(4 điểm) Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 5:
Sao sáng lấp lánh
Đó là năm 1972.
Tiểu đội trinh sát của tôi được bổ sung một lính mới, rất trẻ, vừa tròn mười tám tuổi. Cậu ta tên là Minh, người Hà Nội. Tuổi trẻ mà, chúng tôi quý nhau ngay như anh em ruột thịt. Một đêm mưa rừng, cánh lính trẻ chúng tôi mắc võng nằm tán gẫu… Tôi lấy tấm hình vợ chưa cưới của mình ra cho đồng đội xem. Đến lượt Minh, cậu ta cầm tấm ảnh trên tay bỗng cười cười cất tiếng:
− Vợ chưa cưới của tiểu đội trưởng rất đẹp… Nhưng chưa đẹp bằng người yêu của em.
Cả tiểu đội nhao nhao:
− Ảnh đâu!… Đưa ra đây xem nào?
Minh gãi đầu buồn bã:
− Các vị quên à?… Trước khi đi B, cấp trên chẳng thu hết các giấy tờ, các tấm ảnh của người thân rồi còn gì.
− Sao mày không cố giấu lấy tấm hình của người yêu?
− Ngày đó không biết, nghe lời cấp trên mới ngốc chứ!
− Người yêu làm nghề gì?
− Học sinh trường múa Việt Nam.
− Trời!
Tất cả trầm trồ xuýt xoa. Bởi chắc chắn rằng học sinh trường múa phải đẹp hớp hồn. Có tiếng nói lại vang lên:
− Tên là gì?
− Tên là Hạnh.
− Làm quen… Và yêu như thế nào, kể cho bọn tao nghe đi.
Minh lại cười cười.
− Ờ thì kể. Nhưng cấm mọi người được cười đấy.
Rồi cậu ta nhìn vào ngọn lửa bập bùng cất tiếng hỏi: “Hồi còn đóng quân ở gần Hà Nội, có một hôm, tớ được tranh thủ về thăm nhà. Bước chân lên chuyến xe buýt Cầu Giấy − Bờ Hồ, tớ vô tình đứng sau một cô gái mặc áo hoa. Tò mò muốn xem cô có đẹp không, nên tớ cố len lên. Chưa kịp nhìn đã va phải cô ấy. Cô gái lườm rồi đứng tránh ra. Tớ ngượng quá, ấp úng:
− Xin lỗi!… Tôi không có tiền mua vé. Bạn có thể mua giùm tôi được không?
Cô gái nhìn nghi ngờ. Anh bán vé tiến lại. Cô lấy tiền mua hai chiếc vé. Rồi đưa cho tớ một chiếc nhưng không nói một lời. Tớ vẫn đứng như trời trồng, thỉnh thoảng lại nhìn trộm… Một cô gái mắt to và sáng lấp lánh như sao. Xe đỗ cạnh Bờ Hồ. Cô gái bước xuống. Không hiểu sao tớ cũng bị bước theo như sắt gặp nam châm. Tớ đi sau cô khoảng mười lăm bước chân. Cô gái rẽ trái, tớ cũng rẽ trái. Cô rẽ phải, tớ cũng rẽ phải. Bỗng cô gái quay lại, cất tiếng:
− Anh bộ đội… Tại sao anh lại đi theo em?
Tôi cười, gãi đầu, ấp úng:
− Tôi… tôi… muốn biết nhà… để trả tiền.
Cô gái cười giòn:
− Không… không phải trả tiền đâu.
Rồi cô chạy vụt vào sau một cái cổng sắt. Mặt tớ đỏ bừng, bước đi như người say rượu.
Chiều hôm sau, tớ quay lại để trả tiền vé xe buýt. Gặp cô gái, tớ liều lĩnh mời cô đi xem phim. Cô đã nhận lời… Và chúng tớ yêu nhau…”.
Đêm đó, khi cơn mưa rừng vừa tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời… mà không ngủ được.
Sáu tháng sau, một đêm tháng mười tôi và Minh được phái đi trinh sát cảng Cửa Việt. Sau ba tiếng đồng hồ tiếp cận mục tiêu, hai đứa rút ra ngoài. Ba giờ sáng, chúng tôi cố gắng băng ngang qua những đồi cát trắng mênh mông để trở về cứ. Bỗng một loạt pháo dàn từ biển bắn vào. Tôi bò xoài lăn mình trên cát để tránh. Sau loạt đạn, tôi chồm dậy cất tiếng gọi. Không có tiếng trả lời. Tôi vùng dậy chạy ngay đến chỗ Minh. Cậu ta nằm úp sấp. Một mảnh pháo đã cắm vào ổ bụng. Máu trào qua lớp áo. Tôi băng bó rồi cõng Minh đi thật nhanh. Máu từ vết thương trào ra thấm ướt lưng tôi rồi nhiễu xuống cát trắng. Bỗng Minh tỉnh lại thều thào:
− Anh!… Để em xuống đi… Em không sống được nữa đâu.
Tôi khẽ đặt Minh nằm xuống đồi cát. Minh nhìn tôi, giọng đứt đoạn:
− Anh chôn em tại đây… Cố về đơn vị nhanh kẻo trời sáng.
Gió biển thổi vù vù. Người Minh lạnh toát. Tôi nắm lấy tay Minh cuống cuồng:
− Thế!… Thế! Em có nhắn gì cho Hạnh?
Minh cố cười:
− Chuyện… chuỵện đó em tưởng tượng đấy! Em chưa được cô gái nào yêu cả. Cũng tại em mồ côi cha mẹ nên không còn người thân nào hết…
Nước mắt tôi trào ra. Bỗng Minh lại lên tiếng:
− Em có một lá thư… ở trong túi áo ngực. Bao giờ hoà bình, anh đem bỏ vào thùng thư hộ em…
Một cơn gió thổi đến. Người đồng đội của tôi theo gió ra đi. Tôi sờ túi áo ngực của Minh, thấy một mảnh giấy gấp làm tư. Tôi vội vã bấm đèn pin để đọc. Trong tờ giấy chỉ có mỗi một dòng chữ liêu xiêu: “Hạnh ơi!... Anh cô đơn lắm…”. Và ký tên.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, tôi theo đoàn quân ào ạt tiến về giải phóng Sài gòn. Năm giờ chiều, thành phố tràn ngập cờ hoa. Tôi thẫn thờ ra chợ mua một cái phong bì. Rồi bỏ lá thư bị vương máu vào trong. Bên ngoài bì thư tôi viết: Gửi Hạnh − Học sinh trường múa Việt Nam − Khu Cầu Giấy, Hà Nội.
Những người lính trong tiểu đội của tôi tin rằng… Lá thư đó đã đến tay cô gái có đôi mắt như vì sao sáng lấp lánh.
(Nguyễn Thị Ấm)
Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.
Câu 2. Chỉ ra tác dụng của dấu ba chấm trong câu văn: Đêm đó, khi cơn mưa rừng tạnh, những người lính chúng tôi cứ nhìn những vì sao lấp lánh trên bầu trời... mà không sao ngủ được.
Câu 3. Nhận xét về tình huống của truyện.
Câu 4. Nhan đề của văn bản gợi cho em những suy nghĩ gì?
Câu 5. Nhận xét về hình tượng người lính trong văn bản.
Câu 1
Truyện ngắn Sao sáng lấp lánh của Nguyễn Thị Ám gây ấn tượng bởi những nét đặc sắc về nghệ thuật kể chuyện giàu giá trị nhân văn. Trước hết, tác giả đã lựa chọn tình huống truyện giản dị nhưng giàu ý nghĩa, đặt nhân vật vào những khoảnh khắc đời thường để từ đó làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn con người. Câu chuyện không có nhiều biến cố gay cấn mà chủ yếu tập trung khắc họa thế giới nội tâm, giúp người đọc cảm nhận được sự lấp lánh của những điều bình dị trong cuộc sống. Bên cạnh đó, nghệ thuật xây dựng nhân vật được thể hiện tinh tế qua hành động, suy nghĩ và cảm xúc chân thực, gần gũi. Ngôn ngữ truyện mộc mạc, trong sáng, giàu chất gợi, góp phần tạo nên giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng. Đặc biệt, hình ảnh “sao sáng lấp lánh” mang ý nghĩa biểu tượng, vừa cụ thể vừa giàu sức liên tưởng, thể hiện niềm tin vào những giá trị tốt đẹp của con người. Nhờ những yếu tố nghệ thuật ấy, truyện ngắn không chỉ chạm đến cảm xúc người đọc mà còn gửi gắm thông điệp nhân văn sâu sắc.
Câu 2
Trong hành trình sống của mỗi con người, điểm tựa tinh thần có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp ta vững vàng trước những thử thách và biến động của cuộc đời. Điểm tựa tinh thần là những giá trị, con người hay niềm tin mà ta dựa vào để có thêm sức mạnh, nghị lực và niềm tin vào bản thân. Đó có thể là gia đình, bạn bè, thầy cô, lý tưởng sống, đức tin hoặc chính niềm tin vào tương lai tốt đẹp.
Trước hết, điểm tựa tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn và nghịch cảnh. Khi đối diện với thất bại, mất mát hay áp lực, nếu có một điểm tựa vững chắc, con người sẽ không dễ dàng gục ngã. Một lời động viên của người thân, sự sẻ chia của bạn bè hay niềm tin vào ước mơ có thể giúp ta đứng dậy sau những lần vấp ngã. Điểm tựa tinh thần giống như ngọn đèn soi sáng, giúp ta không lạc lối trong những thời điểm tăm tối nhất của cuộc đời.
Bên cạnh đó, điểm tựa tinh thần còn giúp con người sống tích cực và có ý nghĩa hơn. Khi có niềm tin và chỗ dựa tinh thần, con người sẽ biết trân trọng cuộc sống, nuôi dưỡng những cảm xúc tốt đẹp như yêu thương, hy vọng và lòng biết ơn. Gia đình là điểm tựa tinh thần lớn lao nhất đối với mỗi người, bởi đó là nơi ta được yêu thương vô điều kiện, được trở về sau mọi bão giông. Chính từ điểm tựa ấy, con người có thêm động lực để phấn đấu, hoàn thiện bản thân và đóng góp cho xã hội.
Không những vậy, điểm tựa tinh thần còn giúp con người giữ vững bản lĩnh và nhân cách. Trong xã hội hiện đại đầy cám dỗ, nếu thiếu đi điểm tựa tinh thần, con người rất dễ mất phương hướng, sống buông thả hoặc đánh mất những giá trị đạo đức. Ngược lại, khi có lý tưởng sống đúng đắn và niềm tin vào điều tốt đẹp, con người sẽ biết phân biệt đúng – sai, sống có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Tuy nhiên, mỗi người cũng cần nhận thức rằng điểm tựa tinh thần không chỉ đến từ bên ngoài mà còn phải được xây dựng từ chính nội lực bên trong. Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào người khác mà cần rèn luyện ý chí, bản lĩnh và niềm tin vào bản thân. Khi tự trở thành điểm tựa cho chính mình, con người sẽ mạnh mẽ và trưởng thành hơn.
Tóm lại, điểm tựa tinh thần giữ vai trò vô cùng quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người. Nó giúp ta vượt qua thử thách, sống tích cực và giữ vững những giá trị tốt đẹp. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng, nuôi dưỡng và xây dựng cho mình một điểm tựa tinh thần vững chắc để cuộc sống luôn có ý nghĩa và tràn đầy hy vọng
Câu 1 :
Truyện ngắn Sao sáng lấp lánh của Nguyễn Thị Ấm gây ấn tượng mạnh mẽ bởi những nét đặc sắc trong nghệ thuật xây dựng tác phẩm. Nổi bật nhất là tình huống truyện độc đáo, đầy kịch tính: một lá thư tình nhuốm máu, được viết trong những ngày tháng chiến tranh khốc liệt nhất, lại có cơ hội đến tay người nhận đúng vào thời khắc cả dân tộc hân hoan trong ngày giải phóng. Sự đối lập gay gắt giữa chiến tranh và hòa bình, hy sinh và hạnh phúc này đã khắc sâu giá trị của tình yêu, niềm tin và khát vọng sống mãnh liệt. Bên cạnh đó, việc sử dụng ngôi kể thứ nhất (nhân vật "tôi" - người chứng kiến và giữ lá thư) càng tăng thêm tính chân thực, đáng tin cậy và khơi gợi sự đồng cảm sâu sắc nơi người đọc. Hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng như "những vì sao lấp lánh" hay chính nhan đề tác phẩm, tượng trưng cho những điều tốt đẹp, sự dẫn lối và niềm hy vọng không bao giờ tắt. Cuối cùng, ngôn ngữ tinh tế, giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ đã tạo nên một tác phẩm vừa anh hùng ca vừa đậm chất trữ tình, chạm đến trái tim người đọc.
Câu 2 :
Trong hành trình đầy rẫy những thăng trầm, thử thách của cuộc đời, con người luôn cần một nguồn sức mạnh nội tại, một động lực vô hình để tiếp tục tiến bước. Đó chính là điểm tựa tinh thần – một khái niệm rộng lớn bao hàm nhiều khía cạnh khác nhau, nhưng đều đóng vai trò thiết yếu trong việc định hình ý chí, niềm tin và hạnh phúc của mỗi cá nhân.
Điểm tựa tinh thần không phải là một thứ vật chất hữu hình có thể chạm vào, mà là những giá trị vô giá thuộc về thế giới nội tâm: niềm tin, lý tưởng sống, tình yêu thương, sự sẻ chia, hay đơn giản chỉ là sự hiện diện của những người thân yêu. Đó có thể là lời động viên chân thành từ gia đình, sự tin tưởng tuyệt đối vào năng lực bản thân, hay một mục tiêu cao đẹp đang khao khát đạt được. Vai trò của điểm tựa này càng trở nên rõ nét hơn khi chúng ta đối diện với những khó khăn, những khoảnh khắc tưởng chừng như gục ngã.
Trước hết, điểm tựa tinh thần là nguồn sức mạnh và động lực to lớn. Khi gặp thất bại hay vấp ngã, chính niềm tin vào một ngày mai tươi sáng, vào khả năng đứng dậy sau sai lầm là chất xúc tác giúp ta vượt qua tuyệt vọng. Nó giống như một liều thuốc bổ xoa dịu tâm hồn, truyền thêm ngọn lửa nhiệt huyết để ta không bỏ cuộc. Thiếu đi điểm tựa tinh thần, con người dễ rơi vào trạng thái hoang mang, mất phương hướng và dễ dàng đầu hàng trước số phận.
Thứ hai, điểm tựa tinh thần mang lại sự bình yên và hạnh phúc đích thực. Cuộc sống hiện đại đầy rẫy áp lực, lo toan khiến con người dễ mệt mỏi. Khi đó, trở về với điểm tựa tinh thần – có thể là mái ấm gia đình, một sở thích cá nhân, hay đơn giản là những giây phút tĩnh tâm – giúp ta giải tỏa căng thẳng, tìm lại sự cân bằng trong tâm hồn. Sự bình yên này là nền tảng vững chắc để ta tận hưởng cuộc sống trọn vẹn hơn.
Hơn nữa, điểm tựa tinh thần còn giúp con người định hướng và hoàn thiện bản thân. Những lý tưởng sống cao đẹp, những giá trị đạo đức như lòng nhân ái, sự trung thực, tinh thần cầu tiến chính là kim chỉ nam hướng dẫn ta hành động đúng đắn. Nó thôi thúc ta không ngừng học hỏi, rèn luyện để trở thành phiên bản tốt hơn mỗi ngày.
Trong thực tế, có vô vàn ví dụ về sức mạnh của điểm tựa tinh thần. Gia đình luôn là điểm tựa số một, là bến đỗ bình yên nhất. Tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng của cha mẹ là động lực to lớn giúp con cái trưởng thành. Nhiều người khác tìm thấy điểm tựa trong niềm tin tôn giáo, giúp họ sống hướng thiện và tìm thấy sự an ủi trong những lúc khó khăn nhất. Hay với những người khuyết tật, chính ý chí và khát vọng sống mãnh liệt là điểm tựa giúp họ vượt lên số phận, làm nên những điều phi thường, truyền cảm hứng cho cộng đồng.
Tóm lại, điểm tựa tinh thần đóng vai trò vô cùng quan trọng, là nền tảng cốt lõi mang lại sức mạnh, niềm tin và sự an tâm, giúp mỗi người tồn tại, phát triển và sống một cuộc đời ý nghĩa hơn. Chúng ta cần trân trọng và vun đắp những điểm tựa này, đồng thời học cách tự tạo ra điểm tựa vững chắc cho chính mình để luôn kiên cường trước mọi sóng gió cuộc đời.