Nam quốc sơn hà Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa ra là gì ?

Quang Trung và cuộc hành quân thần tốc ra Bắc Cuối năm 1788, tình hình Đại Việt vô cùng rối ren. Sau nhiều năm nội chiến, đất nước bị chia cắt và chính quyền Lê ở Thăng Long ngày càng suy yếu. Trong hoàn cảnh ấy, Lê Chiêu Thống tìm cách dựa vào nhà Thanh để giành lại quyền lực. Tin ấy nhanh chóng truyền đến Phú Xuân. Nguyễn Huệ, lúc đó là một trong những thủ lĩnh quan trọng nhất của phong trào Tây Sơn, biết rằng nếu quân Thanh tiến sâu vào Đại Việt thì tình hình sẽ trở nên cực kỳ nguy hiểm. Quả nhiên, cuối năm 1788, một đạo quân Thanh lớn do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy tiến vào nước ta. Quân Thanh nhanh chóng chiếm được Thăng Long. Tôn Sĩ Nghị tin rằng quân Tây Sơn không đủ sức chống lại mình. Quân Thanh đóng quân tại Thăng Long và các vùng xung quanh, chuẩn bị đón Tết. Trong khi đó, Nguyễn Huệ đang ở Phú Xuân. Khi nghe tin Thăng Long thất thủ, ông lập tức quyết định đưa quân ra Bắc. Đây không phải một quyết định dễ dàng. Khoảng cách từ Phú Xuân đến Thăng Long rất xa. Quân đội phải hành quân qua nhiều vùng đất, trong khi thời gian còn lại không nhiều. Nếu chậm trễ, quân Thanh sẽ có thời gian củng cố lực lượng. Nguyễn Huệ hiểu điều đó. Ông quyết định phải hành động thật nhanh. Ngày 22 tháng 12 năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, lấy niên hiệu là Quang Trung. Sau lễ lên ngôi, ông lập tức dẫn đại quân ra Bắc. Trên đường hành quân, quân Tây Sơn liên tục tuyển thêm binh lính. Đến Nghệ An, Quang Trung dừng lại để tổ chức quân đội. Theo các ghi chép lịch sử, ông nói chuyện với quân sĩ và khẳng định rằng quân Thanh đang xâm phạm đất nước, vì vậy tất cả phải đồng lòng đánh giặc. Một người lính trẻ trong đoàn quân lúc ấy có thể đã nghĩ rằng cuộc chiến trước mắt sẽ vô cùng khốc liệt. Không ai biết chính xác họ sẽ phải đi bao xa. Không ai biết mình có thể sống sót trở về hay không. Nhưng đoàn quân vẫn tiếp tục tiến về phía Bắc. Quang Trung không muốn quân lính có thời gian nghỉ quá lâu. Ông hiểu rằng tốc độ chính là lợi thế lớn nhất. Trong khi quân Tây Sơn đang tiến nhanh về Thăng Long, quân Thanh lại đang rất chủ quan. Tôn Sĩ Nghị cho rằng Nguyễn Huệ chưa thể tiến ra Bắc trong thời gian ngắn như vậy. Quân Thanh đã chiếm được Thăng Long nên tin rằng chiến thắng gần như chắc chắn. Họ chuẩn bị đón Tết. Đó chính là sai lầm nghiêm trọng. Quang Trung quyết định tấn công vào đúng thời điểm quân Thanh ít đề phòng nhất. Đêm 30 Tết năm 1789, quân Tây Sơn bắt đầu tiến công. Mục tiêu đầu tiên là đồn Hà Hồi. Đây là một vị trí quan trọng bảo vệ đường tiến vào Thăng Long. Quân Tây Sơn bao vây đồn. Ban đầu, quân Thanh vẫn cố thủ bên trong. Nhưng quân Tây Sơn không lập tức xông vào. Họ tìm cách gây sức ép và yêu cầu quân Thanh đầu hàng. Bên trong đồn, quân Thanh bắt đầu hoang mang. Họ không ngờ quân Tây Sơn có thể xuất hiện nhanh như vậy. Cuối cùng, quân Thanh ở Hà Hồi phải đầu hàng. Sau thắng lợi đầu tiên, quân Tây Sơn tiếp tục tiến lên. Phía trước họ là Ngọc Hồi. Đây là một trong những cứ điểm mạnh nhất của quân Thanh. Quân Thanh đã chuẩn bị phòng thủ rất kỹ. Họ xây dựng chiến lũy, đào hào và bố trí quân lính để ngăn quân Tây Sơn tiến vào. Nếu Ngọc Hồi không bị phá, con đường tiến đến Thăng Long sẽ rất khó khăn. Quân Tây Sơn tiến công. Trận chiến diễn ra vô cùng dữ dội. Quân Thanh bắn ra từ các vị trí phòng thủ. Quân Tây Sơn phải tìm cách tiếp cận mà vẫn hạn chế thương vong. Theo các ghi chép truyền thống, quân Tây Sơn sử dụng những tấm ván ghép lại để làm lá chắn. Bên ngoài được phủ rơm ướt nhằm giảm tác động của lửa. Các chiến sĩ mang những tấm chắn ấy tiến về phía trước. Từng bước. Từng bước. Khoảng cách giữa hai bên ngày càng ngắn. Quân Thanh vẫn chống trả. Nhưng quân Tây Sơn đã tiến quá gần. Cuối cùng, phòng tuyến bị phá vỡ. Quân Thanh bắt đầu rối loạn. Cùng lúc đó, một đạo quân Tây Sơn khác tiến công vào Khương Thượng. Thế trận của quân Thanh tại khu vực Thăng Long nhanh chóng sụp đổ. Tin quân Tây Sơn phá được các cứ điểm quan trọng truyền đến Thăng Long. Tôn Sĩ Nghị lúc này mới nhận ra rằng tình hình đã vượt khỏi khả năng kiểm soát. Ông ta không tổ chức một cuộc phản công lớn. Thay vào đó, Tôn Sĩ Nghị bỏ chạy về phía Bắc. Quân Thanh cũng tháo chạy theo. Một số binh lính chạy qua cầu để tìm đường rút lui. Trong lúc hỗn loạn, cây cầu bị sập. Rất nhiều người rơi xuống nước. Đường phố trở nên hỗn loạn. Chỉ trong một thời gian rất ngắn, đội quân Thanh từng chiếm Thăng Long đã tan rã. Quân Tây Sơn tiến vào thành. Quang Trung trở thành người kiểm soát Thăng Long. Chiến thắng ấy diễn ra vào dịp Tết Kỷ Dậu năm 1789. Điều khiến chiến thắng này đặc biệt là tốc độ. Quang Trung đã đưa quân từ Phú Xuân ra Bắc trong một khoảng thời gian rất ngắn, tổ chức lực lượng trên đường đi và tiến hành một chuỗi cuộc tấn công liên tiếp. Quân Thanh chưa kịp chuẩn bị thì các cứ điểm quan trọng đã lần lượt bị đánh chiếm. Sau chiến thắng, Quang Trung không tiếp tục đưa quân tiến sâu vào lãnh thổ nhà Thanh. Ông hiểu rằng đánh bại quân xâm lược chỉ là một phần của vấn đề. Nếu tiếp tục chiến tranh với một quốc gia lớn ở phía Bắc, Đại Việt có thể phải đối mặt với những cuộc xung đột kéo dài. Vì vậy, Quang Trung lựa chọn con đường ngoại giao. Ông muốn giữ vững độc lập nhưng đồng thời tránh một cuộc chiến mới. Chiến thắng năm 1789 từ đó trở thành một trong những chiến thắng quân sự nổi tiếng nhất trong lịch sử Việt Nam. Nhưng nếu nhìn kỹ hơn, câu chuyện không chỉ nói về một vị vua tài giỏi. Nó còn nói về hàng vạn người lính đã hành quân trong những ngày cuối năm, về những người phải chiến đấu giữa mùa đông, về những người không biết mình có trở về được hay không. Họ đi từ Phú Xuân ra Bắc. Họ vượt qua những chặng đường dài. Họ chiến đấu liên tục. Và cuối cùng, họ tiến vào Thăng Long khi năm mới vừa bắt đầu. Có lẽ điều đáng nhớ nhất về Quang Trung không phải chỉ là việc ông đánh thắng quân Thanh. Đó còn là khả năng nhìn thấy thời cơ. Khi đối phương đang chủ quan, ông lựa chọn tấn công. Khi quân đội cần tốc độ, ông tổ chức hành quân thần tốc. Khi chiến tranh kết thúc, ông lại hiểu rằng một đất nước muốn tồn tại lâu dài không thể chỉ dựa vào chiến thắng trên chiến trường. Và vì vậy, chiến thắng mùa xuân năm 1789 không chỉ được nhớ đến như một trận đánh lớn. Nó trở thành câu chuyện về một vị vua quyết đoán, một đội quân hành quân trong những ngày Tết, và một thời khắc khi vận mệnh của cả đất nước được quyết định trong vài ngày ngắn ngủi.