Hãy nhập câu hỏi của bạn vào đây, nếu là tài khoản VIP, bạn sẽ được ưu tiên trả lời.
giáo dục:
Quốc tử giám mở rộng việc đào tạo con em quý tộc, quan lại. Trường học ngày càng nhiều: trường công (lộ, phủ); trường tư (xã).
khoa học-kĩ thuật:
Một số nhà thiên văn học cũng có những đóng góp đáng kể.
các thợ thủ công giỏi đã chế tạo được súng thần cơ và đóng các loại thuyền lớn, có hiệu quả cao trong chiến đấu.
Tham khảo!
giáo dục:
Quốc tử giám mở rộng việc đào tạo con em quý tộc, quan lại. Trường học ngày càng nhiều: trường công (lộ, phủ); trường tư (xã).
khoa học-kĩ thuật:
Một số nhà thiên văn học cũng có những đóng góp đáng kể.
các thợ thủ công giỏi đã chế tạo được súng thần cơ và đóng các loại thuyền lớn, có hiệu quả cao trong chiến đấu.
Nhà Lý là triều đại phong kiến đầu tiên ở Việt Nam xác lập hệ thống giáo dục khoa cử có hệ thống[1]. Từ đầu công nguyên thời Bắc thuộc, các triều đại Trung Quốc đã truyền bá chữ Nho, mở trường học tại Việt Nam, với quan niệm là công cụ đồng hóa[2]. Đến thế kỷ 10, chữ Hán đã trở thành chữ viết chính thức, nhưng số người biết chữ Nho rất ít ỏi. Các nhà sư thường là lớp trí thức quan trọng bên cạnh các viên chi hậu, viên ngoại lang.
Sang thời Lý, năm 1070, Lý Thánh Tông cho xây dựng nhà Văn Miếu ở kinh thành Thăng Long, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, tứ phối 72 người hiền của đạo Nho. Năm 1076 vua Lý Nhân Tông lập ra Quốc Tử Giám. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cho rằng Quốc Tử Giám chỉ là trường học công đầu tiên do triều đình chính thức đứng ra tổ chức, thể hiện sự quan tâm đối với việc học hành của hoàng tộc, còn trường học tư được hình thành trước đó[3].
Các bộ quốc sử như Đại Việt sử ký toàn thư, Khâm định Việt sử thông giám cương mục không đề cập cụ thể về hệ thống trường học tại các địa phương thời Lý. Các nhà nghiên cứu căn cứ vào ghi chép của sách Tây Hồ chí khẳng định rằng trường học tư đã được mở tại kinh thành Thăng Long trước khi Quốc Tử Giám hình thành[3].
Trường học tư đầu tiên được xác nhận là trường Bái Ân của Lý Công Ân - một tông thất nhà Lý không ra làm quan mà ở nhà dạy học[3]. Ông sống ở thôn Bái Ân, nay thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy. Lý Công Ân là một học trò của sư Vạn Hạnh, cũng là một tín đồ Phật giáo như nhiều người đương thời nhưng ông vẫn mở trường dạy học truyền thụ kiến thức Nho giáo[4].
Tuy nhiên, trong những năm đầu, hệ thống trường học chưa nhiều. Có hai dạng trường lớp[5][6]:
- Một là những người biết chữ nhưng đi thi không đỗ đạt, mở lớp dạy học để kiếm sống hoặc tầng lớp quan lại hoặc những người đã đỗ đạt, vì nhiều lý do đã về nhà (nghỉ hưu, bị sa thải, từ quan...) mở lớp dạy cho con em mình hoặc những người thân thích.
- Hai là các trường học tồn tại trong các chùa do các nhà sư giảng dạy (không chỉ dạy Phật giáo và truyền đạt cả kiến thức Nho giáo).
Sách vở chủ yếu trong hệ thống đào tạo là Tứ thư, Ngũ kinh, Bắc sử, Nam sử và sách của bách gia chư tử. Tuy nhiên, do ảnh hưởng đậm nét của Phật giáo và một phần của Đạo giáo, Nho giáo chưa có vị trí độc tôn như sau này. Các trường lớp còn dạy nhiều kiến thức về Phật giáo và Đạo giáo[7]. Chữ viết chính thức trong giáo dục vẫn kế tục các đời trước là chữ Hán[8].
Như vậy vào thời Lý dù rất coi trọng đạo Phật nhưng từ trung kỳ đã coi trọng đạo Nho hơn trước, vì Nho giáo là học thuyết giải quyết được các mối quan hệ cơ bản (vua – tôi, cha – con, vợ - chồng, bằng hữu...), làm ngọn cờ cho sự ổn định xã hội, để thống nhất và quản lý xã hội. Điều đó không chỉ bảo vệ cho quyền lợi của nhà Lý mà còn đặt nền móng cho sự phát triển giáo dục và khoa cử Nho học của các vương triều sau này[9].
vì lúc đó nhà Lý suy yếu, nhân dân giờ nghiêng về nhà trần hơn nhà Lý
Nhà Trần thành lập vào hoàn cảnh nhà Lý sụp đổ .
-Nhà Trần thay nhà Lý phù hợp. Vì vua Lý còn nhỏ, không thể cai quan, lo cho đất nước, nhân dân
- Những bằng chứng cho thấy sự phát triển của thương mại Phù Nam:
+ Những đồng tiền của nhiều khu vực khác nhau trên thế giới được tìm thấy ở cảng thị Óc Eo của vương quốc Phù Nam.
+ Gương đồng thời Hán được tìm thấy ở di chỉ Óc Eo (An Giang, Việt Nam)
(Nguồn vietJack.com)
Những bằng chứng cho thấy sự phát triển của thương mại Phù Nam:
+ Những đồng tiền của nhiều khu vực khác nhau trên thế giới được tìm thấy ở cảng thị Óc Eo của vương quốc Phù Nam.
+ Gương đồng thời Hán được tìm thấy ở di chỉ Óc Eo (An Giang, Việt Nam)
phát hiện tiền cổ, đồ trang sức từ Ấn Độ, Ba Tư, La Mã, và gương đồng nhà Hán. Ngoài ra, hệ thống kênh rạch chằng chịt giúp kết nối thương mại Đông - Tây
@ Thẩm Trúc Linh chép mạng thì nhớ ghi rõ nguồn vào nhé !
- Vị trí địa lý chiến lược: Phù Nam nằm trên tuyến đường biển nối liền Ấn Độ và Trung Quốc, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giao thương quốc tế.
- Di chỉ Óc Eo: Tại di chỉ khảo cổ Óc Eo (An Giang), các nhà khoa học đã tìm thấy nhiều loại tiền vàng, tiền bạc, trang sức bằng vàng, và đặc biệt là những loại tiền có khắc biểu tượng riêng của Phù Nam.
- Hiện vật nước ngoài: Tìm thấy nhiều hiện vật có nguồn gốc từ Ấn Độ, Ba Tư, và La Mã (như gương đồng, tiền La Mã, trang sức) cho thấy mối quan hệ thương mại rộng rãi.
- Cảng thị: Việc phát hiện hệ thống kênh rạch chằng chịt và các cảng thị cổ chứng tỏ một hoạt động giao thương, vận chuyển hàng hóa tấp nập.
Những bằng chứng lịch sử cho thấy Phù Nam có một nền thương mại phát triển bao gồm: