CON QUẠ VÀ CÁI BÌNH NƯỚC
Vào một năm nọ, hạn hán kéo dài, suốt mấy tháng liền trời không có lấy một giọt mưa. Đất đai khô cằn, cây cỏ héo úa, nước trong các ao hồ đều cạn khô hết cả. Sự sống của muôn loài bị đe dọa như đang đứng trước lưỡi gươm của Thần Chết.
Có một chú quạ đậu trên cành cây khô để nghỉ chân. Chú quạ rất khát nước nhưng không biết cách nào để tìm được nước cả. Sau đó tình cờ nhìn thấy trên mặt đất có một cái bình nước. Ngay lập tức, nó bèn sà xuống và thò mỏ vào chiếc bình để uống nước.
Thế nhưng, chú quạ không làm cách nào để uống nước được vì miệng bình nhỏ quá mà cổ bình lại cao, nước trong bình không dâng lên đủ để cho chú uống được. Dù nó đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không uống được một giọt nước nào.
Đang trong lúc tuyệt vọng không biết phải làm thế nào thì nó nhìn thấy một viên sỏi. Một ý nghĩ vụt lóe lên trong đầu nó là sẽ dùng chiếc mỏ để cắp những viên sỏi bỏ vào trong bình. Bỏ càng nhiều sỏi, nước trong bình sẽ càng dâng cao. Khi nước dâng lên đến miệng bình là nó có thể uống được rồi.
Ngay lập tức, quạ đi khắp nơi để tìm sỏi bất chấp cái nắng nóng như đổ lửa. Sau một thời gian bỏ công đi tìm kiếm những viên sỏi trở về, lúc này nó chỉ việc thả những viên sỏi bỏ vào bình. Sỏi trong bình càng nhiều, nước trong bình càng dâng lên cao hơn. Khi bỏ viên sỏi cuối cùng vào thì mực nước trong bình cũng vừa dâng lên đến miệng và quạ ung dung uống ngụm nước trong bình.
(Truyện ngụ ngôn Ê-dốp)
Câu 1: Văn bản trên thuộc thể loại gì? Nêu các căn cứ để xác định thể loại ấy?
Câu 2: Nhờ đâu mà quạ uống được nước? Tìm một câu tục ngữ phù hợp với nội dung câu chuyện.
Câu 3: Đọc câu văn sau: “Ngay lập tức, quạ đi khắp nơi để tìm sỏi bất chấp cái nắng nóng như đổ lửa.” ?
a- Cụm từ “ngay lập tức” trong câu chuyện được lặp lại hai lần có tác dụng gì?
b- Chỉ ra các biện pháp tu từ trong câu văn trên và nêu tác dụng.
Câu 4: Có bao nhiêu phó từ được sử dụng trong câu: “Chú quạ rất khát nước nhưng không biết cách nào để tìm được nước cả”.
Câu 5: Xác định ít nhất hai từ ngữ liên kết câu trong đoạn văn sau và nêu tác dụng:
(1)Có một chú quạ đậu trên cành cây khô để nghỉ chân. (2)Chú quạ rất khát nước nhưng không biết cách nào để tìm được nước cả. Sau đó tình cờ nhìn thấy trên mặt đất có một cái bình nước. (3)Ngay lập tức, nó bèn sà xuống và thò mỏ vào chiếc bình để uống nước.
Câu 6: Viết đoạn văn (5 đến 7) câu nêu bài học mà em rút ra từ câu chuyện trên.
Câu 7: Có ý kiến cho rằng: “Ngoài việc học ở trường lớp, thầy cô, mỗi học sinh cần chủ động tìm hiểu, tìm tòi, nghiên cứu bài học để nắm chắc kiến thức”. Em có tán thành ý kiến trên không? Hãy viết một bài văn nghị luận khoảng 1,5 trang giấy bày tỏ ý kiến của em
Câu 1
Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngụ ngôn.
Căn cứ xác định là vì truyện kể về loài vật được nhân hóa như con người, có cốt truyện đơn giản và qua câu chuyện gửi gắm một bài học, một lời khuyên về cách sống và cách ứng xử trong cuộc sống.
Câu 2
Quạ uống được nước là nhờ sự thông minh, biết suy nghĩ và kiên trì, không bỏ cuộc trước khó khăn.
Câu tục ngữ phù hợp với nội dung câu chuyện là:
Có công mài sắt, có ngày nên kim
hoặc
Cái khó ló cái khôn.
Câu 3
a
Cụm từ “ngay lập tức” được lặp lại hai lần có tác dụng nhấn mạnh sự nhanh nhạy, quyết đoán và kịp thời trong hành động của quạ, làm nổi bật sự thông minh của nhân vật.
b
Biện pháp tu từ trong câu văn là so sánh: “nắng nóng như đổ lửa”.
Tác dụng là làm nổi bật sự khắc nghiệt của thời tiết, qua đó nhấn mạnh sự cố gắng, chịu đựng và quyết tâm của quạ khi đi tìm sỏi.
Câu 4
Trong câu “Chú quạ rất khát nước nhưng không biết cách nào để tìm được nước cả” có 2 phó từ là:
rất, không.
Câu 5
Hai từ ngữ liên kết câu trong đoạn văn là:
“Chú quạ” ở câu (2) liên kết với “một chú quạ” ở câu (1) bằng phép lặp.
“Sau đó” ở câu (2) là phép nối, giúp thể hiện trình tự thời gian của sự việc.
Tác dụng của các từ ngữ liên kết là giúp đoạn văn mạch lạc, các câu gắn bó chặt chẽ với nhau.
Câu 6
Qua câu chuyện Con quạ và cái bình nước, em rút ra bài học rằng trong cuộc sống, khi gặp khó khăn, chúng ta không nên nản lòng hay bỏ cuộc. Nếu biết suy nghĩ, tìm tòi và kiên trì, con người sẽ tìm ra cách giải quyết vấn đề. Câu chuyện cho thấy trí thông minh và sự cố gắng có thể giúp ta vượt qua hoàn cảnh khó khăn nhất. Đồng thời, truyện cũng nhắc nhở chúng ta cần bình tĩnh trước thử thách. Mỗi người nên rèn luyện tinh thần sáng tạo và ý chí vươn lên trong cuộc sống.
Câu 7
Em hoàn toàn tán thành với ý kiến cho rằng ngoài việc học ở trường lớp và thầy cô, mỗi học sinh cần chủ động tìm hiểu, tìm tòi và nghiên cứu bài học để nắm chắc kiến thức.
Trước hết, thầy cô là người truyền đạt kiến thức cơ bản và định hướng cho học sinh cách học đúng đắn. Tuy nhiên, thời gian học trên lớp là có hạn nên không thể giúp học sinh hiểu sâu và nhớ lâu nếu các em không tự học. Việc chủ động tìm tòi, nghiên cứu giúp học sinh củng cố kiến thức, hiểu bài kĩ hơn và phát hiện ra những điều mới mẻ, thú vị. Khi tự học, học sinh sẽ rèn luyện được tính tự giác, tinh thần trách nhiệm và khả năng tư duy độc lập.
Bên cạnh đó, xã hội ngày càng phát triển, tri thức không ngừng đổi mới. Nếu chỉ học những gì thầy cô dạy trên lớp thì học sinh khó có thể theo kịp sự thay đổi của thời đại. Việc tự học giúp mỗi người mở rộng hiểu biết, phát triển kĩ năng và chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Nhiều người thành công đều có điểm chung là tinh thần tự học cao và luôn chủ động trau dồi kiến thức cho bản thân.
Tuy nhiên, tự học không có nghĩa là học một cách tùy tiện mà cần có phương pháp phù hợp và sự định hướng đúng đắn từ thầy cô. Khi biết kết hợp hài hòa giữa học trên lớp và tự học ở nhà, học sinh sẽ đạt được kết quả tốt nhất.
Tóm lại, ý kiến trên là hoàn toàn đúng đắn. Mỗi học sinh cần ý thức rõ vai trò của việc tự học để không ngừng hoàn thiện bản thân và vững bước trên con đường chinh phục tri thức.