Chữ viết: Người Chăm đã tiếp thu chữ Phạn (Sanskrit) để sáng tạo ra hệ thống chữ Chăm cổ từ khoảng thế kỷ IV.

• Tôn giáo: Hai tôn giáo chính từ Ấn Độ là Ấn Độ giáo (Hindu giáo) và Phật giáo đóng vai trò chủ đạo trong đời sống tâm linh, trong đó Ấn Độ giáo (thờ các thần Shiva, Vishnu, Brahma) có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất.
• Kiến trúc và Điêu khắc: Các đền tháp Chăm (như Thánh địa Mỹ Sơn) được xây dựng theo phong cách kiến trúc Ấn Độ với các mô hình tháp nhọn, phù điêu chạm khắc các vị thần, vũ nữ Apsara và các linh vật.
• Chế độ chính trị: Mô hình nhà nước quân chủ chuyên chế và cách phân chia tầng lớp xã hội cũng chịu ảnh hưởng từ hệ thống đẳng cấp và quan niệm về vương quyền của Ấn Độ.
• Lễ hội và Phong tục: Nhiều lễ hội, phong tục tập quán và các bộ sử thi (như Ramayana) của Ấn Độ đã hòa quyện với văn hóa bản địa, tạo nên nét đặc trưng riêng biệt của người Chăm.

nhiều thứ ⇔

Chăm-pa mạnh về thương mại biển và lâm thổ sản, trong khi Đại Việt tập trung nông nghiệp lúa nước đồng bằng, đúc đồng và thủ công nghiệp

Lê Lai đóng giả Lê Lợi để đánh lạc hướng quân Minh, vì lúc đó nghĩa quân Lam Sơn đang bị bao vây rất nguy hiểm, nếu Lê Lợi bị bắt hoặc hi sinh thì cuộc khởi nghĩa sẽ thất bại, nên Lê Lai hi sinh thân mình, giả làm Lê Lợi xông ra chiến đấu để thu hút quân địch, giúp Lê Lợi và nghĩa quân rút lui an toàn, nhờ đó lực lượng được bảo toàn để tiếp tục kháng chiến

Năm 1418, quân Minh bao vây căn cứ Lam Sơn, tình thế vô cùng nguy cấp. Lê Lai đã tình nguyện cải trang làm Lê Lợi, mang quân đánh lạc hướng địch, giúp Lê Lợi và chủ lực quân thoát hiểm. Lê Lai hi sinh, để tưởng nhớ công ơn của Lê Lai , vua Lê Lợi căn dặn quân thần sau này làm giỗ Lê Lai trước ngày giỗ của mình một ngày, từ đó dân gian có câu “ 21 Lê Lai, 22 Lê Lợi”.

Hồ Quý Ly (tức Hồ Nhất Nguyên - lên ngôi năm 1400, sau làm Thái thượng hoàng) và Hồ Hán Thương

Vai trò của Nguyễn Trãi:

- Là nhà cố vấn, là người phò tá đắc lực của Lê Lợi, góp phần không nhỏ vào chiến thắng của nghĩa quân

- Ông là người đề ra đường lối kháng chiến đúng đắn, cùng với Lê Lợi góp phần quyết định vào thắng lợi của cuộc kháng chiến

Câu 1. Sau khi quân Trần phản công thắng lợi, quân Nguyên suy yếu và rút chạy, tạo thời cơ giải phóng Thăng Long.

Ý nghĩa lớn nhất của thắng lợi ba lần kháng chiến chống quân Mông Nguyên là bảo vệ vững chắc nền độc lập, chủ quyền của Đại Việt, khẳng định sức mạnh đoàn kết và ý chí kiên cường của dân tộc, đồng thời góp phần làm thất bại tham vọng xâm lược của đế quốc Mông Nguyên đối với khu vực, nâng cao vị thế của Đại Việt trên trường quốc tế