)
Bàn luận về sự phát triển như vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI)
Trong thời đại khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những thành tựu nổi bật nhất của nhân loại. Với tốc độ phát triển nhanh chóng và phạm vi ảnh hưởng rộng lớn, AI đang từng bước làm thay đổi cách con người học tập, làm việc và sinh hoạt. Sự phát triển như vũ bão của AI vừa mở ra nhiều cơ hội to lớn, vừa đặt ra không ít thách thức đối với xã hội hiện đại.
Trước hết, không thể phủ nhận những lợi ích to lớn mà AI mang lại. Trong lĩnh vực y tế, AI hỗ trợ bác sĩ trong việc chẩn đoán bệnh, phân tích hình ảnh và đưa ra phác đồ điều trị chính xác hơn. Trong giáo dục, AI giúp cá nhân hóa việc học, tạo điều kiện để người học phát huy tối đa năng lực của bản thân. Trong sản xuất và kinh doanh, AI góp phần tự động hóa quy trình, nâng cao năng suất lao động và giảm chi phí. Nhờ có AI, con người tiết kiệm được thời gian, công sức để tập trung vào những công việc sáng tạo và mang giá trị nhân văn cao hơn.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng kéo theo nhiều vấn đề đáng lo ngại. Một trong những thách thức lớn nhất là nguy cơ mất việc làm khi máy móc và công nghệ thay thế con người trong nhiều lĩnh vực. Bên cạnh đó, việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể khiến con người trở nên thụ động, giảm khả năng tư duy độc lập và sáng tạo. Ngoài ra, các vấn đề về đạo đức, quyền riêng
Câu 1
Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ của Hoàng Cát hiện lên với một vẻ đẹp rất riêng: nhẹ nhàng, trầm lắng mà sâu sắc. Đó là cái se sắt của “gió heo may”, cái “xào xạc lạnh” của lá vàng khô lùa trên phố, gợi nên cảm giác chuyển mùa rất khẽ nhưng rất rõ. Không gian thu không ồn ào mà mang vẻ tĩnh lặng, chậm rãi, khiến con người như thu mình lại giữa phố phường quen thuộc. Trong khung cảnh ấy, con người xuất hiện với tâm thế cô đơn, lặng lẽ: “Ta lặng lẽ một mình”, mang theo nỗi nhớ da diết về người xa. Nỗi nhớ ấy hòa quyện cùng cảnh thu, làm cho mùa thu Hà Nội không chỉ đẹp bởi thiên nhiên mà còn đẹp bởi chiều sâu cảm xúc. Đặc biệt, hình ảnh “Hàng sấu vẫn còn đầy quả sót”, “một trái vàng ươm” rơi xuống gợi lên vẻ đẹp dung dị, thân quen của phố cổ Hà Nội. Mùa thu vì thế không chỉ là mùa của cảnh sắc mà còn là mùa của hoài niệm, của yêu thương và rung động rất đỗi tinh tế trong lòng người.
Câu 2
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ nhanh chưa từng có, tạo nên những thay đổi sâu rộng và mạnh mẽ trong mọi lĩnh vực của đời sống con người. Sự phát triển như vũ bão của AI vừa mở ra nhiều cơ hội to lớn, vừa đặt ra không ít thách thức cần được nhìn nhận nghiêm túc. Trước hết, AI mang lại những lợi ích rõ rệt trong đời sống hiện đại. Trong y tế, AI hỗ trợ chẩn đoán bệnh nhanh chóng, chính xác, giúp nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và cứu sống nhiều người. Trong giáo dục, AI cá nhân hóa việc học, giúp học sinh tiếp cận tri thức theo năng lực riêng của mình. Trong sản xuất và kinh tế, AI góp phần tối ưu hóa quy trình, tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao năng suất lao động. Nhờ AI, con người có thêm công cụ mạnh mẽ để giải quyết những vấn đề phức tạp mà trước đây phải mất rất nhiều công sức. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng làm nảy sinh nhiều lo ngại. Một trong những vấn đề đáng quan tâm nhất là nguy cơ con người trở nên lệ thuộc vào máy móc, đánh mất dần khả năng tư duy độc lập và sáng tạo. Ngoài ra, AI có thể thay thế con người trong nhiều công việc, dẫn đến tình trạng thất nghiệp nếu xã hội không kịp thích ứng. Những vấn đề về đạo đức, quyền riêng tư và an ninh dữ liệu cũng trở nên đáng báo động khi AI ngày càng can thiệp sâu vào đời sống con người. Trước thực tế đó, con người cần có thái độ tỉnh táo và trách nhiệm đối với sự phát triển của AI. AI nên được xem là công cụ hỗ trợ, không phải là thứ thay thế hoàn toàn con người. Việc sử dụng AI cần đi kèm với những quy định chặt chẽ về pháp luật và đạo đức, nhằm đảm bảo AI phục vụ cho lợi ích chung của xã hội. Đồng thời, mỗi cá nhân cũng cần không ngừng học hỏi, nâng cao năng lực bản thân để thích nghi với thời đại công nghệ số. Tóm lại, sự phát triển như vũ bão của trí tuệ nhân tạo là xu thế tất yếu của thời đại. Nếu biết khai thác đúng cách và kiểm soát hợp lý, AI sẽ trở thành người bạn đồng hành đắc lực, góp phần xây dựng một xã hội tiến bộ và nhân văn hơn.