II. PHẦN VIẾT (6.0 ĐIỂM)
Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về vai trò của sự tử tế trong cuộc sống.
Câu 2. Viết bài văn (khoảng 600 chữ) phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ sau:
Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa
Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non
Em bé nhìn vầng trăng,
nhưng chưa nhìn thấy mẹ
Mẹ lẫn trên cánh đồng. Đồng lúa lẫn vào đêm
Ngọn lửa bếp chưa nhen. Căn nhà tranh trống trải
Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà
Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ
Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa
Trời về khuya lung linh trắng
vườn hoa mận trắng
Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa
Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non
Em bé nhìn vầng trăng,
nhưng chưa nhìn thấy mẹ
Mẹ lẫn trên cánh đồng. Đồng lúa lẫn vào đêm
Ngọn lửa bếp chưa nhen. Căn nhà tranh trống trải
Đom đóm bay ngoài ao. Đom đóm đã vào nhà
Em bé nhìn đóm bay, chờ tiếng bàn chân mẹ
Bàn chân mẹ lội bùn ì oạp phía đồng xa
Trời về khuya lung linh trắng
vườn hoa mận trắng
Mẹ đã bế vào nhà nỗi đợi vẫn nằm mơ
(Vũ Quần Phương, Đợi mẹ, In trong Thơ về mẹ, NXB Lao động, 2012)
Chú thích:
Nhà thơ Vũ Quần Phương tên khai sinh là Vũ Ngọc Chúc, sinh năm 1940, quê gốc ở xã Hải Trung, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định. Ông vốn là một bác sĩ nhưng đã chuyển sang hoạt động văn học và gắn bó gần như cả đời với văn chương. Thơ ông bình dị, có độ lắng của cảm xúc, suy tư.

Dưới đây là gợi ý giải quyết hai câu hỏi trong phần Viết của đề bài này.
### Câu 1: Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về vai trò của sự tử tế trong cuộc sống.
**Đoạn văn tham khảo:**
Sự tử tế không phải là điều gì quá lớn lao hay xa vời, nó đơn giản là những hành động đẹp, lời nói chân thành và thái độ sống tích cực mà chúng ta dành cho nhau mỗi ngày. Trong cuộc sống đầy rẫy những áp lực và biến động, sự tử tế đóng vai trò như một "sợi dây" kết nối những trái tim, giúp xoa dịu nỗi đau và sưởi ấm tâm hồn. Khi chúng ta trao đi lòng tốt, không chỉ người nhận cảm thấy hạnh phúc mà chính bản thân ta cũng tìm thấy sự bình yên và ý nghĩa thực sự của sự tồn tại. Một hành động nhỏ như nhường chỗ trên xe buýt, một lời động viên khi bạn bè gặp khó khăn, hay việc không vô cảm trước nỗi đau của người khác đều góp phần tạo nên một cộng đồng nhân văn. Ngược lại, nếu thiếu đi sự tử tế, xã hội sẽ trở nên lạnh lẽo và ích kỷ. Vì vậy, mỗi người hãy nuôi dưỡng hạt giống tử tế trong tâm hồn, bởi "cho đi là còn mãi", và lòng tốt chính là thứ ngôn ngữ kỳ diệu nhất mà ai cũng có thể nghe và hiểu được.
### Câu 2: Phân tích, đánh giá bài thơ "Đợi mẹ" của Vũ Quần Phương.
**Gợi ý dàn ý và bài viết:**
**1. Mở bài:**
* Giới thiệu tác giả Vũ Quần Phương (phong cách thơ bình dị, sâu sắc, giàu suy tư).
* Giới thiệu bài thơ "Đợi mẹ": Một thi phẩm đầy xúc động về tình mẫu tử và tâm trạng chờ đợi hồn nhiên nhưng khắc khoải của trẻ thơ.
**2. Thân bài:**
* **Phân tích nội dung (Chủ đề):**
* **Không gian và thời gian:** Thời gian chuyển dần từ chiều tối đến khuya ("trăng non", "trời về khuya"). Không gian mênh mông với ruộng lúa, vầng trăng, vườn mận nhưng lại trống trải vì thiếu vắng bóng dáng người mẹ.
* **Tâm trạng em bé:** Sự kiên nhẫn và tình yêu thương vô bờ bến. Hình ảnh em bé "ngồi nhìn ra ruộng lúa" lặp đi lặp lại thể hiện sự chờ đợi mòn mỏi. Ánh mắt em không chỉ nhìn trăng, nhìn đom đóm mà thực chất là đang "chờ tiếng bàn chân mẹ".
* **Hình ảnh người mẹ:** Hiện lên gián tiếp qua nỗi vất vả "lội bùn ì oạp phía đồng xa". Mẹ và đồng lúa hòa lẫn vào đêm tối, làm nổi bật sự nhọc nhằn, tần tảo của người phụ nữ nông thôn Việt Nam.
* **Kết thúc:** Hình ảnh em bé ngủ mơ khi mẹ đã bế vào nhà là một nốt lặng ngọt ngào, kết thúc nỗi đợi chờ bằng sự vỗ về.
* **Phân tích nghệ thuật:**
* **Thể thơ:** Thơ tự do với nhịp điệu chậm rãi như bước chân ngập ngừng, như hơi thở của đêm.
* **Cấu trúc lặp:** Việc lặp lại các khổ thơ tạo ra hiệu ứng thời gian kéo dài, khắc họa sâu sắc sự kiên trì trong nỗi đợi chờ của đứa trẻ.
* **Hình ảnh giàu sức gợi:** "Vầng trăng non", "đom đóm", "vườn hoa mận trắng" tạo nên một khung cảnh làng quê vừa thực vừa ảo, vừa đẹp nhưng cũng rất buồn.
* **Nghệ thuật tương phản:** Giữa bóng tối bao trùm của đồng đêm với ánh sáng nhỏ bé của đom đóm, của trăng, tượng trưng cho hy vọng và tình yêu bé nhỏ của em dành cho mẹ.
**3. Kết bài:**
* Khẳng định giá trị bài thơ: "Đợi mẹ" không chỉ là câu chuyện của một đứa trẻ mà là khúc ca về tình mẫu tử thiêng liêng, lòng biết ơn đối với sự hy sinh của người mẹ.
* Bài thơ để lại dư âm sâu sắc trong lòng độc giả bởi sự chân thành và giản dị.
**Một số lưu ý khi viết bài:**
* Bạn nên nhấn mạnh vào âm thanh **"ì oạp"** – một từ láy tượng thanh rất đắt, gợi lên sự nặng nề của bùn đất và sự vất vả của mẹ.
* Hãy chú ý chi tiết **"vườn hoa mận trắng"** ở cuối bài, nó như một biểu tượng của sự tinh khôi, niềm vui đoàn tụ sau bao đợi chờ.
Câu 1: Viết đoạn văn bàn về vai trò của sự tử tế (khoảng 200 chữ) Sự tử tế không phải là điều gì quá lớn lao, nó đơn giản là lòng tốt, sự quan tâm và cách chúng ta đối xử nhân văn với mọi người xung quanh. Trong cuộc sống, sự tử tế đóng vai trò như một sợi dây kết nối tâm hồn, giúp thu hẹp khoảng cách giữa người với người. Đối với cá nhân: Sống tử tế giúp tâm hồn thanh thản, tìm thấy niềm vui và ý nghĩa trong việc giúp đỡ người khác. Đối với xã hội: Sự tử tế lan tỏa năng lượng tích cực, đẩy lùi cái xấu, sự vô cảm và tạo nên một cộng đồng đoàn kết, ấm áp tình người. Một hành động nhỏ như lời cảm ơn, một cái nắm tay chia sẻ hay đơn giản là sự lắng nghe cũng đủ để thắp sáng hy vọng cho người đang gặp khó khăn. Hãy nhớ rằng: "Sự tử tế là ngôn ngữ mà người điếc có thể nghe và người mù có thể thấy." Câu 2: Phân tích, đánh giá chủ đề và nghệ thuật bài thơ (khoảng 600 chữ) Bài thơ bạn cung cấp mang phong vị của sự bình yên nhưng cũng đầy trăn trở, khắc họa hình ảnh đứa trẻ chờ mẹ trong khung cảnh làng quê thanh vắng. 1. Về nội dung và chủ đề: Chủ đề: Tình mẫu tử và sự gắn kết thiêng liêng giữa con người với gia đình, quê hương. Nội dung: Bài thơ là dòng cảm xúc của một em bé ngồi đợi mẹ đi làm đồng về muộn. Không gian chuyển dần từ lúc trăng non đến khi đêm muộn. Hình ảnh "mẹ lẫn trên cánh đồng", "bàn chân mẹ lội bùn ì oạp" gợi lên sự vất vả, tảo tần của người phụ nữ nông thôn Việt Nam. Nỗi chờ đợi của em bé không chỉ là sự mong ngóng một người thân, mà còn là sự mong cầu hơi ấm ("ngọn lửa bếp chưa nhen", "căn nhà tranh trống trải"). 2. Về nghệ thuật: Hình ảnh giàu sức gợi: Sự đối lập giữa cái mênh mông của cánh đồng đêm, ánh trăng sáng rực rỡ với vẻ nhỏ bé của "em bé" và sự đơn sơ của "mái nhà tranh". Âm thanh và cảm giác: Tiếng "ì oạp" của bàn chân lội bùn phá tan cái tĩnh mịch của đêm khuya, mang lại cảm giác chân thực, sống động. Cấu trúc lặp (vòng tròn): Bài thơ mở đầu và kết thúc bằng hình ảnh "Em bé ngồi nhìn ra ruộng lúa / Trời tối trên đầu hè. Nửa vầng trăng non". Điều này gợi ra sự chờ đợi kiên nhẫn, một vòng lặp của cuộc sống mưu sinh đầy nhọc nhằn nhưng cũng rất đỗi bình yên. Ngôn ngữ: Giản dị, trong sáng như ánh nhìn của một đứa trẻ, nhưng lại chứa đựng chiều sâu suy ngẫm về tình thương.