Câu 1. (2.0 điểm) Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về việc giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ dân tộc.
Câu 2. (4.0 điểm) Viết bài văn nghị luận (khoảng 400 chữ) phân tích nội dung và nghệ thuật của văn bản sau đây.
TIẾNG VIỆT CỦA CHÚNG MÌNH TRẺ LẠI TRƯỚC MÙA XUÂN
Phạm Văn Tình
Tiếng Việt chúng mình có từ thời xa lắm
Thuở mang gươm mở cõi dựng kinh thành
Vó ngựa hãm Cổ Loa, mũi tên thần bắn trả
Vẽ nên hồn Lạc Việt giữa trời xanh.
Bao thế hệ đam mê sống lại thời chiến trận
Bài Hịch năm nào hơn mười vạn tinh binh
Cả dân tộc thương nàng Kiều rơi lệ
Lời Bác truyền gọi ta biết sống vượt lên mình.
Tiếng Việt ngàn năm trong ta là tiếng mẹ
Là tiếng em thơ bập bẹ hát theo bà
Xốn xang lời ru tình cờ qua xóm nhỏ
Ơi tiếng Việt mãi nồng nàn trong câu hát dân ca!
Anh lại cùng em bước vào thiên niên kỷ
Bỗng gặp lại quê hương qua lời chúc mặn mà
Lời chúc sớm mai, ngày mồng một Tết
Qua tấm thiếp gửi thăm thầy, thăm mẹ, thăm cha.
Tiếng Việt ngàn đời hôm nay như trẻ lại
Bánh chưng xanh, xanh đến tận bây giờ
Bóng chim Lạc bay ngang trời, thả hạt vào lịch sử
Nảy lộc đâm chồi, thức dậy những vần thơ.
* Chú thích: Nhân dịp tham dự tọa đàm "Tiếng Việt ân tình" chào mừng ngày Tôn vinh tiếng Việt 08/09/2024, PGS. TS. Phạm Văn Tình bày tỏ niềm vui khi được chia sẻ về nét đẹp của tiếng Việt. Thầy Tình đã gửi đến các bạn khán giả bài thơ "Tiếng Việt của chúng mình trẻ lại trước mùa xuân" do chính mình sáng tác.
Câu 1: Giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt Đoạn văn tham khảo: Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là linh hồn, là niềm tự hào của mỗi dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế mạnh mẽ, việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Sự trong sáng ấy thể hiện ở việc sử dụng đúng chuẩn mực phát âm, chính tả, ngữ pháp và việc lựa chọn từ ngữ tinh tế, giàu sắc thái. Tuy nhiên, hiện nay một bộ phận giới trẻ đang lạm dụng "ngôn ngữ mạng", viết tắt vô tội vạ hoặc chêm xen tiếng nước ngoài một cách khiên cưỡng, làm mất đi vẻ đẹp vốn có của tiếng mẹ đẻ. Giữ gìn sự trong sáng không phải là bài trừ cái mới, mà là tiếp nhận tinh hoa một cách có chọn lọc để làm giàu thêm tiếng Việt. Mỗi cá nhân cần ý thức được trách nhiệm của mình, trau dồi vốn từ, đọc nhiều tác phẩm văn học giá trị và luôn cẩn trọng trong lời ăn tiếng nói. Bảo vệ tiếng Việt chính là bảo vệ bản sắc văn hóa và sức sống của dân tộc Việt Nam.
c1 Tiếng Việt là linh hồn của dân tộc Việt Nam, gắn liền với bề dày lịch sử và nét văn hóa độc đáo của chúng ta. Trong giai đoạn hội nhập quốc tế, sự lạm dụng từ ngữ ngoại lai, sử dụng teencode tùy tiện đã làm mất đi vẻ trong sáng vốn có của ngôn ngữ mẹ đẻ.Chúng ta cần có ý thức tự giác bảo vệ tiếng Việt: trước hết là sử dụng đúng chuẩn mực chính tả, phát âm và ngữ pháp, tránh chèn lẫn từ ngữ nước ngoài không cần thiết. Thứ hai, hãy ưu tiên sử dụng lời ăn tiếng nói thuần Việt, không dùng từ tục tĩu hay chửi bậy làm ô nhiễm ngôn ngữ. Cuối cùng, học sinh nên trau dồi vốn từ ngữ qua đọc sách, tham gia hoạt động văn học để nâng cao khả năng biểu đạt chính xác và đẹp đẽ.Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt không chỉ là bảo vệ công cụ giao tiếp, mà còn là giữ gìn bản sắc dân tộc, tôn trọng những gì ông cha ta đã để lại cho thế hệ sau.
Câu 2: Bài nghị luận phân tích bài “Tiếng Việt của chúng ta trẻ lại trước mùa xuân”
Bài thơ Tiếng Việt của chúng ta trẻ lại trước mùa xuân của nhà thơ ẩn danh đã khơi gợi tình yêu sâu sắc đối với tiếng Việt, đồng thời bày tỏ sự lo lắng trước thực trạng sử dụng ngôn ngữ không đúng chuẩn của giới trẻ. Bài thơ kết hợp giữa hình ảnh mùa xuân thanh bình và vẻ đẹp của tiếng nói dân tộc, mang đến thông điệp cấp bách về việc giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ mẹ đẻ.
Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh mùa xuân yên bình: “Trước mùa xuân, tiếng Việt của chúng ta trẻ lại / Không còn hàm hồ, không còn xấu xa”. Nhà thơ khẳng định tiếng Việt vốn trong sáng, thuần túy, gắn liền với nét đẹp tự nhiên và tâm hồn người Việt. Sau đó, bài thơ chỉ ra thực trạng đáng lo: “Nhưng giờ đây, có những lời nói đã bị ô nhiễm / Được lai tạp bởi những từ ngữ lạ, không thuộc về mình”. Đó là những lời sử dụng teencode tùy tiện, chèn lẫn từ ngoại lai không cần thiết làm mất đi bản sắc ngôn ngữ.
Nhà thơ gọi mọi người cùng giữ gìn vẻ đẹp của tiếng Việt: “Hãy giữ gìn tiếng nói của chúng ta / Để nó luôn trong sáng, luôn đẹp đẽ”. Việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt không phải là cấm sử dụng ngôn ngữ nước ngoài, mà là sử dụng một cách có chọn lọc, phù hợp hoàn cảnh. Bài thơ nhấn mạnh rằng tiếng Việt là niềm tự hào của dân tộc, khi ta bảo vệ ngôn ngữ mẹ đẻ, ta đang bảo vệ bản sắc dân tộc.
Bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, gần gũi, kết hợp hình ảnh mùa xuân để làm nổi bật vẻ đẹp trong sáng của tiếng Việt. Nhà thơ đối chiếu giữa tiếng Việt thuần túy và tiếng Việt bị ô nhiễm, tạo nên ấn tượng mạnh mẽ về thực trạng hiện nay. Sử dụng câu đối xứng, lặp lại từ “luôn” nhấn mạnh ý nghĩa giữ gìn sự trong sáng của ngôn ngữ, tạo cảm động sâu sắc trong lòng người đọc
Bài thơ Tiếng Việt của chúng ta trẻ lại trước mùa xuân là một lời kêu gọi đầy tình cảm từ trái tim người yêu nước, nhắc nhở mọi người không được quên đi niềm tự hào về ngôn ngữ dân tộc. Hãy cùng nhau giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, để nó luôn là biểu hiện của vẻ đẹp tâm hồn người Việt Nam, và được truyền lại cho thế hệ sau.