I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện yêu cầu:
ĐỢI MẸ
(Vũ Quần Phương)
Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa
Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non
Em bé nhìn vầng trăng, nhưng chưa nhìn thấy mẹ
Mẹ lẫn trên cánh đồng. Đồng lúa lẫn vào đêm
Ngọn lửa bếp chưa nhen. Căn nhà tranh trống trải
Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà
Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ
Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa
Trời về khuya lung linh trắng vườn hoa mận trắng
Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ.
29-11-1988
(In trong thơ về mẹ, nhiều tác giả, NXB Lao động, 2012)
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định thể thơ của bài thơ trên.
Câu 2. (0,5 điểm) Cách ngắt nhịp của bài thơ có đặc điểm gì?
Câu 3. (0,5 điểm) Trong bài thơ, tác giả bộc lộ cảm xúc với đối tượng nào?
Câu 4. (0,5 điểm) Nhan đề của bài thơ thể hiện cảm xúc gì của tác giả?
Câu 5. (1,0 điểm) Xác định nghĩa của từ non trong câu thơ “Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non”. Dựa vào đâu em xác định được nghĩa của từ ấy?
Câu 6. (1,0 điểm) Từ tình cảm của bé và mẹ dành cho nhau trong bài thơ gợi cho em những suy nghĩ gì về tình cảm giữa những người thân yêu trong gia đình? (trình bày khoảng 4 - 5 dòng)
II VIẾT (6,0 điểm)
Viết bài văn phân tích đặc điểm nhân vật người cha trong truyện ngụ ngôn sau:
CÂU CHUYỆN BÓ ĐŨA
Một ông lão làm ruộng có bốn người con trai. Một hôm ông gọi cả bốn người lại trước một cái bàn, trên để một bó đũa và một túi bạc. Ông bảo rằng:
- Hễ ai trong các con bẻ được bó đũa này thì ta cho túi bạc.
Bốn người con mỗi người thử một lượt, không ai bẻ được.
Ông già bèn cởi bó đũa ra, bẻ từng chiếc một, thì bẻ gãy như chơi. Các con nói rằng:
- Nếu bẻ từng cái một, chẳng khó gì cả.
Người cha từ tốn bảo:
- Này các con, bây giờ các con đã hiểu rằng: Muốn có sức mạnh phải đoàn kết. Khi ta chết rồi, các con phải nhớ đến chuyện bó đũa này. Các con phải thương yêu nhau, đùm bọc lấy nhau, thì mới đủ sức đối với người ngoài.
(Truyện ngụ ngôn Việt Nam - TruyenDanGian.Com)
Câu 1 Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.
Câu 2 Cách ngắt nhịp của bài thơ linh hoạt, không cố định, thường ngắt theo ý nghĩa của câu thơ, tạo cảm giác nhẹ nhàng, chậm rãi, phù hợp với tâm trạng chờ đợi.
Câu 3 Trong bài thơ, tác giả bộc lộ cảm xúc với em bé và người mẹ.
Câu 4 Nhan đề Đợi mẹ thể hiện cảm xúc mong chờ, nhớ thương và gắn bó tha thiết của em bé dành cho mẹ.
Câu 5 Từ non trong câu thơ có nghĩa là còn nhỏ, chưa tròn đầy, chỉ vầng trăng mới xuất hiện đầu tháng. Em xác định được nghĩa này dựa vào hình ảnh nửa vầng trăng và ngữ cảnh miêu tả bầu trời đêm đầu hè.
Câu 6 Tình cảm của bé và mẹ trong bài thơ gợi cho em suy nghĩ sâu sắc về tình cảm gia đình. Đó là tình yêu thương âm thầm nhưng rất bền chặt giữa những người thân yêu. Dù vất vả, mẹ vẫn luôn nghĩ đến con, còn con thì luôn mong chờ mẹ trở về. Tình cảm gia đình chính là điểm tựa ấm áp và thiêng liêng nhất trong cuộc sống mỗi con người.
Trong truyện ngụ ngôn Câu chuyện bó đũa, nhân vật người cha hiện lên là một người cha giàu kinh nghiệm sống, yêu thương con và có cách dạy con rất sâu sắc. Ông không dùng lời nói dài dòng hay ép buộc mà dùng một câu chuyện đơn giản để truyền cho các con bài học lớn về sức mạnh của sự đoàn kết. Người cha là người hiểu rõ tính cách các con nên đã khéo léo đưa ra thử thách bẻ bó đũa. Khi các con không bẻ được, ông không trách mắng mà nhẹ nhàng cởi bó đũa ra, bẻ từng chiếc một để các con tự nhận ra vấn đề. Qua đó cho thấy ông là người điềm đạm, từng trải và rất thông minh trong cách giáo dục con cái. Đặc biệt, lời dặn dò của người cha trước khi già yếu thể hiện tình yêu thương sâu sắc và sự lo lắng cho tương lai của các con. Ông mong các con biết đoàn kết, yêu thương và đùm bọc lẫn nhau để có thể đứng vững trước cuộc đời. Hình ảnh người cha trong câu chuyện là biểu tượng cho trí tuệ dân gian và đạo lí làm người, nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết sống đoàn kết, gắn bó với gia đình và những người xung quanh. Nếu bạn muốn mình chỉnh bài theo đúng thang điểm giáo viên hoặc viết ngắn hơn để dễ học thuộc, mình giúp tiếp nhé.