Trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến, hai câu thơ làm em nhớ nhất là:

“Tựa gối buông cần lâu chẳng được
Cá đâu đớp động dưới chân bèo.”

Hình ảnh tác giả ngồi câu cá với dáng vẻ ung dung gợi lên một khung cảnh thật yên bình. Việc “lâu chẳng được” cho thấy sự kiên nhẫn, nhưng cũng gợi nỗi buồn thầm kín của nhà thơ. Tiếng cá đớp dưới chân bèo làm bức tranh thu vốn tĩnh lặng bỗng trở nên sinh động hơn. Âm thanh nhỏ ấy như điểm nhấn khiến cảnh vật thêm gần gũi, chân thực. Đọc hai câu thơ, em cảm nhận được tâm hồn của Nguyễn Khuyến yêu thiên nhiên và cũng chất chứa nhiều tâm sự khó giãi bày.

Tìm hiểu về tác giả Nguyễn Khuyến:

Nguyễn Khuyến là một nhà thơ lớn của Việt Nam thời cận đại, nổi tiếng với những bài thơ trào phúng sâu sắc và phong cảnh làng quê thanh bình. Ông tên thật là Nguyễn Thắng Đạm hay còn được gọi là Tam Nguyên Yên Đỗ, sinh năm 1835, mất năm 1909, quê ở làng Vị Khê, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam. Ông giữ nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình nhà Nguyễn, nhưng sau đó cáo quan về quê sống ẩn dật.

Vị trí của Nguyễn Khuyến trong nền văn học Việt Nam là vô cùng quan trọng. Ông được xem là “Ông nghè làng Ta” (nghĩa là nhà thơ từng đỗ tiến sĩ và có ảnh hưởng lớn), là người kế thừa và phát huy truyền thống thơ ca dân tộc, đặc biệt là thơ Nôm. Thơ của ông mang đậm tính dân tộc, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước và con người sâu sắc. Ông cũng là người mở đường cho trào lưu thơ ca hiện thực phê phán sau này.

Đề tài sáng tác của Nguyễn Khuyến rất phong phú, bao gồm:

• Trào phúng, châm biếm: Ông phê phán sự thối nát, suy đồi của xã hội thực dân phong kiến, bộ máy quan lại tham nhũng, thói hư tật xấu của con người thời bấy giờ.

• Cảnh sắc quê hương, non sông: Ông vẽ nên những bức tranh thiên nhiên tươi đẹp, thanh bình, gợi lên tình yêu tha thiết với quê hương, đất nước.

• Tâm sự, thế sự: Thơ ông còn thể hiện những suy tư, chiêm nghiệm về cuộc đời, về lẽ sống của con người.

Phong cách sáng tác của Nguyễn Khuyến được đánh giá là độc đáo và có ảnh hưởng sâu rộng:

• Ngôn ngữ thơ tinh tế, giàu tính tạo hình: Ông sử dụng ngôn ngữ dân dã, gần gũi với đời sống nhưng lại vô cùng trau chuốt, giàu hình ảnh, nhạc điệu

•Giọng thơ của ông đa dạng:lúc thì hóm hỉnh châm biếm,lúc thì trữ tình sâu lặng

Ông có các tác phẩm chính bao gồm các tập thơ chữ Hán và Nôm như Quế Sơn thi tập, Yên Đổ thi tập, Bách Liêu thi văn tập, cùng các bài thơ Nôm tiêu biểu như Bạn đến chơi nhà, Thu Vịnh, Thu Ẩm, Thu Điếu, và nhiều bài văn tế, câu đối, hát ả đào. Tác phẩm của ông thường đề cập đến tình yêu quê hương, thiên nhiên, và cuộc sống của người dân. 

Trong bài thơ "Thu điếu" của tác giả Nguyễn Khuyến, hai câu thơ khiến em ấn tượng nhất là:“Tựa gối buông cần lâu chẳng được,/Cá đâu đớp động dưới chân bèo.”Hai câu thơ đã khắc họa hình ảnh một người đi câu thong dong, ung dung ngồi câu cá giữa không gian mùa thu tĩnh lặng. Tư thế “tựa gối buông cần” gợi ra sự hòa hợp với thiên nhiên, đồng thời phản ánh một tâm hồn trong sáng,thảnh thơi, tách khỏi vòng danh lợi.Cụm từ “lâu chẳng được” không chỉ là vì cá không cắn câu, mà còn thể hiện thái độ không màng được - mất của nhà thơ. Bỗng dưng, tiếng “cá đớp động” dưới chân bèo khẽ làm xao động mặt ao, đã tạo nên một âm thanh rất nhỏ nhẹ nhưng cũng đủ nổi bật giữa sự yên ả giữa tiết trời mùa thu lúc đó. Sự chuyển động ấy càng làm nổi bật cái tĩnh lặng của cảnh thu, đồng thời cho thấy sự tinh tế trong cảm nhận của Nguyễn Khuyến. Qua đó, ta thấy tình yêu thiên nhiên và tâm hồn thanh cao, trong sáng của nhà thơ trước cuộc đời.

Bài thơ " Thu Điếu" của tác giả Nguyễn Khuyến là một tác phẩm miêu tả về quang cảnh làng quê Bắc Bộ vào mùa thu.Trong đó, hai câu thơ" Ao thu lạnh lẽo nước trong veo/Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo" đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất.Tác giả đã khắc họa lại bức trah mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ bằng những hình ảnh giản dị, quen thuộc. Ao thu được hiện lên với làn nước trong veo , mang cảnh sắc hơi se se lạnh của mùa thu.Nổi bật là hình ảnh chiếc thuyền câu" bé tẻo teo".Một chiếc thuyền bé nhỏ giữa một ao thu rộng lớn khiến không gian câu thơ thêm rộng mở và trống trải .Nhân vật trữ tình có điểm nhìn từ thấp đến cao , từ dưới lên trên tạo nên cảm giác thoáng đãng cho bài thơ.Việc sử dụng từ láy "tẻo teo"khiến cho độc giả cảm thấy gần gũi cho thấy sự sinh động mà cũng vừa khiêm nhường và giản dị của người câu cá.Nguyễn Khuyến không chỉ vẽ nên một bức tranh mùa thu tuyệt đẹp mà còn thể hiện tâm hồn ung dung và hòa hợp với thiên nhiên của chính ông.Qua đó,nhà thơ đã gợi lên một khoảng không gian vắng lặng hiu quạnh cũng như nỗi lòng đầy uẩn khúc chứa bao tâm sự của nhà thơ.

Trong bài thơ "Thu Điếu" của tác giả Nguyễn khuyến, hai câu thơ " Nước biếc trông như tầng Khói phủ / Song thưa để mặc bóng trăng vào" đã để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất. Câu thơ đầu tiên vẽ nên một không gian thu ảo diệu, nơi mặt nước trong xanh được cảm nhận qua thị giác như một lớp khói mờ bao phủ, gợi cảm giác bồng bềnh, hư ảo . Cánh sử dụng từ "trông như" không chỉ miêu tả màu sắc mà còn thể hiện sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ về thiên nhiên. Đến câu thơ thứ hai, hình ảnh "song thưa'' và ''bóng trăng vào'' tạo nên một không gian mở, giao hòa giữa con người và thiên nhiên. ''Song thưa'' gợi sự tĩnh lặng, vắng vẻ, còn ''bóng trăng'' lại mang đến ánh sáng dịu nhẹ, ấm áp, xua tan đi cái lạnh lẽo của mùa thu . Sự kết hợp giữa ''để mặc'' và ''bóng trăng'' cho thấy tâm hồn ung dung, tự tại của Nguyễn khuyến, sẵn sàng đón nhận vẻ đẹp của thiên nhiên một cách tự nhiên nhất. Hai câu thơ không chỉ vẽ nên một bức tranh thu tuyệt đẹp mà còn thể hiện tâm trạng nhẹ nhàng, thanh thản của nhà thơ trước cảnh vật.

Bài thơ:”Thu điếu” của tác giả Nguyễn Khuyến đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu sắc ,đặc biệt là hình ảnh chốn làng quê nhỏ bé ,bình yên được thể hiện qua hai câu thơ đầu:”Ao thu lạnh lẽo nước trong veo/Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo”.Tác giả Nguyễn Khuyến đã khắc hoạ nên bức tranh mùa thu dịu dàng,thanh bình chỉ bằng hai hình ảnh:”Ao thu” và “chiếc thuyền câu” bé tẻo teo.Hình ảnh ao thu gần gũi thân thuộc với người nông dân ,là thứ rất riêng chỉ mùa thu mới có được.Khi tiết trời chuyển sang thu,ngay cả cái ao cũng mang hơi hướng ,âm hưởng của mùa th với làn nước mát lạnh, trong veo. Màu “trong veo” thể hiện cái dịu nhẹ, êm đềm ,ấm ắp của mùa thu miền bắc.Không chỉ vậy , trong khung cảnh mùa thu với ao rộng lớn,có làn nước mát lạnh , trong sạch ấy là hình ảnh chiếc thuyền của người thi sĩ lọt thỏm trong không gian ấy trở nên “bé tẻo teo”. Nhờ đó mà bức tranh thiên nhiên, khung cảnh mùa thu mang màu sắc riêng,không lẫn với bất cứ nơi nào.Qua đó,có thể thấy tác giả là người có tình cảm đặc biệt với mùa thu ,thiên nhiên quê hương ,thể hiện rõ nhất qua chùm ba bài thơ mùa thu do ông sáng tác:“Thu điếu ”,“Thu vịnh” và “Thu ẩm”.

''Tựa gối buông cần lâu chẳng được

Cá đâu đớp động dưới chân bèo ''

Trong hai câu văn trên, chính là 1 đoạn trích ở trong tác phẩm văn học ''Thu điếu'' của tác giả Nguyễn Khuyến mà em đã có cơ hội được học qua.Nhưng ở trong tác phẩm đó hai câu văn trên đã gây ấn tượng lớn nhất cho em . trong tác phẩm trên,Hình ảnh tác giả ngồi câu cá với dáng vẻ ung dung gợi lên một khung cảnh thật yên bình. Việc 'lâu chẳng được' cho thấy sự kiên nhẫn, nhưng cũng gợi nỗi buồn thầm kín của nhà thơ. Tiếng cá đớp dưới chân bèo làm bức tranh thu vốn tĩnh lặng bỗng trở nên sinh động hơn. Âm thanh nhỏ ấy như điểm nhấn khiến cảnh vật thêm gần gũi, chân thực. Đọc hai câu thơ, em cảm nhận được tấm hồn của Nguyễn Khuyến yêu thiên nhiên và cũng chất chứa nhiều tâm sự khó giãi bày.

Trong tác phẩm Thu Điếu ( Mùa thu câu cá ) của tác giả Nguyễn Khuyến, em rất ấn tượng với hai câu thơ " Tựa gối, buông cần lâu chẳng được, / Cá đâu đớp động dưới chân bèo. ". Hai câu kết gợi mở về tâm trạng và hình ảnh của tác giả trước khung cảnh thiên nhiên. Hình ảnh " Tựa gối, buông cần " cho thấy một tư thế ngồi câu bình dị, nhàn nhã nhưng cũng đầy trầm tư của tác giả. Trạng thái " lâu chẳng được " cho thấy sự chờ đợi, không phải chỉ là chờ đợi cá cắn câu mà còn là chờ đợi cơ hội , chờ đợi sự thay đổi của thời cuộc. Những âm thanh tiếng " Cá đâu đớp động " là một âm thanh duy nhất phá vỡ sự tĩnh lặng tuyệt đối của khung cảnh. Âm thanh nhỏ bé này lại càng làm nổi bật sự tĩnh mịch của trạng thái trầm tư của con người. Tuy nhiên, tác giả lại có một tâm trạng buồn bã, trầm tư của tác giả trước thời thế thay đổi của đất nước. Cuối cùng, ta có thể thấy Nguyễn Khuyến là một người yêu thiên nhiên, đất nước sâu sắc, cùng với nỗi lo lắng cho cảnh ngộ đất nước ngay cả khi cáo quan về ở ẩn.

Trong tác phẩm "Thu Điếu'' của tác giả Nguyễn Khuyến hai câu thơ giàu cảm xúc và có nghệ thuật đặc sắc nhất đó là " Ao thu lạnh lẽo nước trong veo/Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.'' Hai câu thơ như một bức tranh sinh động nói lên vẻ đẹp trong trẻo, yên ả của mùa thu ở đồng bằng Bắc Bộ. Ao thu được khắc họa với mặt nước "trong veo''," lạnh lẽo'', gợi cảm giác hơi se se lạnh của mùa thu. Nổi bật là hình ảnh chiếc thuyền câu ''bé tẻo teo'' giữa mặt ao lạnh lẽo. Chiếc thuyền câu nhỏ nằm giữa mặt ao rộng lớn giúp cho không gian được miêu tả trở nên thoáng đãng và trống trải hơn. Tác giả đã sử dụng từ láy "tẻo teo'' giúp cho độc giả cảm thấy gần gũi và hình ảnh người câu cá giản dị, đậm chất người dân vùng đồng bằng Bắc Bộ. Nguyễn Khuyến đã vẽ lên một bức tranh mùa thu rất sinh động và chân thực, ông thể hiện được tâm trạng ung dung ngồi câu cá và tính hòa hợp với thiên nhiên của mình. Bức tranh của ông không chỉ đẹp về mặt hình ảnh mà còn thấm đẫm tâm hồn của một nhà thơ.

Khi đọc bài thơ Thu điếu, em cảm thấy ấn tượng nhất với hai câu thơ mở đầu: “Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,/Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo”. Tác giả Nguyễn Khuyến đã khắc họa bức tranh thu nơi làng quê Bắc bộ bằng những hình ảnh giản dị, quen thuộc. Ao thu hiện lên với làn nước trong veo, mang dáng vẻ lạnh lẽo của mùa thu. Nổi bật ở đó là chiếc thuyền câu “bé tẻo teo”. Sự đối lập về kích thước giữa ao thu rộng lớn với chiếc thuyền câu bé nhỏ khiến không gian câu thơ càng thêm rộng mở và trống trải. Điểm nhìn của nhân vật trữ tình từ gần mở rộng ra xa. Trên cao, bầu trời xanh ngắt, cao vợi đem lại cảm giác thoáng đãng vô cùng. Tác giả đã lấy chiếc thuyền câu nhỏ bé làm trung tâm, dường như nhân vật trữ tình đang ở đó để quan sát khung cảnh thiên nhiên, từ đó phóng tầm mắt ra xa là trời cao, ao rộng - các chiều kích không gian đều được khai mở toàn phần. Tất cả kết hợp với nhau, tạo nên bức tranh mùa thu tĩnh lặng đến lạ lùng.