(4.0 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Ông Tư Mốt(1) chỉ cái dải xanh mù mù trong mưa, bảo cù lao(2) Mút Cà Tha kìa. Văn ờ, nói thấy xa quá chú ha. Ông cười, gạt ngang, xa gì, đây tới đó mấy hồi. Rồi chiếc xuồng máy nhỏ mong manh dập dờn đi trong giông gió. Người thành phố ngồi ngấm cái “mấy hồi” của ông già, mừng tủi thấy màu xanh cây cỏ cù lao đã thẫm trước mắt (mà sau mới biết mình mừng hụt). Mưa dịu lại, hạt nhỏ rức nhưng gió mạnh lên, thổi xà quần(3), không biết đâu là chiều hướng. Ông Tư quăng cho Văn cái can nhựa còn ít xăng, bảo, tới khúc “mứt” nghen, coi chừng lật xuồng. Mà, có kịp coi gì, Văn thấy mình ngã ập xuống nước, hành lý trôi mất, lên tới bờ anh chỉ còn trụi trơ bộ đồ đang mặc. Ông Tư kè chiếc xuồng vô sau, giậm chân giậm cẳng bứt đầu gãi tóc như thể mình vừa lỡ tay làm nên cơn giông chiều nay. Bởi ông biết rằng, mưa gió kia, sóng nước mênh mông kia và cả màu chiều đang lịm dần kia sẽ làm cho người bác sĩ trẻ này thất vọng. Bác sĩ thứ sáu về làm việc ở trạm xá cù lao. Năm người trước đã ra đi, đi vì không chịu nổi thiếu thốn. Và buồn.
Cù lao Mút Cà Tha nằm gần cuối sông Dài, trên nó một chút có một nhánh sông khác rẽ về phía mặt trời, rộn rịp được đoạn đó rồi thôi. Mút Cà Tha nằm hiu hắt, lâu lâu mới thấy bóng dáng một con tàu lớ ngớ chạy vào rồi lại tẽn tò quay ra vì lầm đường, vì không biết đằng sau cù lao, sông cụt. Ngó sông vắng vẻ quá trời buồn, nhìn cảnh cù lao còn buồn hơn. Buồn từ mùi ổi chín phảng phất trong vườn, từ giọng người ới lên một tiếng rồi bặt, dư âm còn thâm u trên các ngọn cây, tiếng cạo cơm cháy xa vẳng trong nắng chiều… Từ mé rừng mắm chống lở đất phía bên nầy, đi hết vườn cây nầy gặp được một căn nhà thì lại tiếp đến vườn cây trái khác. Cuối cùng là bãi bồi, dây khoai lang bò xùm xòa phủ kín đất. Bóng người ẩn hiện dọn cỏ dưới các gốc cây. […]
(Trích Thương quá rau răm, Nguyễn Ngọc Tư, Cánh đồng bất tận, NXB Trẻ, 2020, tr.17-18)
* Chú thích:
(1) Ông Tư Mốt (ông Tư): Là trưởng ấp Mút Cà Tha.
(2) Cù lao: Khoảng đất nằm ở giữa sông do bồi đắp của dòng chảy lâu ngày và có cây cối mọc nhiều.
(3) Xà quần: Tiếng lóng ở vùng Nam Bộ, chỉ hành động lặp đi lặp lại, loay hoay, quanh quẩn trong một không gian nhỏ.
Câu 1. Xác định ngôi kể trong đoạn trích.
Câu 2. Cụm từ người thành phố trong đoạn trích dùng để chỉ nhân vật nào?
Câu 3. Trình bày tác dụng của thành phần biệt lập trong câu văn sau: Người thành phố ngồi ngấm cái “mấy hồi” của ông già, mừng tủi thấy màu xanh cây cỏ cù lao đã thẫm trước mắt (mà sau mới biết mình mừng hụt).
Câu 4. Ông Tư kè chiếc xuồng vô sau, giậm chân giậm cẳng bứt đầu gãi tóc như thể mình vừa lỡ tay làm nên cơn giông chiều nay. Bởi ông biết rằng, mưa gió kia, sóng nước mênh mông kia và cả màu chiều đang lịm dần kia sẽ làm cho người bác sĩ trẻ này thất vọng. Bác sĩ thứ sáu về làm việc ở trạm xá cù lao. Năm người trước đã ra đi, đi vì không chịu nổi thiếu thốn. Và buồn.
Những câu văn trên giúp em hiểu gì về tâm trạng của nhân vật ông Tư?
Câu 5. Từ cảm nhận của nhân vật ông Tư về cù lao Mút Cà Tha trong đoạn trích, em có suy nghĩ gì về mối quan hệ giữa con người và mảnh đất quê hương?
Ngôi thứ 3
=================================================================
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
(Trích "Thương quá rau răm" - Nguyễn Ngọc Tư)
=================================================================
Câu 1: Xác định ngôi kể trong đoạn trích.
=> Trả lời: Ngôi kể thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, quan sát
và miêu tả khách quan các sự việc, nhân vật cũng như nội tâm
bên trong của họ.
Câu 2: Cụm từ "người thành phố" trong đoạn trích dùng để chỉ nhân vật nào?
=> Trả lời: Chỉ nhân vật Văn - một bác sĩ trẻ người thành phố về
công tác tại trạm xá cù lao Mút Cà Tha.
Câu 3: Trình bày tác dụng của thành phần biệt lập trong câu văn:
"Người thành phố ngồi ngắm cái “mấy hồi” của ông già, mừng tủi
thấy màu xanh cây cỏ cù lao đã thẫm trước mắt (mà sau mới biết
mình mừng hụt)."
=> Trả lời:
- Thành phần biệt lập: "(mà sau mới biết mình mừng hụt)" -
thành phần phụ chú.
- Tác dụng:
+ Bổ sung thông tin làm rõ tâm trạng, vạch trần ảo tưởng
ban đầu của nhân vật Văn.
+ Tạo sự tương phản, tăng tính bi kịch và dự báo trước
thực tế phũ phàng, khó khăn đang chờ đợi người bác sĩ trẻ.
Câu 4: Những câu văn thể hiện tâm trạng của nhân vật ông Tư:
"Ông Tư kè chiếc xuồng vô sau, giậm chân giậm cẳng bứt đầu gãi tóc
như thể mình vừa lỡ tay làm nên cơn giông chiều nay. Bởi ông biết
rằng, mưa gió kia, sóng nước mênh mông kia và cả màu chiều đang
lịm dần kia sẽ làm cho người bác sĩ trẻ này thất vọng..."
=> Trả lời:
- Tâm trạng: Lo âu tột cùng, day dứt, bất lực và đầy xót xa.
- Ý nghĩa: Cho thấy tấm lòng nhân hậu, sự thấu cảm sâu sắc của
ông Tư đối với người khác. Ông sợ sự khắc nghiệt và thiếu thốn
của cù lao sẽ bóp nghẹt nhiệt huyết của tuổi trẻ, khiến người
bác sĩ trẻ bỏ đi như năm người trước đó.
Câu 5: Suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người và mảnh đất quê hương:
=> Trả lời:
- Quê hương là cội nguồn gắn bó máu thịt, định hình nên nhân
cách và tâm hồn con người.
- Dù quê hương có nghèo khó, hoang vu hay trắc trở (như cù lao
Mút Cà Tha), con người vẫn dành cho nó tình yêu thương sâu nặng,
sự gắn bó thủy chung và tinh thần trách nhiệm gắn kết cộng đồng.
=================================================================
=================================================================
ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
(Trích "Thương quá rau răm" - Nguyễn Ngọc Tư)
=================================================================
Câu 1: Xác định ngôi kể trong đoạn trích.
=> Trả lời: Ngôi kể thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, quan sát
và miêu tả khách quan các sự việc, nhân vật cũng như nội tâm
bên trong của họ.
Câu 2: Cụm từ "người thành phố" trong đoạn trích dùng để chỉ nhân vật nào?
=> Trả lời: Chỉ nhân vật Văn - một bác sĩ trẻ người thành phố về
công tác tại trạm xá cù lao Mút Cà Tha.
Câu 3: Trình bày tác dụng của thành phần biệt lập trong câu văn:
"Người thành phố ngồi ngắm cái “mấy hồi” của ông già, mừng tủi
thấy màu xanh cây cỏ cù lao đã thẫm trước mắt (mà sau mới biết
mình mừng hụt)."
=> Trả lời:
- Thành phần biệt lập: "(mà sau mới biết mình mừng hụt)" -
thành phần phụ chú.
- Tác dụng:
+ Bổ sung thông tin làm rõ tâm trạng, vạch trần ảo tưởng
ban đầu của nhân vật Văn.
+ Tạo sự tương phản, tăng tính bi kịch và dự báo trước
thực tế phũ phàng, khó khăn đang chờ đợi người bác sĩ trẻ.
Câu 4: Những câu văn thể hiện tâm trạng của nhân vật ông Tư:
"Ông Tư kè chiếc xuồng vô sau, giậm chân giậm cẳng bứt đầu gãi tóc
như thể mình vừa lỡ tay làm nên cơn giông chiều nay. Bởi ông biết
rằng, mưa gió kia, sóng nước mênh mông kia và cả màu chiều đang
lịm dần kia sẽ làm cho người bác sĩ trẻ này thất vọng..."
=> Trả lời:
- Tâm trạng: Lo âu tột cùng, day dứt, bất lực và đầy xót xa.
- Ý nghĩa: Cho thấy tấm lòng nhân hậu, sự thấu cảm sâu sắc của
ông Tư đối với người khác. Ông sợ sự khắc nghiệt và thiếu thốn
của cù lao sẽ bóp nghẹt nhiệt huyết của tuổi trẻ, khiến người
bác sĩ trẻ bỏ đi như năm người trước đó.
Câu 5: Suy nghĩ về mối quan hệ giữa con người và mảnh đất quê hương:
=> Trả lời:
- Quê hương là cội nguồn gắn bó máu thịt, định hình nên nhân
cách và tâm hồn con người.
- Dù quê hương có nghèo khó, hoang vu hay trắc trở (như cù lao
Mút Cà Tha), con người vẫn dành cho nó tình yêu thương sâu nặng,
sự gắn bó thủy chung và tinh thần trách nhiệm gắn kết cộng đồng.
======================================================