1. Trả lời các câu hỏi trong khi đọc

– Văn bản nhấn mạnh rằng việc học không chỉ diễn ra trong nhà trường mà còn diễn ra trong cuộc sống hằng ngày.

– Con người cần học từ thầy cô để tiếp thu kiến thức, đạo đức và phương pháp học tập đúng đắn.

– Bên cạnh đó, học hỏi từ bạn bè giúp mỗi người mở rộng hiểu biết, rèn luyện kĩ năng giao tiếp và biết cách hợp tác, chia sẻ.

– Việc học thầy và học bạn có mối quan hệ bổ sung cho nhau, giúp con người hoàn thiện bản thân.

2. Phân tích bố cục văn bản

a. Văn bản có mấy đoạn văn

Văn bản “Học thầy, học bạn” gồm 3 đoạn văn.

b. Xác định bố cục và nội dung từng phần

– Mở bài (đoạn 1)

Nêu vai trò quan trọng của việc học và khẳng định con người cần học hỏi không ngừng trong cuộc sống.

– Thân bài (đoạn 2)

Làm rõ hai hình thức học tập là học thầy và học bạn.

Học thầy giúp tiếp thu kiến thức, đạo đức và kinh nghiệm sống.

Học bạn giúp mở rộng hiểu biết, học hỏi lẫn nhau và rèn luyện kĩ năng ứng xử.

– Kết bài (đoạn 3)

Khẳng định ý nghĩa của việc kết hợp học thầy và học bạn, đồng thời rút ra bài học cho mỗi người trong quá trình học tập và rèn luyện.

c. Vấn đề bàn luận của bài văn

Văn bản bàn về tầm quan trọng của việc học thầy và học bạn trong quá trình học tập và hoàn thiện bản thân của mỗi con người.

Dấu ngoặc kép trong câu “Một ngày khai trường đầu tiên thật ‘đặc biệt’ – ngày khai trường không có bố” dùng để nhấn mạnh từ “đặc biệt”. Từ này được đặt trong dấu ngoặc kép nhằm làm nổi bật ý nghĩa đặc biệt theo cảm xúc của người kể: đó không phải là sự đặc biệt vui vẻ, hạnh phúc như ngày khai trường của bao người khác, mà là một nỗi đau, sự mất mát sâu sắc vì ngày khai trường ấy vắng bóng người bố thân yêu.

Kì nghỉ hè năm ngoái, em có một chuyến đi về quê ngoại thật đáng nhớ. Sau một năm học bận rộn, được trở về vùng quê yên bình khiến em vô cùng háo hức. Con đường làng quanh co rợp bóng tre, những cánh đồng lúa xanh mướt trải dài hai bên đường làm em cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm hơn bao giờ hết. Về đến nhà, em được ông bà đón bằng những nụ cười hiền hậu và bữa cơm quê giản dị nhưng ấm áp. Những ngày ở quê, em được theo ông ra vườn, cùng bà nấu cơm, buổi chiều thả diều trên bãi đất trống cùng lũ trẻ trong xóm. Đặc biệt, buổi tối cả gia đình quây quần bên hiên nhà, nghe ông kể chuyện ngày xưa khiến em nhớ mãi. Chuyến đi về quê không chỉ giúp em thư giãn mà còn cho em thêm nhiều kỉ niệm đẹp về tình cảm gia đình và cuộc sống giản dị nơi làng quê.

điệp từ,để nhấn mạnh từ rét

Câu 1: Xác định các câu văn có sử dụng cách dẫn trực tiếp trong văn bản trên:

• Các câu văn sử dụng cách dẫn trực tiếp trong đoạn văn là:
• 1. “Con mình vừa gửi thư về.” - Đây là lời của bố nói với mẹ.
  2. “Thư đâu?” - Đây là câu hỏi của mẹ tôi.
  3. “Ôi, con mình viết chữ đẹp quả! Những chữ tròn, thật tròn, những cái móc thật bén. Chỉ tiếc là không biết nó viết gì. Sao ông không nhờ ai đó ở bưu điện đọc giùm?” - Đây là lời của mẹ tôi.
  4. “Nó là con tôi, nó viết gì tôi biết cả.” - Đây là câu nói của bố tôi.

Câu 2: Câu văn "ông xem từng con chữ, lấy tay chạm vào nó, rồi ép vào khuôn mặt đầy râu của ông" sử dụng biện pháp tu từ gì?

• Câu văn trên sử dụng biện pháp tu từ hoán dụ. Cụ thể, "ép vào khuôn mặt đầy râu của ông" là hình ảnh biểu trưng cho sự trân trọng, yêu thương đối với những lá thư mà người bố nhận được từ con. Biện pháp này làm tăng sức gợi hình và cảm xúc trong câu.

Đạo lý "Lá lành đùm lá rách" là một truyền thống đạo đức, nhân văn cao đẹp trong văn hóa của dân tộc Việt Nam, thể hiện tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái, giúp đỡ lẫn nhau trong khó khăn, hoạn nạn. Để chứng minh rằng nhân dân ta từ xưa đến nay luôn sống và làm theo đạo lý này, ta có thể xem xét qua ba khía cạnh sau:

1. Từ trong lịch sử dân tộc:
   Trong suốt lịch sử của dân tộc Việt Nam, khi đất nước phải đối mặt với các cuộc chiến tranh, xâm lược, hay thiên tai, nhân dân luôn thể hiện tinh thần đoàn kết, sẻ chia, cùng nhau vượt qua khó khăn. Chẳng hạn, trong những cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, nhân dân cả nước đã đoàn kết một lòng, không phân biệt giàu nghèo, dân tộc hay vùng miền, để bảo vệ tổ quốc. Những hình ảnh như người dân miền Bắc gửi quà, gửi thư thăm hỏi, động viên các chiến sĩ ở miền Nam hay những nghĩa cử giúp đỡ đồng bào lũ lụt, bão lụt đều thể hiện rõ tinh thần "Lá lành đùm lá rách".
2. Trong cuộc sống hàng ngày:
   Đạo lý này không chỉ tồn tại trong những hoàn cảnh chiến tranh hay khó khăn mà còn hiện hữu trong cuộc sống bình thường hàng ngày của nhân dân ta. Chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy trong những tình huống như khi người dân trong một làng giúp đỡ nhau khi có người gặp khó khăn, ốm đau, hoạn nạn. Mỗi khi có thiên tai như bão lũ, lũ lụt, nhân dân lại quyên góp tiền bạc, lương thực, vật dụng để giúp đỡ những gia đình bị ảnh hưởng. Đặc biệt là trong những đợt dịch bệnh, chẳng hạn như đại dịch COVID-19, cả nước đã cùng nhau đồng lòng chống dịch, trong đó có rất nhiều những nghĩa cử đẹp, từ việc chia sẻ khẩu trang, vật tư y tế, đến việc hỗ trợ những người yếu thế trong xã hội.
3. Trong các phong trào nhân đạo, từ thiện:
   Những phong trào giúp đỡ trẻ em mồ côi, người nghèo, người già neo đơn hay những người khuyết tật luôn được duy trì và phát triển mạnh mẽ. Các tổ chức từ thiện, những cuộc vận động quyên góp, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn là minh chứng rõ ràng cho đạo lý "Lá lành đùm lá rách". Hình ảnh những chuyến xe chở quà từ thiện đến vùng sâu, vùng xa, những bệnh nhân nghèo được chăm sóc và chữa trị miễn phí từ các tổ chức, các cá nhân là những minh chứng sinh động về truyền thống nhân ái này.

Vậy, từ xưa đến nay, nhân dân ta đã và đang sống theo đạo lý "Lá lành đùm lá rách". Đây không chỉ là một lời dạy trong sách vở mà còn là hành động cụ thể, thể hiện sự đoàn kết, lòng nhân ái và sự sẻ chia trong cộng đồng. Đạo lý này giúp gắn kết tình cảm giữa con người với con người, làm cho xã hội thêm bền vững và đầy tình yêu thương.

Trong dòng chảy của văn học viết về gia đình và những con người bình dị, nhân vật dì Bảy trong văn bản “Người ngồi đợi trước hiên nhà” của Huỳnh Như Phương để lại trong tôi một ấn tượng sâu sắc và lặng lẽ đến nao lòng. Dì không phải là một nhân vật lớn lao, không có hành động phi thường hay lời nói đao to búa lớn, nhưng chính sự lặng thầm, nhẫn nại và yêu thương vô điều kiện của dì đã khiến hình ảnh ấy in đậm trong tâm trí người đọc. Dì Bảy là hiện thân của biết bao người phụ nữ Việt Nam giàu đức hi sinh, sống trọn đời vì người khác mà quên mất bản thân mình.

Ấn tượng đầu tiên của tôi về dì Bảy là hình ảnh một người phụ nữ luôn ngồi đợi trước hiên nhà. Cái hiên nhà quen thuộc ấy không chỉ là không gian vật chất mà còn là nơi gửi gắm cả cuộc đời chờ đợi, hi vọng và yêu thương của dì. Dì ngồi đó, lặng lẽ, bền bỉ, ngày này qua ngày khác, như thể thời gian có thể trôi đi, mùa có thể thay đổi, nhưng tấm lòng của dì thì vẫn nguyên vẹn, không hề phai nhạt. Hình ảnh ấy vừa giản dị, vừa ám ảnh, khiến tôi bất giác chậm lại, tự hỏi: phải chăng trong cuộc đời này, có những tình cảm chỉ tồn tại trong im lặng nhưng lại bền vững hơn mọi lời nói?

Dì Bảy không hiện lên với những lời than thở hay oán trách số phận. Trái lại, dì sống âm thầm, cam chịu, dường như đã quen với việc hi sinh và chờ đợi. Dì chờ người thân, chờ một sự trở về, chờ một niềm hi vọng mong manh mà chính dì cũng không dám gọi tên. Sự chờ đợi ấy không ồn ào, không bi lụy, mà lặng lẽ như một phần tất yếu của cuộc sống. Chính điều đó khiến tôi xúc động, bởi không phải ai cũng có đủ kiên nhẫn và bao dung để chờ đợi suốt một quãng đời dài như thế.

Điều khiến tôi cảm phục nhất ở dì Bảy là tấm lòng yêu thương vô điều kiện. Dì yêu thương bằng hành động, bằng sự hi sinh thầm lặng chứ không cần lời khẳng định. Dì lo toan cho gia đình, quan tâm đến từng người, từng việc nhỏ, nhưng lại chẳng bao giờ đòi hỏi sự đáp lại. Dì giống như một cái bóng lặng lẽ phía sau, luôn sẵn sàng che chở, nâng đỡ người khác, dù bản thân mình có thể chịu nhiều thiệt thòi. Đọc về dì, tôi nhận ra rằng có những tình yêu không cần được gọi tên, không cần được ca ngợi, nhưng lại là nền tảng để giữ gìn hạnh phúc gia đình.

Ở dì Bảy, tôi còn cảm nhận được nỗi cô đơn rất con người. Đó không phải là sự cô đơn ồn ào, đau đớn, mà là nỗi cô đơn lặng thầm, âm ỉ, kéo dài theo năm tháng. Dì ngồi trước hiên nhà, nhìn ra khoảng không gian quen thuộc, như đang trông ngóng một điều gì đó xa xôi. Có lẽ trong sâu thẳm tâm hồn, dì cũng có những khát khao rất đời thường: được quan tâm, được thấu hiểu, được sẻ chia. Nhưng dì chọn cách giấu kín những mong ước ấy, để tiếp tục làm chỗ dựa cho người khác. Chính sự kìm nén ấy khiến nỗi cô đơn của dì trở nên day dứt và khiến tôi không khỏi xót xa.

Nhân vật dì Bảy còn khiến tôi nghĩ nhiều đến thân phận của người phụ nữ trong gia đình truyền thống. Họ thường là những người hi sinh nhiều nhất nhưng lại nhận về ít nhất. Cuộc đời họ gắn liền với bếp núc, với sự chờ đợi, với những lo toan không tên. Dì Bảy là đại diện cho những người phụ nữ như thế – những con người âm thầm giữ lửa cho gia đình, dù đôi khi chính họ cũng cần được sưởi ấm. Văn bản không lên án, không phán xét, mà chỉ nhẹ nhàng khắc họa, để từ đó người đọc tự cảm nhận và suy ngẫm.

Tôi đặc biệt ấn tượng với cách tác giả xây dựng hình ảnh dì Bảy thông qua những chi tiết nhỏ, đời thường. Không có những biến cố lớn, không có cao trào kịch tính, nhưng từng cử chỉ, từng khoảnh khắc của dì đều thấm đẫm cảm xúc. Chính sự giản dị ấy làm nên sức mạnh của nhân vật. Dì Bảy không cần phải làm điều gì to tát để trở nên đáng nhớ; chỉ cần ngồi đó, chờ đợi, yêu thương và hi sinh, dì đã đủ để khiến người đọc lặng người suy nghĩ.

Đọc về dì Bảy, tôi không chỉ cảm nhận được nỗi niềm của một nhân vật văn học, mà còn thấy thấp thoáng hình ảnh của những người phụ nữ ngoài đời thực: bà, mẹ, dì, cô – những người đã dành cả đời để chăm lo cho gia đình. Có thể chúng ta đã quen với sự hi sinh ấy đến mức coi đó là điều hiển nhiên, mà quên mất việc bày tỏ lòng biết ơn và yêu thương. Nhân vật dì Bảy như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc, rằng hãy biết trân trọng những người đang âm thầm vì mình mà hi sinh.

Từ nhân vật dì Bảy, tôi học được bài học về sự nhẫn nại và lòng bao dung. Dì không sống cho riêng mình, mà sống vì người khác, vì gia đình. Dù cuộc sống có thể không công bằng, dù sự chờ đợi có thể kéo dài vô vọng, dì vẫn chọn cách sống tử tế và yêu thương. Điều đó khiến tôi tự hỏi bản thân: liệu trong cuộc sống hiện đại, vội vã và thực dụng, chúng ta có còn đủ kiên nhẫn và bao dung như dì Bảy hay không?

Khi gấp lại trang sách, hình ảnh dì Bảy ngồi trước hiên nhà vẫn còn đọng lại trong tôi như một nốt trầm buồn nhưng đẹp. Dì không nói nhiều, không đòi hỏi, không than trách, nhưng chính sự im lặng ấy lại vang lên mạnh mẽ trong lòng người đọc. Dì Bảy không chỉ là một nhân vật văn học, mà còn là biểu tượng của tình yêu thương thầm lặng, của sự hi sinh bền bỉ và của những giá trị nhân văn sâu sắc.

Có lẽ, điều khiến nhân vật dì Bảy trở nên đáng nhớ không chỉ nằm ở câu chuyện của riêng dì, mà ở chỗ dì đại diện cho rất nhiều con người trong cuộc sống. Những con người ấy có thể không được nhắc đến, không được ghi nhận, nhưng họ chính là nền tảng để gia đình và xã hội tồn tại. Và chính vì thế, nhân vật dì Bảy đã chạm đến trái tim tôi bằng sự giản dị, chân thành và đầy nhân ái.

Dì Bảy khiến tôi hiểu rằng, trong cuộc đời này, không phải lúc nào ánh sáng cũng đến từ những điều rực rỡ. Đôi khi, ánh sáng đến từ một người lặng lẽ ngồi trước hiên nhà, mang trong mình cả một trời yêu thương và hi sinh mà không cần ai phải gọi tên. Đó chính là vẻ đẹp sâu lắng và bền bỉ nhất của con người – vẻ đẹp mà tôi sẽ còn nhớ mãi khi nghĩ về nhân vật dì Bảy.

Bài thơ **Cha đàng trong mẹ ở đàng ngoài** của Xuân Diệu là một tác phẩm giàu giá trị nhân văn, thể hiện sâu sắc tình cảm gia đình và nỗi đau chia cắt trong hoàn cảnh lịch sử đất nước bị chia cắt hai miền. Thông qua những vần thơ mộc mạc mà giàu cảm xúc, Xuân Diệu đã tái hiện hình ảnh một gia đình không trọn vẹn, từ đó khơi gợi trong lòng người đọc niềm thương cảm và khát vọng đoàn tụ.

Trước hết, bài thơ gây ấn tượng bởi nhan đề giản dị nhưng gợi nhiều suy ngẫm. Cụm từ cha đàng trong mẹ ở đàng ngoài gợi lên sự chia lìa không chỉ về không gian địa lí mà còn là sự đứt gãy trong đời sống tình cảm gia đình. Cách nói dân gian đàng trong đàng ngoài vừa gần gũi vừa mang ý nghĩa biểu tượng cho hoàn cảnh đất nước bị chia cắt, qua đó làm nổi bật nỗi đau chung của nhiều gia đình Việt Nam trong chiến tranh.

Về nội dung, bài thơ thể hiện tình cảm tha thiết của người con đối với cha mẹ trong cảnh xa cách. Hình ảnh người cha người mẹ hiện lên qua nỗi nhớ thương day dứt, qua những câu thơ chan chứa cảm xúc. Xuân Diệu không kể chuyện dài dòng mà tập trung khắc họa tâm trạng, từ đó làm nổi bật sự thiếu thốn tình cảm gia đình và ước mong được sum họp. Nỗi đau riêng của gia đình trong bài thơ cũng chính là nỗi đau chung của cả dân tộc trong thời kì chia cắt.

Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng ngôn ngữ giản dị, giàu tính đời thường nhưng có sức gợi lớn. Xuân Diệu khéo léo vận dụng các hình ảnh quen thuộc trong đời sống gia đình để diễn tả những cảm xúc sâu lắng. Giọng thơ trầm buồn, da diết góp phần thể hiện nỗi nhớ thương và sự xót xa trước cảnh chia lìa. Ngoài ra, việc sử dụng nhịp thơ chậm rãi cùng các từ ngữ mang sắc thái tình cảm đã giúp cảm xúc được lan tỏa tự nhiên, chân thật. Đặc biệt, nghệ thuật biểu cảm trong thơ Xuân Diệu thể hiện rõ ở cách ông đặt cái tôi trữ tình vào hoàn cảnh chung của dân tộc, khiến cảm xúc cá nhân mang ý nghĩa xã hội sâu sắc.

Tóm lại, Cha đàng trong mẹ ở đàng ngoài là một bài thơ tiêu biểu cho phong cách thơ giàu cảm xúc của Xuân Diệu ở giai đoạn sau. Tác phẩm không chỉ phản ánh nỗi đau chia cắt của gia đình mà còn gửi gắm khát vọng đoàn tụ, thống nhất đất nước. Bằng nghệ thuật thơ giản dị mà sâu lắng, Xuân Diệu đã để lại trong lòng người đọc một ấn tượng khó quên về tình cảm gia đình thiêng liêng và giá trị của sự sum vầy.

Thông điệp từ câu chuyện cái cân thủy ngân là con người cần sống trung thực và không nên tham lam hay gian dối, vì những hành động sai trái cuối cùng sẽ bị phát hiện và phải trả giá. Câu chuyện nhắc nhở mỗi người phải biết tôn trọng sự công bằng, sống lương thiện thì mới nhận được sự tin tưởng và bình yên.