Câu 1. (2.0 điểm)
Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) bàn về ý thức bảo vệ và giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống của giới trẻ Việt Nam hiện nay.
Câu 2. (4.0 điểm)
Viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) phân tích những nét đặc sắc về nội dung và nghệ thuật trong bài thơ sau:
khói chiều cõng một hoàng hôn
bờ vai bà cõng tâm hồn cháu bay
trên đường tan học chiều nay
có ai đốt rạ, khói lay cỏ đồng
sau lưng bà, cháu cứ trông
trông con sông lớn chảy dòng đằng xa
chẳng hay có lắm cỏ hoa
chiều nay đám bạn có ra giỡn cười?
trông vườn trái đã mọng tươi
sáng nay ông bảo điểm mười, ông cho
sáng nay bà nấu thịt kho
về nhà cháu sẽ ăn no bụng tròn…
bánh xe bà đạp quay tròn
bao giờ đi hết đường mòn, bà ơi?
đồng xa đã lặn Mặt Trời
có ai thắp lửa sáng ngời trong sân
đường về ngày ấy thật gần
xe bà đạp hết mấy lần đến nơi
ngồi sau bà, cháu mải chơi
mà quên ngắm một Mặt Trời cạnh bên.
…
sau này khi đã lớn lên
đôi khi quanh quẩn, cháu quên đường về
ngẩng đầu thấy giữa trời quê
hai Mặt Trời dẫn lối về cháu đi.
(Lam)
Câu 1
Bài làm
Trong dòng chảy hội nhập và phát triển mạnh mẽ của xã hội hiện đại, việc bảo vệ và giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống đang trở thành vấn đề đáng quan tâm, đặc biệt đối với giới trẻ Việt Nam hiện nay. Văn hóa truyền thống là kết tinh của lịch sử, là cội nguồn làm nên bản sắc dân tộc, giúp mỗi con người hiểu mình là ai, đến từ đâu. Tuy nhiên, trước sự tác động của lối sống hiện đại và văn hóa ngoại lai, một bộ phận giới trẻ đang dần thờ ơ, xem nhẹ những giá trị truyền thống như phong tục, tập quán, tiếng Việt, trang phục dân tộc hay các lễ hội cổ truyền. Bên cạnh đó, đáng tiếc thay, vẫn có nhiều bạn trẻ ý thức rõ vai trò của mình khi tích cực tìm hiểu lịch sử, trân trọng các giá trị văn hóa quê hương, lan tỏa nét đẹp truyền thống qua mạng xã hội và đời sống hằng ngày. Điều đó cho thấy, giữ gìn văn hóa không phải là khước từ cái mới mà là biết chọn lọc, tiếp thu tinh hoa nhân loại trên nền tảng bản sắc dân tộc. Mỗi bạn trẻ cần nâng cao ý thức trách nhiệm, bắt đầu từ những hành động nhỏ để văn hóa truyền thống luôn được gìn giữ và tỏa sáng trong đời sống hôm nay.
Câu 2
Bài làm
Bài thơ “Hai Mặt Trời” của Lam là một khúc hát dịu dàng, thấm đẫm tình bà cháu và tình quê hương sâu nặng. Qua những hình ảnh mộc mạc, gần gũi của làng quê Việt Nam, tác giả đã khắc họa thành công vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật đầy cảm xúc, để lại dư âm lắng sâu trong lòng người đọc.
Câu 1
Trong thời kỳ hội nhập và phát triển, việc bảo vệ và giữ gìn những nét đẹp văn hóa truyền thống là nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt đối với giới trẻ Việt Nam hiện nay.
Văn hóa truyền thống là kết tinh của lịch sử dân tộc, thể hiện qua phong tục, tập quán, lối sống, ngôn ngữ và các giá trị đạo đức tốt đẹp. Đối với giới trẻ, giữ gìn văn hóa không chỉ là trân trọng quá khứ mà còn là cách khẳng định bản sắc trong xã hội hiện đại. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một bộ phận thanh niên còn thờ ơ với truyền thống, chạy theo lối sống thực dụng, sính ngoại, có cách ăn mặc và ứng xử chưa phù hợp với thuần phong mỹ tục. Điều này khiến nhiều giá trị văn hóa dần bị mai một. Trước thực trạng đó, mỗi người trẻ cần nâng cao ý thức bảo vệ văn hóa dân tộc bằng những hành động cụ thể: sử dụng tiếng Việt trong sáng, cư xử lễ phép, tôn trọng các phong tục truyền thống, tích cực tìm hiểu lịch sử và tham gia các hoạt động văn hóa cộng đồng. Đồng thời, giới trẻ cũng cần biết tiếp thu tinh hoa văn hóa thế giới một cách chọn lọc, không đánh mất bản sắc dân tộc.
Khi giới trẻ có ý thức và trách nhiệm, những nét đẹp văn hóa truyền thống sẽ được gìn giữ và lan tỏa lâu bền.
Câu 2
Bài thơ Khói chiều của Lam mang đến cho người đọc một thế giới thơ rất riêng – nơi những hình ảnh đời thường của làng quê, gia đình và tuổi thơ được xếp đặt theo dòng cảm xúc tự nhiên, mơ hồ mà sâu sắc. Không kể chuyện theo trình tự rõ ràng, bài thơ giống như những mảnh ký ức vụn vỡ, lặng lẽ hiện lên trong làn khói chiều bảng lảng, gợi nhiều suy ngẫm về thời gian và tình thân.
Về phương diện nội dung, Khói chiều trước hết là bản hòa ca của tuổi thơ hồn nhiên trong không gian quen thuộc sau buổi tan học. Hình ảnh “hoàng hôn bờ vai”, “đường tan học chiều nay” gợi cảm giác thân thương, gần gũi, như thể người đọc cũng đang bước đi cùng “cháu” trên con đường làng yên ả. Trong khoảnh khắc ấy, thiên nhiên và con người hòa vào nhau, tạo nên một bức tranh chiều êm đềm, giàu chất trữ tình. Câu hỏi “có ai bước ra khỏi hôm nay” vang lên như một tiếng tự vấn non nớt nhưng đầy ám ảnh, thể hiện sự cảm nhận ban đầu của đứa trẻ về dòng chảy không ngừng của thời gian.Đi sâu hơn, bài thơ khắc họa đậm nét tình cảm gia đình, đặc biệt là tình bà cháu. Hình ảnh bà xuất hiện lặng lẽ, không lời giải thích, nhưng lại mang ý nghĩa lớn lao. “Sau lưng bà” là cả một thế giới bình yên, nơi đứa cháu có thể tựa vào, quan sát và cảm nhận cuộc sống bằng ánh nhìn trong trẻo. Bà hiện lên như biểu tượng của sự chở che, nhẫn nại và yêu thương âm thầm – những giá trị truyền thống bền vững của gia đình Việt Nam. Cùng với bà, hình ảnh ông với lời dặn về “điểm 10 cho sự với bạn thì khó” không chỉ phản ánh sinh hoạt đời thường mà còn gửi gắm bài học đạo đức sâu sắc: nhân cách, sự trung thực luôn đáng quý hơn thành tích bề nổi.Thiên nhiên trong Khói chiều cũng mang chiều sâu biểu tượng. Dòng sông “chảy dòng kia” gợi liên tưởng đến dòng đời miên man, lặng lẽ trôi qua trước mắt con người. Đứa cháu “cứ trông con sông lớn” như đang đối diện với những câu hỏi đầu tiên về cuộc sống, về tương lai, dù chưa thể gọi tên. Chính sự đan xen giữa cảnh vật và tâm trạng đã làm nên sức gợi cảm đặc biệt cho bài thơ.Về nghệ thuật, điểm nổi bật của Khói chiều là hình thức thơ tự do, không ràng buộc niêm luật, giúp cảm xúc được tuôn chảy tự nhiên. Cách ngắt nhịp linh hoạt, nhiều câu thơ dài như lời kể, lời nghĩ thầm, tạo nên nhịp điệu chậm rãi, phù hợp với không khí chiều tà. Ngôn ngữ thơ mộc mạc, giàu tính khẩu ngữ nhưng được sắp xếp tinh tế, khiến những điều bình dị trở nên có chiều sâu. Bên cạnh đó, giọng điệu thơ nhẹ nhàng, man mác buồn, pha chút suy tư đã góp phần thể hiện thành công thế giới nội tâm tinh tế của nhân vật trữ tình.
Nhìn chung, Khói chiều của Lam không gây ấn tượng bằng những hình ảnh lớn lao hay cảm xúc mãnh liệt, mà chinh phục người đọc bằng sự giản dị, chân thành. Qua những lát cắt ký ức tuổi thơ và tình thân gia đình, bài thơ để lại dư âm lắng sâu, nhắc nhở mỗi người biết trân trọng những khoảnh khắc bình yên đã và đang trôi qua trong đời.