CN
Cao Ngọc Anh
29 tháng 9
Quá trình hình thành trật tự hai cực Ianta bắt đầu vào đầu năm 1945 khi Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Ba cường quốc Đồng minh là Liên Xô, Mỹ và Anh đã triệu tập Hội nghị Ianta từ ngày 4 đến ngày 11 tháng 2 năm 1945 nhằm giải quyết các vấn đề cấp bách như tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và quân phiệt Nhật Bản, thành lập tổ chức Liên Hợp Quốc để duy trì hòa bình, cũng như phân chia phạm vi đóng quân và ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á giữa hai siêu cường Xô và Mỹ. Những quyết định của hội nghị này cùng với thỏa thuận tại Hội nghị Potsdam sau đó đã trở thành khuôn khổ thiết lập một trật tự thế giới mới, chia thế giới thành hai phe đối lập do Liên Xô và Mỹ đứng đầu.Trật tự hai cực Ianta bắt đầu bị xói mòn từ những năm 1970 và chính thức sụp đổ vào tháng 12 năm 1991. Nguyên nhân sụp đổ xuất phát từ cuộc chạy đua vũ trang kéo dài và tốn kém khiến cả Liên Xô và Mỹ đều bị suy giảm thế mạnh kinh tế. Đồng thời, sự vươn lên mạnh mẽ của các trung tâm kinh tế Tây Âu và Nhật Bản đã tạo ra sự cạnh tranh gay gắt. Sức mạnh của phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới cũng làm xói mòn phạm vi ảnh hưởng của hai cực. Yếu tố quyết định là cuộc khủng hoảng trầm trọng dẫn đến sự tan rã của Liên Xô vào năm 1991, khiến một cực không còn tồn tại và trật tự hai cực hoàn toàn chấm dứt.Sau khi trật tự hai cực sụp đổ, thế giới bước vào thời kỳ hậu Chiến tranh lạnh. Dù Mỹ ra sức thiết lập trật tự thế giới đơn cực để chi phối toàn cầu, nhưng cục diện thế giới đã nhanh chóng chuyển dịch...
Đúng(1)